Sayt test holatida ishlamoqda!
17 Sentabr, 2026   |   6 Rabi`us soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:45
Quyosh
06:05
Peshin
12:18
Asr
16:40
Shom
18:33
Xufton
19:49
Bismillah
17 Sentabr, 2026, 6 Rabi`us soni, 1448

Yaxshiliklar kushandasi

10.02.2026   10413   3 min.
Yaxshiliklar kushandasi

Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo‘lsin.
Payg‘ambarimizga mukammal va batamom salavotu durudlar bo‘lsin.

Diniy yoki dunyoviy bo‘lsa-da, bir insonga berilgan ne’matning qo‘lidan ketishini istab hasad qilish dinimizda harom qilingan. 

Qur’oni karimda hasad haqida shunday marhamat qilinadi:

“Yoki Alloh odamlarga O‘z fazlidan bergan narsalarga hasad qilmoqdalarmi? Batahqiq, Ibrohim oilasiga kitobni, hikmatni va ulug‘ mulkni berganmiz-ku?!” (Niso, 54-oyat). 

Rasululloh sallollohu alayhi vasallam zamonida yashagan yahudiylar bugungilaridek barcha yaxshi narsalarga faqat o‘zlarini munosib ko‘rardilar.  Ular oxirzamon payg‘ambari kelishini bilardilar, ammo uni o‘zlaridan chiqadi, deb o‘ylardilar. O‘ylaganlaridek bo‘lmagandi, Rasululloh sallollohu alayhi vasallamni payg‘ambarlikka, musulmonlarni iymon va islomga loyiq ko‘rmadilar. Quraysh qabilasi va arablarni ulardan payg‘ambar chiqqani uchun yomon ko‘rdilar, hasad qildilar. Oyatu karima hasad – Allohning taqdiri va marhamatiga norozilik qilish, e’tiroz etishlik ekanini, bunga hech kimning haqi yo‘qligini ko‘rsatmoqda. Qur’oni karimda hasadgo‘yligi va g‘ayirligi bilan tilga olingan yahudiylarga o‘xshashni istamagan banda qalbini hasad va ko‘rolmaslikdan poklashi kerak.  

Hasad – yaxshiliklarni yeydi.

Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Nabiy sollallohu alayhi vasallam bunday marhamat qiladilar: “Hasaddan saqlaninglar! Olov o‘tinni yeb bitiriganidek, hasad ham yaxshiliklarni yeb bitiradi” (Abu Dovud rivoyat qilgan). 

Allohga iymon keltirgan mo‘minning Uning taqdiri va ehsoniga ko‘nmasligi xayrsiz hissiyot. Bu tuyg‘u bo‘lgan qalbda iymon va taslimiyat bo‘lishi ishonarli emas. 

Hasadgo‘yning dini ham, dunyosi ham mahrumiyatga to‘ladi.

Olov uchun o‘tin va yog‘ochlarni kulga aylantirish qanchalik oson bo‘lsa, ko‘rolmaslik ham insonning yaxshiliklarini shunday yoqib ado qiladi. Chunki hasadgo‘y hasad qilgan kishisini g‘iybat qiladi, unga yomonliklar kelishini istaydi. Bu hasadgo‘yning mahrumiyati va zararini, hasad qilingan insonning esa ne’mat va savobini ortiradi. Hasadga moyil qalb vaqtida muolaja qilinmasa, oqibatda kishining iymoni ziyonga ketadi. Yaxshiliklar, xayr va hasanotning quvvati — iymonning kamoli, o‘zini yo‘qotishdan qattiq qo‘rqish kerak. Shuning uchun ham hasaddan qat’iy qaytariladi. 

Qur’oni karimda marhamat qilingan: “Mo‘min kishi tomonidan qilingan har bir yaxshi ish yomonliklarni ketkazadi” (Hud, 114-oyat) oyati karimasi yuqorida keltirilgan hadisni tasdiqlaydi. Hasadgo‘yni yaxshiliklarni ko‘rolmasligi badnom qiladi. Yomonliklarini o‘chiruvchi yaxshiliklaridan mahrum hasadgo‘yning holiga voy.

Hadis bizga nima o‘rgatadi?

1. Hasad — harom.
2. Hasad — hasadgo‘yning yaxshilik va savoblarini yeb bitiradi.
3. Allohning taqdiri va ehsoniga norozilik qilish — hasaddan zinhor tiyilish kerak. 
4. Musulmon taqdir ne’matlariga munosibdir.

Boshqa maqolalar
Yangiliklar

“The Diplomatic insight”: O‘zbekiston o‘tmishining boy merosini zamonaviy taraqqiyot va milliy yuksalish bilan uyg‘unlashtirayotgan davlat

16.09.2026   14835   3 min.
“The Diplomatic insight”: O‘zbekiston o‘tmishining boy merosini zamonaviy taraqqiyot va milliy yuksalish bilan uyg‘unlashtirayotgan davlat

Pokistonning “The Diplomatic insight” portalida Pokiston tinchlik va diplomatik tadqiqotlar instituti ijrochi direktori Muhammad Asif Nur qalamiga mansub O‘zbekistonning ma’rifatparvar merosi sarlavhali maqolasi e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.

“O‘zbekistonning eng katta boyligi faqat Samarqand, Buxoro va Xivaning mahobatida emas. Bu qadim yurtning eng katta boyligi insoniyatga hisoblashni, davolashni, osmon jismlarini kuzatishni, e’tiqodni anglashni, adolat bilan boshqarishni va tilga tamadduniy ohang bag‘ishlashni o‘rgatgan buyuk tafakkur sohiblarining vorisligidadir”, –deb yozgan muallif.

Muhammad Asif Nurning ta’kidlashicha, Prezident Shavkat Mirziyoyev rahbarligida bugun O‘zbekistonda muzeylar, ilmiy markazlar, ixtisoslashtirilgan maktablar, kitobxonlik dasturlari va madaniy diplomatiya orqali Uchinchi Renessansning poydevoriga tamal toshi qo‘yilyapti.   

“Bu maqsad 2026 yil 17 mart kuni Toshkentda Islom sivilizatsiyasi markazining ochilishi bilan yanada aniq ifoda topdi. 1 iyunga qadar markazga yarim million kishi, jumladan, 150 dan ortiq xorijiy delegatsiya tashrif buyurdi. Qariyb 2 000 nafar olim 810 ta tegishli loyihada ishtirok etdi, 1 000 dan ortiq madaniy ashyo esa xorijdan O‘zbekistonga qaytarildi. Rasmiy ma’lumotlar mamlakat xotirani ta’lim va milliy ishonchga aylantirayotganini ko‘rsatadi”, – deya qayd etilgan nashrda.

Shuningdek, maqolada 2026 yilda Samarqand yaqinidagi Imom Buxoriy majmuasi qayta qurilib, ziyoratchilar uchun ochilgani e’tiroq etilgan. Unda 10 ming kishilik masjid, muzey va ilmiy-tadqiqot muassasalari barpo etildi. Majmuaning kunlik tashrif buyuruvchilarni qabul qilish imkoniyati 65 ming kishiga yetdi va birinchi oyning o‘zida majmuaga bir milliondan ortiq odam tashrif buyurdi. Bu maskan ziyoratni bilim, tadqiqot va ma’naviy tarbiya bilan uyg‘unlashtiradi.

 Muallif o‘z maqolasida Amir Temur va Temuriylar merosining O‘zbekiston tarixi va taraqqiyotida tutgan o‘rniga alohida e’tibor qaratgan.

“Temuriylar davri nafaqat O‘zbekiston, balki jahon tamaddunida ham muhim palla hisoblanadi. Amir Temur Samarqandni qudratli davlat markaziga aylantirdi va me’morchilik, ilm-fan hamda madaniyat taraqqiyotini qo‘llab-quvvatladi. 2026 yilda O‘zbekistonda Amir Temur tavalludining 690 yilligi keng nishonlanmoqda, Temuriylar tarixi davlat muzeyi qayta rekonstruksiya qilindi va aprel – Amir Temur oyi deb e’lon qilindi”, – deyiladi manbada.

Asif Nurning e’tirof etishicha, O‘zbekistonda ma’rifatparvarlik g‘oyalari  hech qachon faqat qo‘lyozmalar bilan cheklanib qolmagan. U mahallada, ustoz va keksalarga hurmatda, ustoz-shogird an’analarida va mehmondo‘stlikda yashaydi. U Shashmaqom ohanglarida yangraydi, Lazgi raqsida namoyon bo‘ladi, Askiya san’atida tilga kiradi, baxshilar ijrosida hikoya qilinadi, atlas va adras matolarida o‘z ifodasini topadi. YUNЕSKO tomonidan tan olinishi bu an’analarning jahon miqyosidagi ahamiyatini tasdiqlaydi.

Muallif o‘z maqolasini “O‘zbekistonning ma’rifatparvar merosining ildizlari qadimiy – ammo uning haqiqiy manzili – kelajakdir”, – degan so‘zlar bilan yakunlagan.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari