Muborak Ramazon oyida Alloh taolo hamma musulmonlarga O‘zining rahmati, mag‘ifirati, cheksiz ne’matlarini yog‘diradi.
Bu oy o‘z jonlariga (gunoh bilan) zulm qilgan bandalar... (Zumar, 53)ning ensasidan tutilib, ularga hidoyat yo‘li ko‘rsatiladi.
Bu oyda insonlar yeyish-ichishdan, nafsoniy istaklardan tiyiladilar.
Odatdagidek, kun davomida ko‘ngil tusaganda qahva, choy icha olmaymiz bir oy.
Shu ishlarni Alloh roziligi uchun bajaramiz. Bu bir mo‘jiza, aslida. Lekin uni his etmaymiz.
Misol uchun, bu yil (2026) yurtimizda necha kishi ro‘za tutadi?
Millionlab kishilar Islomning uchinchi ruknini ado etishiga shubha yo‘q.
Endi Osiyo qit’asida yoki butun Islom olamida necha kishi ro‘za tutishini tasavvur qilib ko‘ring-a (!).
Bu amal majburiy emas, balki ixtiyoriy ravishda, nazorat qilinmagan holda bajarilishiga e’tibor qaratsak, shuning o‘zi katta mo‘jiza ekaniga guvoh bo‘lamiz.
14 asr oldin Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam: «Alloh taolo sizlarga har yili bir oy Ramazon ro‘zasini tutishni farz qildi», deb marhamat qilgan.
1,4 ming yildan beri son-sanoqsiz mo‘min-musulmonlar har yili bir oy ixtiyoriy ravishda ro‘za tutadilar. Bu ishda majburlash yo‘q. Agar majburlash bo‘lganida ko‘pchilik ro‘za tutmas edi.
Biror kishiga: «Ro‘za tutsang, shuncha pul beraman» desangiz, u muhtoj bo‘lsa, 3-4 kun ro‘za tutishi mumkin. Lekin pulni olgach, juftakni rostlab qoladi.
Asrlar davomida milliardlab insonlar bir oy ro‘za tutadilar.
Har yili shu holat takrorlanavergani bois uning chinakam favqulodda hodisa ekanini ko‘p ham anglayvermaymiz.
Odam ruhiyatida har doim yashirin narsaga intilish, talpinish bor. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bunday dedilar: «Odam bolasining har bir amali (uchun beriladigan savob) bir necha baravar ko‘paytiriladi: bir yaxshilik o‘n martadan yetti yuz baravargacha. Alloh azza va jalla bunday dedi: "Ammo ro‘za mustasno, chunki u Men uchundir, uning mukofotini O‘zim beraman"» 0
Shu bois Rabbimiz beradigan ulug‘ mukofotga erishish uchun ixlos ila ro‘za tutamiz. Shu ibodat tufayli milliardlab insonlar valiylik lazzatini totadilar.
Ha, Ramazonda iymoni bor har bir kishi valiy bo‘ladi. Shu maqomni yil davomida, umr bo‘yi asrab qoladigan kishilar qanday ham baxtli! Ular jannatga Rayyon darvozasidan kiradilar, inshoalloh.
Tolibjon NIZOM
Xabar berganimizdek, Ozarbayjon poytaxti Boku shahrida Turkiy davlatlar muftiylari kengashining navbatdagi VII yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi.
Yig‘ilish yakunida O‘zbekiston, Turkiya, Ozarbayjon, Qozog‘iston va Qirg‘iziston muftiylari muhim yo‘nalishlarda 3 ta bayonot va zamonaviy masalalarga oid 6 ta yirik fatvoni imzolashdi.
Jumladan, «Islomning ilm-fan va texnologiyaga yondashuvi» mavzusidagi bayonotda Islom dinida insoniyat farovonligiga xizmat qiluvchi barcha ilmiy va texnologik yutuqlar qo‘llab-quvvatlanishi bilan birga, ular yuksak axloqiy mezonlar, adolat va mas’uliyat tamoyillari asosida rivojlanishi shartligi ta’kidlandi.
«Musulmonligi ma’lum bo‘lgan shaxsni kofirga chiqarishning hukmi» to‘g‘risidagi bayonotda Islom ta’limotiga ko‘ra, kalimai shahodat keltirib, qibla ahlidan bo‘lgan har qanday shaxs musulmon hisoblanishi hamda qilgan gunohi yoki amaldagi nuqsoni tufayli uni kufrda ayblash (takfir qilish) qat’iyan man etilishi aytildi. Shuningdek, Turkiy davlatlar ulamolari ushbu bayonotda jamiyatda fitna, qon to‘kilishi va nizolarga sabab bo‘luvchi takfirchilik oqimlariga qarshi ilmiy-ma’rifiy kurashni kuchaytirish, ummat birdamligini mustahkamlash zarurligiga e’tibor qaratishdi.
«Oila qurishga targ‘ib qilish, uni muhofaza qilish va mustahkamlashga doir umumiy mas’uliyat» bayonotida Islom ta’limotiga ko‘ra, oila nikoh asosiga quriladigan, sog‘lom avlod va jamiyat davomiyligini ta’minlovchi, insonga ruhiy xotirjamlik hamda axloqiy tarbiya beruvchi muqaddas muassasa ekaniga urg‘u qaratildi. Muftiylar oila institutini himoya qilish, yoshlarni oilaga tayyorlash va milliy-ma’naviy qadriyatlarni mustahkamlashda birdamlikka chaqirdilar.
Shuningdek, muftiylar tomonidan «Bitta qabrga birdan ortiq mayyitni dafn etishning hukmi», «Ijaraga berilgan dehqonchilik yerlarining ushri», «Fatvo so‘rash va fatvo berishda sun’iy idrokdan foydalanish masalasi», «Juma namozi durust bo‘lishining shartlari», hijriy oy boshlanishini aniqlash mezonlari va takfir masalasiga doir 6 ta fatvo matni imzolandi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati