Sayt test holatida ishlamoqda!
20 Sentabr, 2026   |   9 Rabi`us soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:49
Quyosh
06:08
Peshin
12:17
Asr
16:35
Shom
18:28
Xufton
19:43
Bismillah
20 Sentabr, 2026, 9 Rabi`us soni, 1448
Maqolalar

Ramazondagi islomiy xonadon

19.02.2026   15367   5 min.
Ramazondagi islomiy xonadon

Alloh taolo aytadi: “Binosini Allohga bo‘lgan taqvo va Uning roziligi asosida qurgan kimsa yaxshimi yoki binosini yemirilayotgan jar yoqasini asos qilib qurib u bilan birga jahannam o‘tiga qulagan kimsa yaxshimi? Va Alloh zolim qavmlarni hidoyat qilmas” (Tavba surasi, 109-oyat).
Islomiy xonadon taqvo ustiga bino qilingan bo‘ladi. Uning ustunlari Allohga taqvo qilish, solih amallar va Allohning amriga bo‘ysunish bo‘ladi.
Alloh taolo aytadi: “Ey iymon keltirganlar! O‘zingizni va ahli ayolingizni yoqilg‘isi odamlaru toshdan bo‘lgan o‘tdan saqlang. Uning tepasida qo‘pol, darg‘azab farishtalar bo‘lib, ular Allohning amriga isyon qilmaslar va nimaga buyurilsalar, shuni qilurlar” (Tahrim surasi, 6-oyat).

Xonadon omonat va mas’uliyatdir. Har bir oila boshlig‘i bu omonatni munosib saqlashi va ishonchli mas’ul bo‘lishi lozim. 
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Har biringiz boshliqsiz va har biringiz raiyati (qo‘l ostidagilari haqida) dan so‘raluvchisiz”.
Xonadonni boshqarish – ahlini namozga buyurish bilan bo‘ladi. Alloh taolo Ismoil alayhissalom haqlarida bunday marhamat qiladi: “U ahlini namozga va zakotga buyurar edi va Robbi nazdida rozi bo‘lgan edi” (Maryam surasi, 55-oyat).
Xonadon eng muhtoj bo‘ladigan narsa bu ahli-oilani tarbiyasi bilan shug‘ullanadigan yaxshi, solih ota va mo‘mina onadir. 
Alloh taolo aytadi: “Albatta, Alloh sizlarga omonatlarni o‘z ahliga erishtirishni va agar odamlar orasida hukm qilsangiz, adolat ila hukm qilishni amr qiladir. Alloh sizlarga qanday ham yaxshi va’z qilur! Albatta, Alloh eshituvchi va ko‘ruvchi Zotdir” (Niso surasi, 58-oyat).

Albatta, omonatlarning eng kattasi xonadon va ularni to‘g‘ri tarbiya qilish omonatidir. Islomiy xonadon Ramazonda zikr, tilovat va taqvo uzra yashaydi. Ular taomlanishda, ichkariyu tashqarida, uyg‘oqligu uyquda Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning sunnatlariga amal qilishadi.
Bugungi kunda ko‘plab xonadonlar musiqaga o‘rganishdi. Shu sababdan bu xonadon ahllarining qalblari buzildi, kelajaklarini zoye qilishdi va kuch-quvvatlari parchalanib ketdi. Ko‘plab xonadonlarga behuda narsalar kirishi bilan undan sakinat, zikr, odob va viqor chiqib ketdi.

Alloh taolo aytadi: “Odamlar orasida ilmsiz ravishda Allohning yo‘lidan adashtirish uchun va u(yo‘l)ni istehzo qilish uchun behuda so‘zni sotib oladigan kimsalar ham bor. Ana o‘shalarga o‘zlariga xorlovchi azob bordir” (Luqmon surasi, 6-oyat).
Islomiy oila bekorchi va safsatalardan uzoq bo‘lib, Allohni zikr qilib uyg‘onadi hamda Uning zikri ila uyquga ketadi. Alloh taolo aytadi: “Ular behuda narsalardan yuz o‘girguvchilardir” (Mo‘minun surasi, 3-oyat).

Islomiy oila Alloh taolodan hayo qiladi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Ey, insonlar! Allohdan haqiqiy hayo qilinglar! Allohdan haqiqiy hayo qilish boshni va u o‘z ichiga olgan narsa (ko‘z, quloq, va og‘iz kabi)larni hamda qorinni va u o‘z ichiga olgan narsa (farj, qo‘l-oyoq va qalb kabi)larni (haromdan) saqlamog‘ingdir. Kim chirigan suyak (bo‘lish)ni o‘ylasa hayot va dunyoning ziynatini tark etadi”.
Oila ko‘plab muhim ishlarga muhtoj bo‘ladi. Ularning eng katta va keraklilari besh vaqt namozni to‘liq va mukammal ado etish, Qur’oni karimni tilovat qilish, doimo Allohning zikrida bo‘lish hamda katta va kichik sunnatlarni tiriltirishdir. Shuningdek, ular behuda narsalar va yomon ishlarni xonadondan yo‘qotishga va ulardan chetlashishga ham muhtoj bo‘lishadi.

Alloh taolo aytadi: «Albatta, “Robbimiz Alloh” degan, so‘ngra mustaqiym bo‘lganlarning ustilaridan farishtalar: “Qo‘rqmanglar, mahzun ham bo‘lmanglar, o‘zingizga va’da qilingan jannat xushxabarini qabul qilinglar”… (deydilar)» (Fussilat surasi, 30-oyat).
Boshqa bir oyatda esa Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “Alloh iymon keltirganlarni bu dunyo hayotida ham, oxiratda ham sobit so‘z ila sobitqadam qilur. Alloh zolimlarni zalolatga ketkazur. Alloh xohlaganini qilur” (Ibrohim surasi, 27-oyat).

Ramazon oyi musulmon xonadoniga o‘zgacha ruh va xotirjamlik kiritadi. Xonadon ahlini tunlari qoim bo‘lish uchun uyg‘otadi, kunduzlari ro‘za tutmoqqa chorlaydi va Alloh taoloni zikr qilishga targ‘ib qiladi. Alloh taolo aytadi: “Albatta, Allohning kitobini tilovat qiladiganlar, namozni to‘kis ado etib, Biz ularga rizq qilib bergan narsalardan maxfiy va oshkora infoq qilganlar, hargiz kasodga uchramaydigan tijoratdan umidvor bo‘lurlar. Chunki U zot ularga ajrlarini to‘liq qilib berur va O‘z fazlidan ziyoda ham qilur. Albatta, U o‘ta mag‘firatli va o‘ta shukr qilguvchidir” (Fotir surasi, 29-30-oyatlar).

Yo, rahmlilar Rahmlisi, biz Sendan xonadonimizni iymon nuri, hikmat va sakinat ila to‘ldirishingni so‘raymiz!

Doktor Oiz al-Qarniyning
"Ro‘zadorlar uchun darslar" kitobidan

Boshqa maqolalar
Yangiliklar

“The Diplomatic insight”: O‘zbekiston o‘tmishining boy merosini zamonaviy taraqqiyot va milliy yuksalish bilan uyg‘unlashtirayotgan davlat

16.09.2026   39044   3 min.
“The Diplomatic insight”: O‘zbekiston o‘tmishining boy merosini zamonaviy taraqqiyot va milliy yuksalish bilan uyg‘unlashtirayotgan davlat

Pokistonning “The Diplomatic insight” portalida Pokiston tinchlik va diplomatik tadqiqotlar instituti ijrochi direktori Muhammad Asif Nur qalamiga mansub O‘zbekistonning ma’rifatparvar merosi sarlavhali maqolasi e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.

“O‘zbekistonning eng katta boyligi faqat Samarqand, Buxoro va Xivaning mahobatida emas. Bu qadim yurtning eng katta boyligi insoniyatga hisoblashni, davolashni, osmon jismlarini kuzatishni, e’tiqodni anglashni, adolat bilan boshqarishni va tilga tamadduniy ohang bag‘ishlashni o‘rgatgan buyuk tafakkur sohiblarining vorisligidadir”, –deb yozgan muallif.

Muhammad Asif Nurning ta’kidlashicha, Prezident Shavkat Mirziyoyev rahbarligida bugun O‘zbekistonda muzeylar, ilmiy markazlar, ixtisoslashtirilgan maktablar, kitobxonlik dasturlari va madaniy diplomatiya orqali Uchinchi Renessansning poydevoriga tamal toshi qo‘yilyapti.   

“Bu maqsad 2026 yil 17 mart kuni Toshkentda Islom sivilizatsiyasi markazining ochilishi bilan yanada aniq ifoda topdi. 1 iyunga qadar markazga yarim million kishi, jumladan, 150 dan ortiq xorijiy delegatsiya tashrif buyurdi. Qariyb 2 000 nafar olim 810 ta tegishli loyihada ishtirok etdi, 1 000 dan ortiq madaniy ashyo esa xorijdan O‘zbekistonga qaytarildi. Rasmiy ma’lumotlar mamlakat xotirani ta’lim va milliy ishonchga aylantirayotganini ko‘rsatadi”, – deya qayd etilgan nashrda.

Shuningdek, maqolada 2026 yilda Samarqand yaqinidagi Imom Buxoriy majmuasi qayta qurilib, ziyoratchilar uchun ochilgani e’tiroq etilgan. Unda 10 ming kishilik masjid, muzey va ilmiy-tadqiqot muassasalari barpo etildi. Majmuaning kunlik tashrif buyuruvchilarni qabul qilish imkoniyati 65 ming kishiga yetdi va birinchi oyning o‘zida majmuaga bir milliondan ortiq odam tashrif buyurdi. Bu maskan ziyoratni bilim, tadqiqot va ma’naviy tarbiya bilan uyg‘unlashtiradi.

 Muallif o‘z maqolasida Amir Temur va Temuriylar merosining O‘zbekiston tarixi va taraqqiyotida tutgan o‘rniga alohida e’tibor qaratgan.

“Temuriylar davri nafaqat O‘zbekiston, balki jahon tamaddunida ham muhim palla hisoblanadi. Amir Temur Samarqandni qudratli davlat markaziga aylantirdi va me’morchilik, ilm-fan hamda madaniyat taraqqiyotini qo‘llab-quvvatladi. 2026 yilda O‘zbekistonda Amir Temur tavalludining 690 yilligi keng nishonlanmoqda, Temuriylar tarixi davlat muzeyi qayta rekonstruksiya qilindi va aprel – Amir Temur oyi deb e’lon qilindi”, – deyiladi manbada.

Asif Nurning e’tirof etishicha, O‘zbekistonda ma’rifatparvarlik g‘oyalari  hech qachon faqat qo‘lyozmalar bilan cheklanib qolmagan. U mahallada, ustoz va keksalarga hurmatda, ustoz-shogird an’analarida va mehmondo‘stlikda yashaydi. U Shashmaqom ohanglarida yangraydi, Lazgi raqsida namoyon bo‘ladi, Askiya san’atida tilga kiradi, baxshilar ijrosida hikoya qilinadi, atlas va adras matolarida o‘z ifodasini topadi. YUNЕSKO tomonidan tan olinishi bu an’analarning jahon miqyosidagi ahamiyatini tasdiqlaydi.

Muallif o‘z maqolasini “O‘zbekistonning ma’rifatparvar merosining ildizlari qadimiy – ammo uning haqiqiy manzili – kelajakdir”, – degan so‘zlar bilan yakunlagan.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari