Sayt test holatida ishlamoqda!
27 Fevral, 2026   |   10 Ramazon, 1447

Toshkent shahri
Tong
05:43
Quyosh
07:01
Peshin
12:41
Asr
16:27
Shom
18:15
Xufton
19:27
Bismillah
27 Fevral, 2026, 10 Ramazon, 1447
Maqolalar

Keng tarqalgan shubhalarga raddiya

20.02.2026   5581   2 min.
Keng tarqalgan shubhalarga raddiya

Soxta salafiylar shunday da’vo qilishadi: "Ash’ariylar va moturidiylar "Alloh makon va tomondan behojatdir" deyishadi. Agar hech bir makon va tomonda bo‘lmasa, Alloh umuman yo‘q bo‘lib qoladi. Demak, ular yo‘q zotga, ya’ni umuman mavjud bo‘lmagan ilohga ibodat qilishar ekan-da!"

E’tibor bering ular bu yerda kalom ilmini ishlatishyapti.

– Keling, avvalo, kalom ilmiga oid bu ikki atamani ko‘rib chiqamiz:

• «Makon» (المكان) – bu jism (الجسم)ning uzunligi, kengligi va balandligi bilan tavsiflangan bo‘shliq.

• «Tomon» (الجهات) – bu ikki obyekt orasidagi nisbiy tushuncha, agar bu ikki obyekt bo‘lmasa, bu nisbiylik ham yo‘q.

Kalom ilmi, Qur’on va hadis matnlaridan ma’lumki, Alloh bor edi va U bilan birga hech narsa yo‘q edi, ya’ni: olam (العالم): insonlar, jinlar, farishtalar, hayvonlar va o‘simliklar olami, Yer, osmonlar, Arsh va boshqa hamma narsa Alloh borligida mavjud bo‘lmagan. 

Shunday qilib, agar U zotdan makon va tomonni inkor qilish Uning mavjudligini inkor qilishga olib kelsa, demak, bu mantiqqa ko‘ra, olam yaratilishidan oldin Alloh ham yo‘q bo‘lgani kelib chiqadi.

— Ikkinchidan, nimanidir paydo qilish uchun makon va tomon bo‘lishi shart emas. Masalan:

1. Zayd Makka shahrida yashaydi.
2. Makka Arabiston yarim orolida, ya’ni Yerda joylashgan. 
3. Yer Quyosh tizimida joylashgan.
4. Quyosh tizimi «Somon yo‘li» galaktikasida.
5. Somon yo‘li koinotda joylashgan.

Lekin koinot qayerda joylashgan? Hech qayerda. Shunday ekan, biz koinot mavjud emas, deb ayta olamizmi? Tabiiyki yo‘q.

Xulosa, "salafiylar"ning yuqoridagi da’volari mutlaqo asossizdir.
 

Ko‘kaldosh o‘rta maxsu islom bilim yurti xodimi

Rustam Oxunjonov tayyorladi

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Misr hukumati Qur’oni karim ilmlari fakultetini ochishga rozilik berdi

26.02.2026   3944   2 min.
Misr hukumati Qur’oni karim ilmlari fakultetini ochishga rozilik berdi

Bismillahir Rohmanir Rohiym

“IQNA” axborot agentligi xabar berishicha, Misr Arab Respublikasi Bosh vaziri Mustofo Madbuliy janoblari 2026 yil 504-sonli qarorni imzoladi. Unga ko‘ra, “Al-Azhar ash-Sharif” universiteti huzurida “Qur’oni karim qiroatlari va ilmlari” fakulteti tashkil etiladi.  

Misr rasmiy gazetasida e’lon qilingan ushbu qaror mamlakat konstitutsiyasi (qomusi) hamda 1961 yilgi 103-sonli “Al-Azhar ash-Sharif va unga qarashli muassasalarni qayta tashkil etish to‘g‘risida”gi qonun va uning ijro nizomiga asoslanadi. Mazkur tashabbus “Al-Azhar ash-Sharif” universitetida oliy ta’lim tizimini rivojlantirish yo‘lidagi strategik tashabbus sifatida baholanmoqda.


Fakultetni tashkil etishning huquqiy asoslari

Qaror matnida 2024 yilgi 304-sonli Prezident qaroriga ham tayanilgan bo‘lib, unda ayrim vakolatlarni topshirish masalasi belgilangan. Bu esa ta’lim tizimini qo‘llab-quvvatlashda davlat idoralari o‘rtasidagi hamkorlikni ko‘rsatadi.

Shuningdek, 2025 yil 18 noyabr kuni bo‘lib o‘tgan “Azhar Oliy Kengashi” yig‘ilishida mazkur tashabbus ma’qullangan. Loyiha “al-Azhar ash-Sharif” majmuasi rahbari, doktor, shayx Ahmad Tayyib hazratlari tomonidan taqdim etilgan keng qamrovli ta’limiy dastur asosida ishlab chiqilgan.


Fakultet tuzilmasi va joylashuvi

Qarorning birinchi va ikkinchi moddalariga ko‘ra, talabalar mutaxassisligi va ular uchun munosib ta’lim muhitini yaratish maqsadida ikki mustaqil fakultet ochiladi:

Yigitlar bo‘limi: “Qur’oni karim qiroatlari va ilmlari” fakulteti (yigitlar uchun) – Qohira shahridagi “Al-Azhar” universiteti “Islom da’vati” fakulteti binosida faoliyat olib boradi.

Qizlar bo‘limi: “Qur’oni karim qiroatlari va ilmlari” fakulteti (qizlar uchun) – Qohira shahridagi“Al-Azhar” universiteti “Islom va arabshunoslik tadqiqotlari” fakulteti binosida faoliyat olib boradi.


O‘quv jarayoni boshlanish muddati

Qarorning uchinchi moddasiga muvofiq, har ikki fakultetda o‘qish 2026/2027 o‘quv yilidan boshlanadi. Qaror rasmiy gazetada chop etilgan bo‘lib, shu orqali kuchga kirdi va bunga muvofiq “Qur’oni karim qiroatlari va ilmlari” sohasida ixtisoslashgan akademik ta’limning yangi bosqichi boshlanadi.

 

Manbalar asosida
Ilyosxon AHMЕDOV
tayyorladi.

Dunyo yangiliklari