Sahobalar aytadilar: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam sariyog‘ va xurmoni yaxshi ko‘rar edilar” (Imom Abu Dovud, Imom Ibn Moja rivoyati).
Xurmo kam kaloriyali meva hisoblanib, unda bor-yo‘g‘i 23 kilo kaloriya mavjud. Biroq xurmoning tarkibida inson organizmi uchun zarur bo‘lgan 30 ga yaqin turdagi aminokislotalar mavjud bo‘lib, ularning aksariyati boshqa mevalarda uchramaydi.
Shuningdek, u kaliy, magniy, temir, mis va vitaminlar ayniqsa B6ga boydir.
Xurmo organizmdagi xolesterin darajasini pasaytirish orqali yurak kasalliklari xavfini kamaytiradi. Ichak faoliyatini yaxshilaydi va qabziyatning oldini oladi. Uni muntazam iste’mol qilish ichak mikroflorasini sog‘lomlashtirishga xizmat qiladi.
Xurmo tarkibidagi kaliy qon bosimini me’yorlashtirishga va yurak funksiyasini qo‘llab-quvvatlashga yordam beradi. Unda B6 vitamini va antioksidantlar miyadagi yallig‘lanish jarayonlarini kamaytiradi, xotirani mustahkamlaydi, fikrlash qobiliyatini yaxshilaydi.
Tarkibidagi glyukoza, fruktoza va sukroza kabi tabiiy shakarlar tufayli xurmo organizmga energiya beradi. Shu sababli u jismoniy charchoq paytida va iftorlikda eng yaxshi ozuqa hisoblanadi.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Xurmo mo‘min uchun qandoq ham yaxshi saharlik”, deganlar (Imom Abu Dovud rivoyati).
Nabiy sollallohu alayhi vasallam qishda xurmo bilan, yozda suv bilan og‘iz ochar edilar.
Xurmo tarkibidagi kalsiy, magniy va fosfor suyaklarni mustahkamlaydi va osteoporoz kabi kasalliklar xavfini kamaytiradi. Undagi antioksidantlar esa, teri qarishini sekinlashtiradi va uning elastikligini saqlaydi.
Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, homiladorlik davrida muntazam xurmo iste’mol qilish tug‘ruq jarayonini osonlashtirishga yordam beradi.
Jobir roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Kimki: “Subhanallohi va bihamdihi”, desa, u uchun jannatda bir xurmo ekiladi», dedilar (Imom Termiziy rivoyati).
Davron NURMUHAMMAD
Shu yilning 11 aprel kuni Buxoro shahridagi Mir Arab o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasiga Qirg‘iziston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Abdulaziz qori Zokirov boshchiligidagi delegatsiya tashrif buyurdi.
Martabali mehmonlar tashrif davomida ta’lim muassasasining faoliyati, o‘quv jarayonlari va talabalar uchun yaratilgan shart-sharoitlar bilan yaqindan tanishdi. Besh asrlik boy tarixga ega bo‘lgan Mir Arab madrasasining islom olamidagi o‘rni, bu yerdan yetishib chiqqan zabardast ulamolar va majmuaning noyob me’moriy yechimi mehmonlarda katta taassurot qoldirdi.
Muloqot davomida mazkur ta’lim dargohida tahsil olgan qirg‘izistonlik mashhur din va davlat arboblari, allomalar haqidagi ma’lumotlar alohida yodga olindi. Bu kabi tarixiy rishtalar ikki qardosh xalq o‘rtasidagi diniy-ma’rifiy aloqalarni yanada mustahkamlashda muhim poydevor bo‘lib xizmat qilishi ta’kidlandi.
Ta’lim muassasasi
Matbuot xizmati