Bismillahir Rohmanir Rohiym
1. Erkagu ayollarning va bolalarning kiyilgan, lekin yirtilib ketmagan, hali kiyishga yaroqli kiyimlarini sadaqa qilish mustahab amaldir. Bu ish yomon ko‘rgan narsasini sadaqa qilib yuborishga kirmaydi. Eskirgan narsa o‘rtacha mol hisoblanadi, chunki kambag‘allar bundan ham eskiroq kiyimlarni sotib olishadi. Qanchadan-qancha boylar pisand qilmaydigan kiyimlar borki, ularga erishish kambag‘allar uchun orzudir. Bunday kiyim-kechaklarni axlatga tashlash yoki yoqib yuborish mumkin emas.
Nabiy sollallohu alayhi vasallam yangi kiyim olgan odamlarni eskisini sadaqa qilib yuborishga targ‘ib qilganlar.
Umar ibn Xattob roziyallohu anhu yangi kiyim kiyib, «Avratimni berkitadigan, yasanadigan narsani kiydirgan Allohga hamd bo‘lsin», dedi. Keyin shunday dedi: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallam «Kim yangi kiyim kiyganda: "Avratimni berkitadigan, yasanadigan narsani kiydirgan Allohga hamd bo‘lsin" desa, keyin eskirgan kiyimini sadaqa qilsa, hayotu mamotida Allohning himoyasida, Allohning muhofazasida va Allohning satrida bo‘ladi», deganlarini eshitdim» (Termiziy va boshqalar Abu Umoma roziyallohu anhudan rivoyat qilishgan. Hofiz Ibn Hajar «Nataaijul afkaar» degan kitobida hasan degan).
2. Yomon kiyimni sadaqa qilish makruhdir. Chunki Alloh taolo: «Nafaqa qilganingizda nopokni ko‘zlamang. Holbuki, uni o‘zingiz ham undan ko‘z yummay turib olmaysiz», degan. (Baqara surasi, 267-oyat). Makruh bo‘lishi bilan birga bunday kiyimni sadaqa qilgan odamga sadaqasiga yarasha ajr yoziladi, vaholanki unga molning yaxshisini tanlab sadaqa qilish afzaldir.
Xatib Shirbiniy rohimahulloh: «Sifatsiz narsani sadaqa qilish makruhdir. Lekin shundan boshqa narsa topa olmasa, makruh bo‘lmaydi» («Mug‘nil muhtaaj», 4/197).
3. Afzali o‘sha kiyimlarni yuvib, dazmollab, so‘ng kambag‘alning o‘ziga yoki birorta xayriya jamg‘armasiga berish yoki masjid imomidan muhtoj odamlarni so‘rab olib, o‘shalarga berishdir.
4. Shuningdek, eski oyoq kiyim, idish-tovoq va uy jihozlarini sadaqa qilish ham mustahabdir.
Alloh sizu bizning solih amallarimizni qabul aylasin.
Doktor Muhammad Sodiq Darvish
Pokistonning ommabop “Discover Pakistan” telekanalida O‘zbekistonda bo‘lib o‘tgan I Xalqaro islom sivilizatsiyasi forumi bag‘ishlangan maxsus ko‘rsatuv efirga uzatildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Urdu tilida namoyish qilingan mazkur teleloyiha I Xalqaro islom sivilizatsiyasi forumida ishtirok etgan “Discover Pakistan” ijodiy jamoasi tomonidan tayyorlangan.
Unda forumning asosiy natijalari, uning xalqaro ahamiyati va O‘zbekistonning islom sivilizatsiyasi merosini asrab-avaylash va diniy-ma’rifiy sohadagi islohotlari xususida so‘z yuritildi.
Efir davomida forum turli mamlakatlardan kelgan taniqli olimlar, dinshunoslar, davlat va jamoat arboblarini bir maydonga jamlagan nufuzli xalqaro muloqot platformasi sifatida e’tirof etildi. Muallif ta’kidlanganidek, anjuman diniy bag‘rikenglik, millatlararo totuvlik, ma’rifiy islom g‘oyalarini keng targ‘ib qilish, ekstremizm va radikalizmga qarshi ma’naviy-ma’rifiy yondashuvlarni mustahkamlashga qaratilgan dolzarb tashabbuslarni ilgari surdi.
Ko‘rsatuvda O‘zbekiston Prezidenti rahbarligida yurtimizda diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlar, buyuk allomalar merosini chuqur o‘rganish, ilmiy tadqiqotlarni qo‘llab-quvvatlash hamda islom madaniyati va sivilizatsiyasiga oid boy merosni xalqaro maydonda targ‘ib etish borasidagi ishlarga alohida e’tibor qaratildi. Samarqand, Toshkent va Termiz kabi ilm-fan markazlarining jahon islom sivilizatsiyasi taraqqiyotida tutgan o‘rni haqida ham batafsil ma’lumot berildi.
Ko‘rsatuvda forum ishtirokchilari bo‘lgan bir qator xorijiy olimlarning intervyulari ham o‘rin olgan. Xorijiy ekspertlar mazkur forum mamlakatlar va turli xalqlar o‘rtasidagi madaniy-gumanitar hamkorlikni yanada mustahkamlash, diniy bag‘rikenglik va o‘zaro hurmat tamoyillarini keng targ‘ib qilishda muhim ahamiyat kasb etganini qayd etdi.
Teledastur boshlovchisi aytganidek, forum doirasida qabul qilingan tashabbuslar xalqaro hamjamiyat tomonidan ijobiy baholanmoqda va ular ilm-fan, ta’lim va madaniy muloqotni rivojlantirishga xizmat qiladi. “O‘zbekistonning ochiq va konstruktiv tashqi siyosati hamda xalqaro muloqot maydonlarini tashkil etish borasidagi sa’y-harakatlari yuksak baholandi”, – deya ta’kidlagan muallif.
“Discover Pakistan” telekanali orqali efirga uzatilgan mazkur ko‘rsatuv Pokiston jamoatchiligini O‘zbekistonning boy ma’naviy-ma’rifiy merosi va I Xalqaro islom sivilizatsiyasi forumining mazmun-mohiyati bilan yaqindan tanishtirishga xizmat qildi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati