Savol: Yer yuzida yashagan hayvonlardan birortasi jannatga kiradimi va agar shunday bo‘lsa, qaysilari?
Javob: Alloh taolo Qur’oni karimda bunday marhamat qiladi: “...Va vaqtiki, vahshiy hayvonlar bir joyga to‘plansa” (Takvir surasi, 5-oyat).
Ibn Abbos roziyallohu anhu aytadilar: “Qiyomat kuni barcha jonzot Alloh taoloning huzuriga to‘planadi”.
Demak, qiyomat kuni sur chalinadi va hamma olamlar Robbining huzuriga to‘planadi. Biroq, tirilishdan keyingi abadiy hayot faqat odamlar va jinlar uchundir. Hayvonlar uchun jannat yoki do‘zax, mukofot yo jazo yo‘q. Ammo, solihlarning do‘sti bo‘lgan yoki haqiqat yo‘lida vafot etgan ba’zi hayvonlar, Alloh taoloning irodasi bilan Jannatga kiradilar.
Masalan, Alloh yo‘lida qurbon qilingan hayvonlar Jannatga kiradi. Bundan tashqari, mufassir Imom Muqotilning “Mishkatul-Anvar” asarida quyidagi o‘nta hayvon ham Jannatga kirishi bayon etilgan:
1. Ibrohim alayhissalomning ho‘kizi.
2. Ismoil alayhissalom o‘rniga qurbon qilingan qo‘chqor.
3. Solih alayhissalomning mo‘jiza sifatida berilgan tuya.
4. Yunus alayhissalomni yutib yuborgan baliq.
5. Muso alayhissalomning sigiri.
6. Uzayr alayhissalomning xachiri.
7. Sulaymon alayhissalomning chumolisi.
8. Sulaymon alayhissalomning Malika Bilqisga jo‘natgan hudhudi.
9. G‘or egalarining Qitmir ismli iti.
10. Rasululloh alayhissalomning Qasvo ismli tuyalari.
Davron NURMUHAMMAD
Prezidentimiz 2021 yilda "Bugungi O‘zbekiston – bu hali tom ma’nodagi, biz orzu qilayotgan, intilayotgan yangi O‘zbekiston emas" degan edi. Bu iqror islohotni tayyor g‘alaba sifatida ko‘rsatishdan ko‘ra mas’uliyatliroq. Chunki mavjud kamchilikni tan olmagan davlat uni tuzatish uchun ham chora izlamaydi.
Bu gal biz nazarda tutayotgan "yo‘l" so‘zi shunchaki metafora emas. Gap mamlakatning qishloq yo‘llaridan tortib, xalqaro avtomagistraligacha, temir yo‘llaridan metrogacha, havo qo‘nalg‘asidan tranzit yo‘lagigacha bo‘lgan harakat tizimi haqida boradi. Aniqrog‘i, Shavkat Mirziyoyev O‘zbekiston transport tafakkuriga olib kirgan eng muhim yangilik – yo‘lni alohida qurilish obyekti emas, inson, iqtisodiyot va davlatni harakatga keltiradigan yaxlit tizim sifatida ko‘ra boshlagani haqida.
Abdulhamid Muxtorov,
O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi,
"Ziyo" media markazi direktori
Manba: "Yangi O‘zbekiston" gazetasi 2026 yil 14 avgust, 164-son