Savol: Yer yuzida yashagan hayvonlardan birortasi jannatga kiradimi va agar shunday bo‘lsa, qaysilari?
Javob: Alloh taolo Qur’oni karimda bunday marhamat qiladi: “...Va vaqtiki, vahshiy hayvonlar bir joyga to‘plansa” (Takvir surasi, 5-oyat).
Ibn Abbos roziyallohu anhu aytadilar: “Qiyomat kuni barcha jonzot Alloh taoloning huzuriga to‘planadi”.
Demak, qiyomat kuni sur chalinadi va hamma olamlar Robbining huzuriga to‘planadi. Biroq, tirilishdan keyingi abadiy hayot faqat odamlar va jinlar uchundir. Hayvonlar uchun jannat yoki do‘zax, mukofot yo jazo yo‘q. Ammo, solihlarning do‘sti bo‘lgan yoki haqiqat yo‘lida vafot etgan ba’zi hayvonlar, Alloh taoloning irodasi bilan Jannatga kiradilar.
Masalan, Alloh yo‘lida qurbon qilingan hayvonlar Jannatga kiradi. Bundan tashqari, mufassir Imom Muqotilning “Mishkatul-Anvar” asarida quyidagi o‘nta hayvon ham Jannatga kirishi bayon etilgan:
1. Ibrohim alayhissalomning ho‘kizi.
2. Ismoil alayhissalom o‘rniga qurbon qilingan qo‘chqor.
3. Solih alayhissalomning mo‘jiza sifatida berilgan tuya.
4. Yunus alayhissalomni yutib yuborgan baliq.
5. Muso alayhissalomning sigiri.
6. Uzayr alayhissalomning xachiri.
7. Sulaymon alayhissalomning chumolisi.
8. Sulaymon alayhissalomning Malika Bilqisga jo‘natgan hudhudi.
9. G‘or egalarining Qitmir ismli iti.
10. Rasululloh alayhissalomning Qasvo ismli tuyalari.
Davron NURMUHAMMAD
O‘zbekiston musulmonlari idorasi hamda Birlashgan Arab Amirliklari Islom ishlari va vaqflar bosh boshqarmasi hamkorligida o‘zbekistonlik imom-xatiblar uchun BAAda malaka oshirish o‘quvlari boshlandi. Bu haqda mazkur jarayonda ishtirok etayotgan Masjidlar bilan ishlash bo‘limi xabar berdi.
Mazkur o‘quv kurslarining asosiy maqsadi ikki qardosh mamlakat diniy soha vakillari o‘rtasida o‘zaro tajriba almashish, ilg‘or ma’rifiy yondashuvlar, zamonaviy ish usullari hamda dolzarb diniy-ijtimoiy masalalar yuzasidan fikr almashishdan iboratdir.
Safar doirasida bo‘lib o‘tgan navbatdagi ilmiy-amaliy mashg‘ulot davlatchilik asoslari, bag‘rikenglik madaniyati va zamonaviy diniy-ijtimoiy yondashuvlar mavzusiga bag‘ishlandi. Unda BAAning taraqqiyot yo‘li, qonun ustuvorligi va jamiyat barqarorligida «vasatiyya» (mo‘tadillik) tamoyilining o‘rni muhimligi ta’kidlandi. 200 dan ortiq millat va elat vakillari tinch-totuv istiqomat qilayotgan ushbu mamlakatda inson qadri va o‘zaro hurmat asosiy mezon ekaniga urg‘u berildi.
O‘z navbatida, BAA tomoni O‘zbekistonning boy sivilizatsiyasi va dunyo tamadduniga ulkan hissa qo‘shgan buyuk allomalarimiz merosini yuksak ehtirom bilan tilga oldi.
Malaka oshirish jarayonida ishtirokchilar masjidlar faoliyatini tashkil etish, jamiyatda ma’naviy muhitni mustahkamlash, xususan, ma’ruza va suhbatlarni zamonaviy axborot texnologiyalari — interaktiv taqdimotlar va proyektorlar orqali ko‘rgazmali yetkazish bo‘yicha ilg‘or amaliyotlar bilan yaqindan tanishmoqdalar.
Tadbir davomida BAA rahbariyatining global miqyosdagi insonparvarlik va xayriya tashabbuslari ham alohida e’tirof etilib, ikki tomonlama hamkorlikni rivojlantirish va diniy soha xodimlarining kasbiy salohiyatini oshirishga qaratilgan mazkur manfaatli safarni tashkil etgan mutasaddilarga samimiy minnatdorlik bildirildi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati