Sayt test holatida ishlamoqda!
14 Avgust, 2026   |   1 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:02
Quyosh
05:31
Peshin
12:28
Asr
17:21
Shom
19:28
Xufton
20:54
Bismillah
14 Avgust, 2026, 1 Rabi`ul avval, 1448

Rasululloh ﷺning zuhdlari

22.04.2026   15936   3 min.
Rasululloh ﷺning zuhdlari

Allohning Rasuli sollallohu alayhi vasallam dunyoning avvalidan oxirigacha yashab o‘tgan va yashab o‘tishlari kelajakda taqdir qilingan barcha zohid zotlarning hammalaridan ko‘ra zohidroqlari edilar. Hazrati Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallamga Tihoma tog‘i kattaligicha oltin, kumush, zumrad u kishi bilan doimo hamroh yurishligi sharti bilan taklif etilganda ham qabul qilmadilar, aytdilarki:

“­Yo‘q, Allohim, men bir kun och, bir kun to‘q yurishni istayman” (Abu Umoma Bohiliy roziyallohu anhudan rivoyat qilingan, Bayhaqiy rivoyati).

Shuningdek, hazrati  Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallam dedilar: “Menga Uhud tog‘i kattaligicha oltin berilganda ham meni bu narsa quvontirolmaydi. Mabodo uch kun o‘tib bu boylikdan bir dirhamcha qolguday bo‘lsa, u  ham bo‘ynimdagi qarzimni o‘tashlik uchun qolgan bo‘lardi xolos” (Zayd ibn Vahbdan rivoyat qilingan, Buxoriy rivoyati)

Hazrati Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallam o‘zlarida dunyo boyligidan nimadir saqlashni xush ko‘rmasdilar. Hatto Uhud tog‘ichalik oltinlari bo‘lgan taqdirda ham barchasini musulmonlarga tarqatib bergan bo‘lardilar. O‘zlarida esa qarzlarini to‘lashgagina kifoya qiladigan miqdorni saqlagan  bo‘lardilar xolos.

Shuningdek, hazrati Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallam musulmonlar e’tiborini ishq haqiqatiga qaratar ekanlar, hech bir bandaning ko‘ngli to Alloh  Rasuli sollallohu alayhi vasallamning muhabbati bilan limmo-lim bo‘lmaguncha va bu sevgini boshqa hamma narsaga bo‘lgan muhabbatdan ustun qo‘ymagunicha iymonda kamolga yetisholmasligini uqtirardilar:

“Sizdan birortangiz men unga ota-onasidan, bolasidan va odamlarning hammasidan mahbubroq bo‘lmagunimcha, mo‘min bo‘la olmaydi” (Anas ibn Molikdan ikki shayx va Nasoiy rivoyat qilgan).

Shuningdek, Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam musulmonlarga dunyoni muhabbati inson qadrini yerga urishligini, xo‘rlab ochko‘z qilib qo‘yishligini atroflicha tushuntirib o‘tganlar. Haqiqatda inson bolasining ko‘zi dunyo boyligiga hech qachon to‘ymaydi.

Jumladan Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam dedilar: “Odam bolasi, ikki vodiy to‘la mol-dunyosi bo‘la turib, mol-dunyo to‘la uchinchi vodiyni orzu qiladi. Uchinchisini qo‘lga kiritgandan so‘ng to‘rtinchisini tilay boshlaydi. Odam bolasining ko‘zini tuproqdan o‘zga narsa to‘ldirolmaydi” (Ibn Abbos roziyallohu anhudan rivoyat qilingan, Imom Buxoriy, Imom Muslim rivoyati).

Shuningdek, Allohning Rasuli sollallohu alayhi vasallam mo‘min kishi o‘zining iffatu hurmatini saqlashligini, dunyoga to‘qlik, behojatlik va baparvolik nazari bilan qarashligini yaxshi ko‘rar edilar. Allohning Rasuli sallallou alayhi vasallam yana aytdilarki:

“Chindan ham sadaqa,  odamlarning kiri va gunohlarining yuvindisidir” (Abdulmuttalib ibn Robi’adan rivoyat qilingan, Muslim rivoyati).

Hazrati Payg‘ambarimizning bu muborak so‘zlarida mo‘min kishi shaxsiyatini qanchalar oliyjanob, aziz, sharmu hayoli, o‘zgalar qo‘liga qaramaydigan bo‘lishi lozimligi  haqida  oydin ishoralar bor.

Shuningdek, Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallam yana ta’lim berar edilarki, agar mo‘min kishining nazari – ko‘zi  to‘q bo‘lsa  Allohning muhabbatiga, odamlarning muhabbatiga bemalol, osonlikcha erisha oladi. Chunki odamlar o‘z qo‘llaridagi molu dunyodan umidvor bo‘lgan kimsani, hech qachon yoqtirmaydilar. Chunonchi, marhamat etdilar:

“Dunyodan yuz o‘girgin, Alloh sevadi. Odamlar qo‘lidagi narsadan umidvor bo‘lma, odamlar sevishadi” (Abul Abbos Sahl ibn Sa’idiydan rivoyat qilingan, Ibn Moja rivoyati).

“Axloqus solihiyn” (Yaxshilar axloqi) kitobidan
Yo‘ldosh Eshbek, Davron Nurmuhammad
tarjimasi.

Boshqa maqolalar
Yangiliklar

“Solombo Times”: O‘zbekistonda “Uchinchi Renessans” g‘oyasini amalga oshirish davlat siyosatiga aylangan

12.08.2026   29391   3 min.
“Solombo Times”: O‘zbekistonda “Uchinchi Renessans” g‘oyasini amalga oshirish davlat siyosatiga aylangan

Shri-Lankaning “Solombo Times” nashrida “O‘zbekistonda Yangi uyg‘onish davri: kelajak texnologiyalari yordamida buyuk o‘tmishni qayta tiklash” sarlavhali tahliliy maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.

Shri-Lankalik taniqli jurnalist Fazan Navaz tomonidan yozilgan ushbu materialda so‘nggi o‘n yilda O‘zbekistonda Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan Yangi O‘zbekistonni bunyod etish, “Uchinchi Renessans” g‘oyasini amalga oshirishga qaratilgan islohotlar va ularning samarali natijalari xususida so‘z yuritilgan.

Muallifning yozishicha, Markaziy Osiyo markazida sokin, ammo ulkan ahamiyatga ega inqilob yuz bermoqda. Bu kurash qurol-yarog‘ bilan emas, balki qo‘lyozmalar, muzeylar va mikrochiplar yordamida amalga oshirilmoqda.

Prezident Shavkat Mirziyoyev rahbarligida O‘zbekiston Samarqand va Buxoro kabi shaharlar jahon ilm-fani, she’riyati va falsafasining yetakchi markazlari bo‘lgan O‘rta asrlardagi “Oltin asr” shon-shuhratini qayta tiklashga intilmoqda.

Bu jarayonning o‘ziga xos jihati shundaki, O‘zbekiston ming yildan ziyod tarixga ega madaniy merosni asrash, qayta tiklash va keng ommaga yetkazish uchun sun’iy intellekt hamda raqamli texnologiyalardan faol foydalanmoqda.

Nashrda O‘zbekistonning boy madaniy va tarixiy merosi hamda uni saqlash bo‘yicha islohotlarga to‘xtalib o‘tilgan. Qayd etilganidek, bu zamin insoniyat tarixidagi eng buyuk allomalarga beshik bo‘lgan. Astronom va davlat arbobi Mirzo Ulug‘bek Samarqandda yulduzlarni hayratlanarli darajada aniq kuzatish imkonini bergan rasadxona barpo etgan. Xorazmdagi Ma’mun akademiyasi olimlari esa Yevropada Renessans boshlanishidan ancha avval matematika va tibbiyot sohalarida yuksak yutuqlarga erishgan edi.

O‘zbekiston yetakchisi bu tarixiy merosni tez-tez tilga olib, Mirzo Ulug‘bekni nafaqat buyuk olim, balki ilm-fanni eng yuksak qadriyat deb bilgan davlat arbobi sifatida ta’riflaydi. Davlat rahbari bugungi yangilanish jarayonini “Uchinchi Renessans” deb atab, uni O‘zbekistonning ilmu ma’rifat va madaniyat markazi sifatidagi mavqeini qayta tiklashga qaratilgan umummilliy loyiha sifatida baholaydi. Tarixchilar ta’biri bilan aytganda – bu atama mintaqada avval mavjud bo‘lgan ikki buyuk yuksalish davridan keyingi navbatdagi uyg‘onish bosqichini anglatadi.

Muallifning fikricha, O‘zbekistonda Uchinchi Renessans g‘oyasini amalga oshirish shunchaki gap emas, balki davlat siyosatiga aylangan. 

“Bu ulkan maqsadning eng yorqin ramzi joriy yil Toshkentda qad rostlagan Islom sivilizatsiyasi markazidir. 2026 yil mart oyida 40 mamlakatdan tashrif buyurgan 1500 dan ortiq mutaxassis ishtirokida qurib bitkazilgan mazkur markaz o‘z bag‘rida islom olamining eng noyob yodgorliklaridan biri – VII asrga mansub Usmon Mus'hafini saqlaydi. Shuningdek, bu yerda ilmiy laboratoriyalar, restavratsiya ustaxonalari va arxivlar faoliyat yuritadi. Markaz allaqachon dunyodagi eng chiroyli yangi muzeylardan biri sifatida e’tirof etilgan”, – deya qayd etgan jurnalist.

 Materialda ta’kidlanishicha, O‘zbekiston yondashuvining boshqalardan ajratib turadigan muhim jihati –  bu sun’iy intellektdan iqtisodiy taraqqiyot vositasi sifatidagina emas, balki madaniy merosni muhofaza qilish vositasi sifatida ham foydalayotganidadir.

Sun’iy intellekt turizm sohasini ham tubdan o‘zgartirmoqda. Bu tashabbus 2026 yilda mamlakatga 12 million sayyohni jalb qilish rejasining bir qismi hisoblanadi.

Fazan Navaz o‘z maqolasini “Uchinchi Renessans” o‘z oldiga qo‘ygan maqsadlarga to‘liq erishadimi-yo‘qmi, buni vaqt ko‘rsatadi. Biroq bugunning o‘zidayoq O‘zbekiston qanday yo‘ldan odimlab borayotgani aniq ko‘rinib turibdi”, – degan so‘zlar bilan yakunlagan.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari