Bismillahir Rohmanir Rohiym
Alloh taolo yaratgan ajib ne’mat, insonning salomatligi uchun eng foydali mahsulotlardan biri asaldir.
Qur’oni karimda bunday marhamat qilinadi:
﴿وَأَوْحَى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِي مِنَ الْجِبَالِ بُيُوتًا وَمِنَ الشَّجَرِ وَمِمَّا يَعْرِشُونَ ثُمَّ كُلِي مِنْ كُلِّ الثَّمَرَاتِ فَاسْلُكِي سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلًا يَخْرُجُ مِنْ بُطُونِهَا شَرَابٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ فِيهِ شِفَاءٌ لِلنَّاسِ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآَيَةً لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ﴾
«(Ey, Muhammad!) Robbingiz asalarilarga vahiy (bo‘yruq) qildi: “Tog‘larga, daraxtlarga va (odamlar) barpo qiladigan narsalarga inquringiz”. So‘ngra turli mevalardan yeb, Parvardigoringiz (siz uchun) qulay qilib qo‘ygan yo‘llardan yuringiz!» Ularning qorinlaridan odamlar uchun shifo bo‘lgan turli rangdagi sharbat (asal) chiqur. Albatta, bunda fikr yuritadigan qavm uchun alomat bordir» (Nahl surasi, 68-69-oyatlar).
Hadisi sharifda ham juda ko‘p o‘rinlarda asalning shifo ekani bayon qilingan. Jumladan: Abu Mutavakkildan, u Abu Said Xudriy roziyallohu anhudan rivoyat qiladi: “Nabiy sollallohu alayhi vasallamga bir kishi kelib: “Mening bir birodarim qorni(kasalligi)dan shikoyat qilmoqda”, dedi. Boshqa rivoyatda; “Oshqozoni darmonsiz bo‘ldi”, deyilgan. U zot alayhissalom: “Unga asal ichirgin”, dedilar. U kishi jo‘nab ketdi va yana qaytib kelib: “Asal ichirgan edim. Undan biror narsani ketkazmadi”, dedi. Boshqa rivoyatda: “U (asal) faqat darmonsizlikni ziyoda qildi xolos”, dedi. Ikki yoki uch marta kelgan edi Rasululloh sollallohu alayhi vasallam unga yana: “Asal ichir!” dedilar.Uchinchi yoki to‘rtinchisida: “Alloh rost gapiradi. Do‘stingni qorni yolg‘onchi ekan”, dedilar (Imom Termiziy, Imom Nasoiy, Imom Ahmad rivoyati).
“Sahihi Muslim”da: “Do‘stingni qorni tuzalmas kasallikka chalinibdi” lafzi keltirilgan. Ya’ni, hazmi buzilibdi, oshqozoni kasallanibdi degan ma’noda.
Yana bir hadisda: “O‘zlaringizga ikki shifo; asal va Qur’onni lozim tutinglar” deyilgan (Imom Moja, Imom Hokim rivoyati).
Asal mijozi nam, sovuq kishilar uchun eng yaxshi ozuqadir. U jigar, yurakni tozalaydi. Siydikni haydaydi. Ko‘zga surtilsa, ko‘rish qobiliyatini oshiradi.
Erta tongda asalni suvga aralashtirib ichishda juda ko‘p foyda bo‘lib, salomatlikni yaxshilaydi va zehnni oshiradi.
"Islomda salomatlik" kitobidan
Muhammad Zarif Muhammad Olim o‘g‘li
O‘zbekiston musulmonlari idorasi tasarrufidagi oliy va o‘rta maxsus diniy ta’lim muassasalariga 2026-2027 o‘quv yili uchun kirish test sinovlarining 5-hudud (Buxoro viloyati) bo‘yicha imtihon jarayonlari Mir Arab oliy madrasasi binosida bo‘lib o‘tdi.
Mazkur hudud bo‘yicha diniy ta’lim muassasalariga hujjat topshirgan 657 nafar abituriyent test sinovlarida ishtirok etdi.
Imtihonlarning shaffofligi, adolatliligi hamda tartib-intizomini ta’minlash maqsadida jarayonlarga Din ishlari bo‘yicha qo‘mita va O‘zbekiston musulmonlari idorasi mas’ul rahbarlari, diniy ta’lim muassasalari mutasaddilari, pedagog-o‘qituvchilar hamda ichki ishlar va tibbiyot xodimlari jalb etildi.
Test sinovlari boshlanishidan oldin abituriyentlarga imtihon topshirish tartibi va baholash mezonlari batafsil tushuntirildi. Barcha jarayonlar belgilangan talab va qoidalarga muvofiq, yuqori darajada tashkil etildi.
Tashkilotchilar test jarayonlarining shaffof va tartibli o‘tishiga yaqindan ko‘maklashgan Buxoro shahar ichki ishlar organi, sog‘liqni saqlash boshqarmasi tibbiyot xodimlari hamda diniy ta’lim muassasalari vakillariga o‘z minnatdorligini bildirdilar.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati