Bismillahir Rohmanir Rohiym
Alloh taolo yaratgan ajib ne’mat, insonning salomatligi uchun eng foydali mahsulotlardan biri asaldir.
Qur’oni karimda bunday marhamat qilinadi:
﴿وَأَوْحَى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِي مِنَ الْجِبَالِ بُيُوتًا وَمِنَ الشَّجَرِ وَمِمَّا يَعْرِشُونَ ثُمَّ كُلِي مِنْ كُلِّ الثَّمَرَاتِ فَاسْلُكِي سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلًا يَخْرُجُ مِنْ بُطُونِهَا شَرَابٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ فِيهِ شِفَاءٌ لِلنَّاسِ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآَيَةً لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ﴾
«(Ey, Muhammad!) Robbingiz asalarilarga vahiy (bo‘yruq) qildi: “Tog‘larga, daraxtlarga va (odamlar) barpo qiladigan narsalarga inquringiz”. So‘ngra turli mevalardan yeb, Parvardigoringiz (siz uchun) qulay qilib qo‘ygan yo‘llardan yuringiz!» Ularning qorinlaridan odamlar uchun shifo bo‘lgan turli rangdagi sharbat (asal) chiqur. Albatta, bunda fikr yuritadigan qavm uchun alomat bordir» (Nahl surasi, 68-69-oyatlar).
Hadisi sharifda ham juda ko‘p o‘rinlarda asalning shifo ekani bayon qilingan. Jumladan: Abu Mutavakkildan, u Abu Said Xudriy roziyallohu anhudan rivoyat qiladi: “Nabiy sollallohu alayhi vasallamga bir kishi kelib: “Mening bir birodarim qorni(kasalligi)dan shikoyat qilmoqda”, dedi. Boshqa rivoyatda; “Oshqozoni darmonsiz bo‘ldi”, deyilgan. U zot alayhissalom: “Unga asal ichirgin”, dedilar. U kishi jo‘nab ketdi va yana qaytib kelib: “Asal ichirgan edim. Undan biror narsani ketkazmadi”, dedi. Boshqa rivoyatda: “U (asal) faqat darmonsizlikni ziyoda qildi xolos”, dedi. Ikki yoki uch marta kelgan edi Rasululloh sollallohu alayhi vasallam unga yana: “Asal ichir!” dedilar.Uchinchi yoki to‘rtinchisida: “Alloh rost gapiradi. Do‘stingni qorni yolg‘onchi ekan”, dedilar (Imom Termiziy, Imom Nasoiy, Imom Ahmad rivoyati).
“Sahihi Muslim”da: “Do‘stingni qorni tuzalmas kasallikka chalinibdi” lafzi keltirilgan. Ya’ni, hazmi buzilibdi, oshqozoni kasallanibdi degan ma’noda.
Yana bir hadisda: “O‘zlaringizga ikki shifo; asal va Qur’onni lozim tutinglar” deyilgan (Imom Moja, Imom Hokim rivoyati).
Asal mijozi nam, sovuq kishilar uchun eng yaxshi ozuqadir. U jigar, yurakni tozalaydi. Siydikni haydaydi. Ko‘zga surtilsa, ko‘rish qobiliyatini oshiradi.
Erta tongda asalni suvga aralashtirib ichishda juda ko‘p foyda bo‘lib, salomatlikni yaxshilaydi va zehnni oshiradi.
"Islomda salomatlik" kitobidan
Muhammad Zarif Muhammad Olim o‘g‘li
AQSH Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo ishlari bo‘yicha yordamchisi Samir Pol Kapur O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga tashrif buyurdi, xabar bermoqda iccu.uz.
Islom sivilizatsiyasining ko‘p asrlik tarixi, uning ilm-fan, madaniyat va ma’rifat taraqqiyotiga qo‘shgan ulkan hissasi O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi ekspozitsiyalarida yaxlit va ta’sirchan tarzda namoyon etilgan. Tashrif davomida Samir Pol Kapur islomgacha bo‘lgan davr sivilizatsiyalaridan tortib, Yangi O‘zbekiston davriga qadar bo‘lgan tarixiy jarayonlarni aks ettiruvchi galereyalar, buyuk allomalarning ilmiy-ma’rifiy merosi, noyob qo‘lyozmalar, muqaddas yodgorliklar hamda zamonaviy raqamli texnologiyalar asosida yaratilgan interaktiv ekspozitsiyalar bilan yaqindan tanishdi.
Mehmon ekspozitsiyalarning mazmunan izchilligi va tarixiy jarayonlarni bir-biri bilan uzviy bog‘liq holda namoyon etish usuliga alohida e’tibor qaratdi. Uning qayd etishicha, bu yerda muzey eksponatlari orqali o‘tmish haqida ma’lumot olish bilan cheklanib qolmay, tarixiy davrlar ruhini his qilish, ular o‘rtasidagi bog‘liqlikni anglash imkoni ham mavjud.
Samir Pol Kapur o‘z taassurotlarini quyidagicha ifodaladi:
«Bu muhtasham maskan. Islom tarixi va madaniyatining asrlar davomidagi taraqqiyoti bilan yaqindan tanishish men uchun unutilmas tajriba bo‘ldi. Bu yerda tarixni shunchaki kitob sahifalari orqali emas, balki o‘z ko‘zingiz bilan ko‘rasiz, uni his qilasiz va go‘yo o‘sha davrlarning ichida bo‘lasiz. Shu bois ushbu noyob maskanni barpo etishga hissa qo‘shgan barcha insonlarga samimiy minnatdorchilik bildiraman.
Yoshlarga ham bu yerga kelishni albatta tavsiya qilaman. Chunki bu maskan nafaqat tarixni o‘rganish, balki o‘tmish bilan kelajak o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlikni anglash imkonini beradi. Men uchun eng esda qolarli lahzalardan biri Qur’oni karimga bag‘ishlangan golografik namoyish bo‘ldi. U menda katta taassurot va hayajon uyg‘otdi.
Menimcha, bu dargoh islom sivilizatsiyasining jahon tamadduniga qo‘shgan ulkan hissasini butun dunyoga namoyon etishga xizmat qiladi. Shuning uchun har bir inson bu yerga tashrif buyurib, ana shu boy va bebaho meros bilan shaxsan tanishishi lozim».
Pol Kapurning fikricha, Markazning ahamiyati uning tarixiy merosni namoyon etish bilangina cheklanmaydi. Ushbu maskan yosh avlod uchun o‘tmish saboqlarini anglash, ilm-fan va ma’rifatning sivilizatsiya taraqqiyotidagi o‘rnini his etish, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmat ruhini shakllantirish uchun ham muhim ma’naviy-ma’rifiy maydon vazifasini o‘taydi.
Tashrif yakunida AQSH Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo ishlari bo‘yicha yordamchisi Samir Pol Kapur Islom sivilizatsiyasi markazidan olgan taassurotlari yuksak ekanini qayd etib, ushbu maskan boy tarixiy merosni zamonaviy muzey texnologiyalari va ta’sirchan taqdimot usullari orqali jahon jamoatchiligiga yetkazishda muhim ahamiyat kasb etishini ta’kidladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati