Ibrohim alayhissalom o‘g‘illari Ismoil alayhissalom bilan Alloh taoloning amriga muvofiq Baytullohni qurishdi. Alloh taolo Ibrohim alayhissalomga odamlarni hajga chaqirishga buyurdi. Natijada, bu yer nafslar oshiqadigan, qalblar esa u tomon shoshadigan muborak joyga aylandi.
Hijratning to‘qqizinchi sanasida Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga yo‘lga qodir bo‘lgan odamlarga haj farzligi haqidagi oyat nozil bo‘ldi. Haj dindagi farzlardan bir farz, Islom ruknining bir rukni bo‘ldi. Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “Yo‘lga qodir bo‘lgan kishi zimmasida Alloh uchun Baytni haj qilish (farzi) bordir” (Oli Imron surasi, 97-oyat).
Haj ibodati umrda bir marta ado etiladigan farz amaldir. Undan ortig‘i nafl hisoblanadi. Ehtiyoji va qaramog‘idagilarning nafaqasidan tashqari Baytullohga borib kelishga yetarli mablag‘i bor har bir aqli raso, balog‘atga yetgan, ozod, sog‘lom musulmonga haj amalini ado etish farzdir. Bunday sharoitlar mavjud bo‘lsa-da, uni kechiktirgan, gunohkor bo‘ladi.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Kim hajni iroda qilsa, shoshilsin. Chunki kishi bemor bo‘lishi, ulovi yo‘qolib qolishi va uzri chiqib qolishi mumkin”, deganlar.
Allohga beadad hamdu sanolar bo‘lsinki, bu muborak ibodatni ado etish uchun yurtimiz hojilariga barcha sharoitlar muhayyo qilingan. Ular hech narsaga chalg‘imaydi, biror narsa haqida o‘ylamaydi ham, xavotirga ham tushmaydi, faqat ibodat qiladi, ibodatning lazzatini his qiladi.
Haj ibodati davomida gunoh qilmagan, fahsh so‘zlar aytmagan hoji, xuddi onadan yangi tug‘ilgandek gunohlaridan pok bo‘ladi. Buning uchun hajga boruvchilar quyidagilarga amal qilishlari zarur:
– eng avvalo, niyatni xolis qilish. Zero, har bir amal niyatga bog‘liq. Har bir banda niyatiga yarasha savobga ega bo‘ladi.
– hajning arkon va amallarini to‘liq o‘rganish;
– mablag‘ning halol bo‘lishi. Bu har bir musulmon uchun muhim ishlardan bo‘lib, barcha solih amallar, jumladan, haj ibodatining ham maqbul bo‘lish shartlaridan sanaladi. Zotan, Alloh taolo pokdir. Faqat pokiza amalnigina qabul qiladi;
– zimmadagi qarzlarni uzish. Zero, haqdor haqini kechmagunicha Alloh taolo kechmaydi;
– omonatlarni egalariga qaytarish;
– arazlashganlar bilan orani isloh qilish, ular bilan yarashish;
– qaytib kelgunicha ahli oilasi va qaramog‘idagilarga yetadigan nafaqa qoldirish;
– o‘tgan gunohlarga tavba qilish;
– Alloh taoloning roziligidan boshqa o‘y-xayollarni qalbdan chiqarish;
– safar davomida gunohdan, behuda ishlardan va buzuq so‘zlardan yiroq bo‘lish;
– hamsafar yo‘ldoshlar bilan go‘zal munosabatda bo‘lishi. Ular bilan tortishmaslik, e’tirozlariga sabab bo‘ladigan ishlarni qilmaslik, ularga ozor yetkazmaslik va ulardan yetgan aziyatlarga sabr qilish;
– talbiya aytish (Labbayka Allohumma labbayk, labbayka laa shariyka laka labbayk, innal hamda van-ni’mata laka val mulk laa shariyka laka) ni ko‘paytirish;
– Allohni doimo zikp qilish, ictig‘fop aytish, Qyp’oni kapimni tilovat qilish; tilni yolg‘on, g‘iybat kabi behyda so‘zlapdan tiyish;
– ibodatlarni bajarishda dangasalik, erinchoqlik qilmaslik, g‘ayratli, shijoatli bo‘lish, vaqtni g‘animat bilish;
– zamzam suvidan to‘yib-to‘yib ichish;
Alloh taolo barchamizga bu ulug‘ ibodatni to‘la-to‘kis ado etishni va uning fazilatlariga erishishni nasib aylasin.
Davron NURMUHAMMAD
Sayyor yig‘ilish
Bir kishiga ko‘maklashsangiz, u qanchalik shod bo‘ladi.
Endi bir emas, o‘n emas, yuzdan ziyod oilaga ham ma’naviy, ham ma’rifiy, ham moddiy ko‘mak berilsa, qancha kishining ko‘ngli ko‘tarilishini, sizni alqashini tasavvur qilib ko‘ring-a.
Bugun Toshkent shahar bosh imom-xatibi Abduqahhor domla Yunusov boshchiliklarida poytaxtimizning Yangi hayot tumanidagi «Niyozmat ota» jome masjidida ma’naviy-ma’rifiy sayyor yig‘ilish o‘tkazildi.
Tadbirda Toshkent shahar bosh imom-xatibi o‘rinbosari Ergashali domla Rustamov, Toshkent shahar tumanlari bosh imomlari, imom-domlalar, «Haj 2026» ishtirokchilari qatnashdilar.
Tumandagi ijtimoiy-ma’naviy muhitni yanada sog‘lomlashtirish maqsadida mahallalarga tashrif buyurildi. Adashib aqidasi buzuq turli oqimlar ta’siriga tushib qolgan shaxslar, ajrim yoqasiga kelib qolgan oilalar bilan ham suhbatlar olib borildi.
Katta hayot tajribasiga ega hoji otalar, hoji onalar imom-xatiblar, otinoyilar bilan birgalikda olib borgan ma’rifiy targ‘ibotlari o‘z samarasini berdi: yuzdan ziyod xonadonga ham ma’naviy, ham moddiy yordam ko‘rsatildi.
* * *
Toshkent shahar bosh imom-xatibi Abduqahhor domla Yunusov Yangi hayot tumanidagi mahallalarga tashrif buyurib, u yerdagi bir qancha xonadonlarga kirib, xonadon egalarining qalblariga xursandchilik ulashdilar.
Quvonarlisi, yangi o‘quv yili arafasida homiylarni jalb qilgan holda 30 ta haqdor xonadon sohiblari farzandlariga sumka, o‘quv qurollari hadya etildi.
Yuzdan ziyod xonadon egalarining ko‘ngli ko‘tarilib, ular ezgu ishlarning boshida turgan barcha aziz insonlarning haqlariga xayrli duolar qilishdi.
Toshkent shahar vakilligi
Matbuot xizmati