Bismillahir Rohmanir Rohiym
Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning sunnat amallaridan biri haqida 100 dan ortiq hadislarda kelgan. Bu qaysi sunnat ekanini bilasizmi?
Hadis va fiqh ilmining bilimdoni Alloma Ibn Mulaqqin rahimahulloh misvok ishlatish haqida 100 dan ortiq hadis kelganini aytgan.
Xususan, "Sahih Buxoriy"da kelgan hadisda .«Payg‘ambar Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Misvok og‘izni poklovchi va Robbni rozi qiluvchidir", deganlar.
Misvokni hatto ro‘zador kishi ham ishlatsa bo‘ladi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam vafotlaridan oldin so‘nggi bor qilgan amallari ham, vafot etganlarida muborak qo‘llaridan tushib ketgan narsa ham misvok edi.
Boshqa hadisda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Agar ummatimga mashaqqat bo‘lmasin, demaganimda ularni har tahoratda misvok qilishga amr etar edim", deganlar (Imom Buxoriy rivoyati).
Jobir roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadis esa Nabiy sollallohu alayhi vasallam: "Misvok bilan o‘qilgan ikki rakat namoz misvoksiz o‘qilgan yetmish rakat namozdan afzaldir", dedilar.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam tahorat vaqtida misvok ishlatganlar, biroq namozdan oldin misvok ishlatganlari haqida rivoyatlar yo‘q. Qolaversa, misvok ishlatilganda milklar qonab ketishi ehtimoli katta. Qon oqishi esa tahoratni sindiradi. Shuning uchun, misvokni namozdan oldin emas, aynan tahorat qilish asnosida ishlatish lozim.
Shuni alohida ta’kidlash lozimki, misvok ishlatish faqat tahorat va namoz bilan bog‘liq emas. Balki yana ko‘p holatlarda misvok ishlatish mumkin.
Jobir roziyallohu anhu rivoyat qiladi: “Xuddi kotib qulog‘iga qalam qistirib oladiganidek, Nabiy sollallohu alayhi vasallam ham quloqlariga misvok qistirib olar edilar” (Imom Bayhaqiy rivoyati).
Bu narsa Rasululloh sollallohu alayhi vasallam misvokka qanchalik ahamiyat berganlarini ko‘rsatadi. U zot ummatga misvokni targ‘ib qilgach, eng avvalo uni o‘zlari amalda ko‘rsatganlar.
Miqdom ibn Shurayh ibn Honi’ Horisiy otasidan rivoyat qiladi: “Men Oisha roziyallohu anhodan: “Nabiy sollallohu alayhi vasallam uyga kirsalar, ishni nimadan boshlar edilar?” deb so‘raganimda, u: “Misvok (ishlatish) bilan”, deb javob berdi (Imom Muslim, Imom Abu Dovud rivoyati).
Bu rivoyatlardan misvok faqat tahorat va namoz vaqtiga bog‘liq emasligini bilib olamiz.
Biz bugun og‘izni poklovchi, Robbni rozi qiluvchi bu sunnatga qanchalik amal qilyapmiz?
Tahorat olayotganimizda, uyga kirganimizda misvok ishlatyapmizmi?
Afsuski, yo‘q....Avval bilmagan bo‘lsak endi bilib oldik, amal qilishga kirishaylik va boshqalarga ham bu haqda yetkazaylik.
Davron NURMUHAMMAD
Bugun, 29 aprel kuni “Yagona olimpiada – 2026” bilimlar bellashuvining yakuniy respublika bosqichi Imom Termiziy nomidagi islom institutida bo‘lib o‘tdi. Unda 10 ta o‘rta maxsus islom ta’lim muassasalari kesimida birinchilikni qo‘lga kiritgan talabalar ishtirok etdi.
Tanlovda ishtirokchilar arab tili, fiqh, aqoid va O‘zbekiston tarixi fanlari bo‘yicha bilim va malakalarini sinovdan o‘tkazdi. Mazkur jarayonlarini malakali hakamlar hay’ati baholab bordi.
Qizg‘in kechgan bahslardan so‘ng yakuniy natijalar quyidagicha bo‘ldi:
I-o‘rinni “Ko‘kaldosh” o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasi talabasi Ilhom Baxtiyorov qo‘lga kiritdi.
G‘olib talaba “Vaqf” fondi granti asosida oliy diniy ta’lim muassasasiga imtihonsiz o‘qishga kirish imkoniyatiga ega bo‘ldi. Shuningdek, u O‘zbekiston musulmonlari idorasining birinchi darajali diplomi va 10 million so‘mlik pul mukofotini qo‘lga kiritdi.
II-o‘rin “Hidoya” o‘rta maxsus islom ta’lim muascasasi talabasi Muhammadyusuf Abduvohidovga nasib etdi.
Ikkinchi o‘rin sohibi oliy diniy ta’lim muassasasiga o‘qishga kirishi uchun imtihon natijalari bo‘yicha o‘zi to‘plagan ballning 50 foizi miqdorida qo‘shimcha ball olish imtiyozini qo‘lga kiritdi. Unga O‘zbekiston musulmonlari idorasining ikkinchi darajali diplomi va 7 million so‘mlik pul mukofoti berildi;
III-o‘ringa “Xoja Buxoriy” o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasi talabasi Otabek Yusupov munosib deb topildi.
Talabaga oliy diniy ta’lim muassasasiga o‘qishga kirishi uchun imtihon natijalari bo‘yicha o‘zi to‘plagan ballning 25 foizi miqdorida qo‘shimcha ball olish imtiyozi hamda O‘zbekiston musulmonlari idorasining uchinchi darajali diplomi va 5 million so‘mlik pul mukofoti berildi.
Tanlovning boshqa ishtirokchilariga ham qimmatbaho sovg‘alar va faxriy yorliqlar topshirildi.
Alloh taolo olimpiada g‘oliblariga imtiyoz va sovrinlarni muborak qilsin, ilm musobaqalarining bardavom bo‘lishini nasib aylasin!
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati