Bismillahir Rohmanir Rohiym
Sidq va uning ulug‘ligi haqida mashoyix ko‘pgina qimmatli so‘zlar aytgan ekanlar, ulardan ba’zilarini keltirib o‘tamiz.
1. Shaqiqi Balxiy quddisa sirruhu shunday deydilar:
“Sodiq muridning holi xurmo ekib, meva o‘rniga tikan o‘sib qolmasaydi, deb xavotirda yurgan odamga o‘xshaydi. Yolg‘onchi muridning holi esa, tikanli buta ekib, xurmo berishini kutayotgan odamga o‘xshaydi”.
2. Abul Fath al-Mosuliy quddisa sirruhudan sidq haqida so‘raganlarida, qo‘llarini temirchining o‘chog‘iga suqib, undan lovullagan temir bo‘lagini oldilar, so‘ng kaftlariga qo‘ydilarda: “Sidq mana budir!” dedilar.
3. Shuningdek, aytilibdi: “Sodiq, o‘zini o‘limga hozirlagan kishidir, u mabodo biror bir siri ochilib qolguday bo‘lsa ham, hijolatda qolmasligiga ishonadi”. Chunonchi Alloh bu haqda marhamat etibdi:
“Agar (da’volaringizda) rostgo‘y bo‘lsangizlar o‘limni orzu qilinglar-chi?!” (Juma surasi, 6-oyat).
Agar banda o‘z o‘limiga tayyorgarligida xolis, samimiy bo‘lsa, ajalning qay vaqtda kelishi uni xavotirga solmaydi, chunki Alloh oldida uni xijolatga qoldiradigan hech bir narsa yo‘qligiga ishonadi.
4. Zunnuni Misriy quddisa sirruhu aytadilar:
“Sidq – Allohning qilichi, nimada sinab ko‘rilmasin, hammasini kesadi”.
5. Shuningdek, bir olim:
“Kim doimiy bajarilishga buyurilgan zimmasidagi farzini ado etmas ekan, bajarilishi ma’lum vaqtlarda belgilangan, farz ibodatlarini ham Alloh qabul qilmaydi”, deb aytganida, O‘sha olimdan:
“Doimiy farz” o‘zi nima, deb so‘rabdilar. U olim: “To‘g‘rilik”, deb javob beribdi.
6. Boshqa bir solih shunday degan ekan:
“Yolg‘onchining alomati, uni undan talab qilmasalarda hadeb bo‘lar-bo‘lmasga qasam ichaverishidir”.
7. Shuningdek, aytilibdi:
“Xushomadchi odam sidqni, rostlikni hidini ham totmaydi. U xoh o‘ziga xushomad qilsin, xoh o‘zgaga, buni aslo farqi yuq”.
Allohning Qur’oni karimdagi: “Ey iymon keltirganlar, Allohga taqvo qilinglar va sodiqlar ila birga bo‘linglar!” degan so‘zini (Tavba surasi, 119-oyat) quyidagicha sharhlagan ekanlar: “Ey Allohga imon keltirgan ahli kitoblar, bu dunyoda sodiq bo‘lgan musulmonlar bilan birga bo‘lingiz, yoxud imoningizni haq va to‘g‘ri bo‘lgan, Islom dini bilan isloh qilishga erishsangiz, ertaga jannatda ham haqiqiy, rostgo‘y, siddiqlar bilan birga bo‘lasiz”.
Ilohiyot olimlari shunday degan ekanlar:
“Sidq – to‘g‘rilik bu tariqatdagi hol maqomining eng oliy darajasidir. Bu degani shuki, insonning ichki olamidagi kayfiyati va tashqi ko‘rinishdagi kayfiyati xoh odamlar ichida bo‘lsin, xoh tanholik holida bo‘lsin, umuman bir-biridan farq qilmasligi lozim. Bu juda ham nodir va kamdan kam uchraydigan holdir”.
Sidq – to‘g‘rilik xuddi odamning so‘zida bo‘lgani kabi uning ruhiy va ma’naviy holida ham bo‘ladi. Sidqning mana shu ko‘rinishi uning eng mukammal shaklidir.
“Axloqus solihiyn” (Yaxshilar axloqi) kitobidan
Yo‘ldosh Eshbek, Davron Nurmuhammad
tarjimasi.
O‘zbekistonda Uchinchi Renessans g‘oyasini hayotga tatbiq etish, milliy va diniy merosni chuqur o‘rganish hamda ma’naviy-ma’rifiy bilimlarni kengaytirishga qaratilgan tashabbuslar doirasida Farg‘ona, Qashqadaryo va boshqa hududlardan kelgan imom-xatiblar O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida bo‘ldilar. Ular Markazdagi muzey ekspozitsiyalari, noyob qo‘lyozmalar, Renessans davrlariga bag‘ishlangan bo‘limlar va zamonaviy interaktiv yechimlar bilan tanishib, ushbu maskanni ilm, ta’lim va ma’naviyatni uyg‘unlashtirgan muhim milliy platforma sifatida baholadilar, xabar bermoqda iccu.uz.
Farg‘ona viloyati Buvayda tumani «Katta mahalla» masjidi imom-xatibi Rahmatulloh G‘oyibnazarov Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan barpo etilgan mazkur Markazni yosh avlod uchun muhim ma’rifat maskani sifatida baholadi.
«Bu yerda Birinchi va Ikkinchi Renessans davrlari, buyuk allomalarimiz qoldirgan ilmiy meros va mamlakatimiz taraqqiyoti haqidagi ekspozitsiyalarni ko‘rib katta taassurot oldik. Bu yerga kelgan har bir inson o‘z tarixini chuqurroq anglaydi, yoshlar esa ilmga va vatanparvarlikka yanada ko‘proq intiladi. Bu yerda olgan bilim va taassurotlarimizni xalqimizga yetkazishni o‘zimizga vazifa deb bilamiz», — dedi u.
Farg‘ona viloyati Qo‘shtepa tumani bosh imom-xatibi, «Muborak» jome masjidi imom-xatibi Otabek Xolmurodov Markaz kutubxonasida ilmiy izlanishlar uchun yaratilgan sharoitlarga e’tibor qaratdi.
Uning ta’kidlashicha, elektron kitoblar fondi, Brayl alifbosidagi adabiyotlar, maxsus tadqiqot xonalari va noyob manbalarning bir joyda jamlangani Markazni nafaqat muzey, balki keng qamrovli ilmiy resurs markaziga aylantirgan.
«Bu kutubxona ilmiy izlanish bilan shug‘ullanuvchilar uchun haqiqiy bilim maskani ekan. Bu yerda yaratilgan sharoitlar ilm ahlini yanada ko‘proq izlanishga undaydi. Biz bu imkoniyatlar haqida yoshlarimizga albatta targ‘ibot olib boramiz», — dedi u.
Farg‘ona viloyati Bag‘dod tumani bosh imom-xatibi Ahmadxon Nizomov esa Markazning ilmiy konsepsiyasiga alohida to‘xtaldi.
Uning fikricha, har bir ekspozitsiya ortida keng ko‘lamli tadqiqotlar va ilmiy izlanishlar mujassam bo‘lib, bu yerdagi interaktiv muhit tashrif buyuruvchilarni faqat tomoshabin emas, balki izlanuvchiga aylantiradi.
«Bu yerga bir marta kelib barchasini to‘liq anglash qiyin. Har bir ekspozitsiya ortida katta ilmiy mehnat mujassam. Ayniqsa, allomalarimiz merosi, tadqiqot markazlari va interaktiv imkoniyatlar insonni yanada chuqur izlanishga chorlaydi. Bu maskan kelajak avlod uchun ulkan ma’naviy boylik va Yangi O‘zbekistonning ilm-fan taraqqiyotiga xizmat qiladigan muhim poydevordir», — dedi u.
Tashrif yakunida ishtirokchilar Markazda jamlangan boy ilmiy va madaniy meros, raqamli ekspozitsiyalar hamda ta’lim imkoniyatlarini keng jamoatchilik, ayniqsa yoshlar o‘rtasida targ‘ib qilish Uchinchi Renessans g‘oyalarini hayotga tatbiq etish, milliy o‘zlikni anglash va ilmiy merosga qiziqishni yanada kuchaytirishga xizmat qilishini qayd etdilar.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati