#imom #Abu #Hanifa
Imom Abu Hanifa – No‘mon ibn Sobit Kufiy rahimahulloh (80-150)
1. Ismi- No‘mon ibn Sobit
2. Kunyasi- Abu Hanifa
3. Yashagan davri- Umaviy va Abbosiylar boshqaruvi davri.
4. Tashqi ko‘rinishi – so‘zamol, ochiq yuzli, hay’at va libosi kelishgan.
5. Axloq-odobi – Alloh taolo man etgan narsalardan saqlanishda o‘ta kuchli, taqvodor.
6. Darajasi – tobein, sahobalarning katta jamoasi bilan bir davrda yashagan.
7. Mashhur ustozlari – Anas ibn Molik, Ja’fari Sodiq va Hammod ibn Abu Sulaymon.
8. Mashhur shogirdlari – imom Abu Yusuf, imom Muhammad, imom Zufar.
9. Aqidasi – ahli sunna val jamoa
10. Dafn etilgan joyi – Bag‘doddagi A’zamiya maqbarasi.
12. Hadisdagi darajasi – imom, siqa.
13. Fiqhdagi darajasi – mujtahid.
14. Asarlari: "Fiqhul akbar", "Musnadi Abu Hanifa", "Maxoriju fil fiqh", "’alimu val muta’allim", "Raddu ’ala qadariya", "Qasidatu Nu’maniya fiy madhin Nabiyyi sollallohu alayhi vasallam" va "Kitabul vasiyati".
Manba
Ali ibn Abu Harora rahimahulloh hikoyat qiladi: «Onam yigirma yildirki o‘rnidan tura olmasdi. Bir kuni menga:
– O‘g‘lim, Ahmad ibn Hanbalning huzuriga borib, undan men uchun Allohga duo qilishlarini so‘ra, – dedi. Men u zotning uyiga bordim va eshigini taqillatdim. Uyda edi. Eshikni ochmasdan:
– Kim u? – deb so‘radi.
– Men falon qasabadan keldim. Onam uzoq yillardan beri og‘ir bemor, o‘rnidan qo‘zg‘ala olmaydi. U meni sizdan duo so‘rashim uchun yubordi, – dedim. Shunda u kishining ajablangandek:
– O‘zimiz odamlarning duosiga muhtojmiz, – deganlarini eshitdim va noumid bo‘lib ortimga o‘girildim. Shu damda uydan bir kampir chiqib:
– Sen Abu Abdulloh (Ahmad ibn Hanbal) bilan gaplashgan yigitmisan? – dedi.
– Ha, – dedim.
– U kishi onang uchun duo qilishga kirishdi, – dedi kampir. Men shoshilib uyga yugurdim. Borib eshikni taqillatib, onamning iznini kutdim. Bir payt eshik ochildi. Qarasam, eshik oldida onam turibdi.
– Alloh menga shifo va ofiyat ato qildi, – dedi hayrat bilan».
Bu hikoya solih bandalarning duosi albatta qabul bo‘lishini va haqiqiy avliyolar o‘zlarini doimo Allohning rahmatiga muhtoj deb bilishini ko‘rsatadi. Ahmad ibn Hanbal rahmatullohi alayh duosi ijobat bo‘ladigan zotlardan edi. Ammo o‘zini hecham boshqalarning duosidan behojat deb bilmasdi.
Honiy al-Hojning “Solih va solihalar hayotidan ming bir qissa” kitobidan Ilyosxon AHMAD tarjimasi.
“Islom nuri” gazetasining 2026 yil 15-sonidan