Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazida “Xalqaro akademik hadis tarixi anjumanlari” loyihasi doirasida “Imom Buxoriyni qayta kashf etish” mavzusida xalqaro ilmiy konferensiya bo‘lib o‘tdi.
Markaz, Hadis ilmi maktabi hamda Turkiyaning Anqara va Anqara Yildirim Boyazid universitetlari hamkorligida tashkil etilgan anjuman hadisshunoslik sohasidagi zamonaviy tadqiqotlarni muhokama qilish uchun xalqaro akademik platforma vazifasini o‘tadi.
Forumning ochilish marosimida Imom Buxoriy ilmiy merosining islom tamaddunidagi alohida o‘rni va uning bugungi kun ilm-fan oldidagi yuksak ahamiyati alohida e’tirof etildi.
Ilmiy anjuman O‘zbekiston va Turkiya ilmiy doiralari vakillari ishtirokida olti sho‘bada tashkil etildi.
Konferensiya davomida “Sahihul Buxoriy” asarining tarixiy konteksti, ilk islom davri siyosiy voqealarining hadislardagi in’ikosi hamda Samarqand va Buxoro hadis maktablarining shakllanish tarixi ilmiy dalillar asosida tahlil qilindi.
Munozaralarda asardagi “Fitan” (“Fitnalar”) bobining tadqiqi, dunyo fondlarida, xususan, Istanbulning Sulaymoniya kutubxonasida saqlanayotgan nodir qo‘lyozma nusxalar matnlarining qiyosiy tahlili hamda “Fathul Boriy” va “Umdatul qoriy” kabi sharhlarning metodologik xususiyatlari asosiy o‘rin oldi.
Shuningdek, mutaxassislar Imom Buxoriyning roviylarni baholashdagi o‘ziga xos tamoyillari, “Sahih”da qo‘llangan “injoz” (asarga an’anaviy hadis to‘plamlarida mavjud bo‘lmagan yangicha boblarni qo‘shish) va “sulosiyot” (uch roviyli hadislar) uslublarining mohiyati hamda alloma asarlarini zamonaviy islomshunoslik va fiqhiy-lug‘aviy mezonlar asosida o‘rganishning dolzarb masalalariga alohida e’tibor qaratdi.
Anjuman yakunida tadqiqotchilar tomonidan Imom Buxoriy merosining axloqiy-tarbiyaviy ahamiyati, “Al-Adab al-mufrad” (“Odobnoma”) asarining mazmuniy tahlili va jahon kutubxonalaridagi manbalarning bibliografik tavsifi yuzasidan ilmiy xulosalar bayon etildi. Tadbir so‘nggida faol ishtirokchilarga xalqaro darajadagi sertifikatlar topshirildi.
Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi
Matbuot xizmati
Makkada bo‘lib o‘tayotgan 46-Saudiya xalqaro qorilar musobaqasining ikkinchi kunida 28 mamlakatdan 33 nafar erkak va ayol musobaqa qatnashchilari o‘zaro bellashdi.
IQNA "Saudiya axborot agentligi"ga tayanib xabar berishicha, Makkada Saudiya Arabistoni Islom ishlari, da’vat va hidoyat vazirligi shafeligida o‘tkazilgan tanlovning final bosqichi turli mamlakatlardan kelgan erkaklar va ayollar ishtirokida davom etdi.
Tadbirning ikkinchi kunida erkaklar va ayollardan iborat hakamlar hay’ati 28 mamlakatdan 33 nafar erkak va ayol ishtirokchining Qur’on tilovatiga baho berdi.
Ikki bosqichda, ertalab va kechqurun o‘tkazilgan hakamlar hay’ati Katta masjid hovlisida 17 nafar erkak va tanlov o‘tkaziladigan joydagi ayollar bo‘limida 16 nafar ayolni o‘z ichiga oldi. Shunday qilib, birinchi va ikkinchi kunlarda erkaklar va ayollar hay’ati oldida yangragan chiqishlarning umumiy soni 40 dan ortiq mamlakatdan 66 taga yetdi.
Tadbir kelasi payshanbagacha (2026 yil 20 avgust) davom etadi, bu ishtirokchilarning Saudiya Arabistonidan jo‘nab ketish kuni bo‘ladi. Qur’on ilmlari, qiroat va qiroat qoidalari bo‘yicha erkak va ayol mutaxassislardan iborat hakamlar guruhi elektron hakamlik tizimidan foydalangan holda chiqishlar, qorilar va matnni yod olgan ijrochilarni baholaydi, bu esa baholashning aniqligini oshiradi va turli yo‘nalishlarda adolatni ta’minlaydi.
Ayni paytda 133 mamlakatdan 334 nafar erkak va ayol besh yo‘nalishda, jumladan, yetti xil qiroat asosida Qur’oni Karimni to‘liq yodlash (qiroat va nazariy bilimlarni, shuningdek, tajvid qoidalarini a’lo darajada bajarish va rioya qilishni o‘z ichiga oladi); a’lo darajada ijro etish, tajvidga rioya qilish va so‘zlarni sharhlash bilan Qur’oni Karimni to‘liq yodlash; a’lo darajada ijro etish va tajvidga rioya qilish bilan Qur’oni Karimni to‘liq yodlash; a’lo darajada ijro etish va tajvidga rioya qilish bilan ketma-ket o‘n beshta juzni yodlash; a’lo darajada ijro etish va tajvidga rioya qilish bilan ketma-ket beshta juzni yodlash bo‘yicha bellashmoqda.
Tadbir 6 avgust kuni boshlangan bo‘lib, uning maqsadi yosh musulmonlarni Qur’onni yodlash va tushunishga, oyati karimalar ustida mulohaza yuritishga va halol raqobatni yaratishga undashdir.
Ushbu musobaqada u boshlanganidan beri rekord darajadagi ishtirokchilar - 133 mamlakatdan 334 kishi ishtirok etdi va umumiy sovrin jamg‘armasi 10 260 000 saudiya rialini tashkil etdi, bu musobaqa boshlanganidan beri eng yuqori miqdordir.
Mazkur musobaqada O‘zbekiston sharafini "Mir Arab" o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasi, "Sayyid Muhiddin maxdum" o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasi, Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom instituti hamda "Xadichai Kubro" qizlar o‘rta maxsus islom bilim yurti talabalari himoya qilishi haqida avval xabar berilgan edi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati