Savol: Tavof qilish asnosida ziyoratchilar bir-birlari bilan yoki telefon orqali gaplashishlari mumkinmi? Ayrim odamlar bemalol gaplashib ketayotganlariga ko‘zimiz tushib qoladi.
Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Tavof asnosida zarur gaplarni gaplashish, bilmaganini ilmli insonlardan so‘rashi kabi ishlar muboh hisoblanadi. Hojati yo‘q, bekorchi gaplarni gaplashish taqiqlanadi.
Ibn Abbos roziyallohu anhumodan rivoyat qilinadi. Nabiy sollallohu alayhi vasallam bunday dedilar: “Baytulloh atrofida tavof qilish xuddi namoz kabidir. Faqatgina unda gapirishingiz mumkin. Kimki unda gapirsa, faqat yaxshilikni gapirsin” (Imom Termiziy rivoyati).
“Gapirsa, faqat yaxshilikni gapirsin” iborasi ulamolar tomonidan Alloh taoloni zikr qilish, foydali ilm o‘rganish va o‘rgatish kabi savob beriladigan amallar deb, sharhlangan.
Tavof – savobi ulug‘ amal hisoblanadi, qolaversa, xorijiy o‘lkalardan boruvchilar uchun boshqa joyda topa olmaydigan amal hamdir. Shu sababli bunday muqaddas makonlarda, g‘animat vaqtlarda duo-yu iltijolar, tavba-yu istig‘forlar bilan mashg‘ul bo‘lmoq lozim. Bunday fursatni oldi-qochdi gaplar bilan o‘tkazib yuborish mo‘l-ko‘l savoblardan bebahra qolishga sabab bo‘ladi. Vallohu a’lam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi.
E’tiborlisi, “Ziyo” media markazining mazkur hamkorligi davomli tus olmoqda. Gap shundaki, o‘tgan hafta mazkur filmning ikkinchi qismi ham Al-Azhar observatoriyasi platformalariga joylashtirildi.
Film ilm va ma’rifatning ahamiyatini, jaholat va radikallashuvning jamiyatni qanday halokatga olib borishini aniq misollar va ushbu mavzuga ixtisoslashgan teran fikrli ekspertlar ishtirokida ko‘rsatib beradi.
Filmda “Al-Azhar” observatoriyasi direktori, islomshunos olima Reyhan Abdulla Salama, O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi professori Habibulla Sadibaqosov, Aleksandriya kutubxonasi direktori, professor Ahmad Abdulla Zayed, O‘zbekiston Respublikasi Din ishlari bo‘yicha qo‘mitasi huzuridagi Diniy-ma’rifiy sohada malaka oshirish va qayta tayyorlash instituti direktori Husniddin Ahmedov ishtirok etgan.
Film muallifi O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi, publitsist, “Ziyo” media markazi direktori Abdulhamid Muxtorov. Filmga O‘zbekiston Kinoarboblari ijodiy uyushmasi a’zosi, bir qator filmlarni sahnalashtirgan Mikoyil Sulaymonov rejissyorlik qilgan. Mavzu yuzasidan maslahatchi tarix fanlari bo‘yicha falsafa doktori O‘tkirbek Hasanboyev. Film jug‘rofiyasi O‘zbekiston, Misr, Turkiya davlatlaridagi ilmiy-tadqiqot markazlari va ularning ekspertlarini qamrab olgan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati