Bismillahir Rohmanir Rohiym
Misr Bosh imomi, “Al-Azhar” majmuasi rahbari Shayx Ahmad Toyyib bunday deydi:
So‘nggi yillarda “Ka’bani tavof qilishdan ko‘ra, kambag‘allarni tavof qiling”, “Qurbonlik uchun sarflanadigan mablag‘ni sadaqa qilish uni so‘yishdan yaxshiroq”, “Och insonning og‘zidagi bir luqma mingta masjid qurishdan afzal” kabi noto‘g‘ri tushunchalar keng tarqalmoqda.
Bu kabi chaqiriqlar Islom shiorlaridan bo‘lgan amallarni kamsitish va odamlarni ulardan qaytarishga qaratilgan harakatdir. Ehtimol, bunday fikrlarni ilgari surayotgan kishilar dinning asl mohiyati va uning ahkomlaridan yetarlicha xabardor emasdirlar.
Faqir, miskin va muhtoj insonlar Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam davrlarida ham bo‘lgan, bugun ham bor. Ammo o‘tgan asrlar davomida ulamolardan yoki solih zotlardan hech kim bunday gaplarni aytmagan.
Nega:
– haftada ikki marta go‘sht sotib olmang, oyda bir marta olib, qolgan mablag‘ni kambag‘allarga bering, deyilmaydi?
Nega:
– sigaret chekmang, uning pulini muhtojlarga ehson qiling, deyilmaydi?
Nega:
– to‘y va marosimlarni ixchamlashtirib, ortiqcha xarajatlarni kambag‘allarga sarflang, deyilmaydi?
Nega:
– yozgi dam olish maskanlariga bormang, o‘sha mablag‘ni muhtojlarga ajrating, deyilmaydi?
Nega aynan ikkisi ham fazilatli va savobli bo‘lgan amallar o‘zaro taqqoslanadi?
Bunday da’volar ko‘pincha dinning qadriyatlariga putur yetkazishni maqsad qilgan kimsalar tomonidan o‘ylab topiladi. Eng achinarlisi esa, aksariyat hollarda bu kabi gaplarni aytayotganlarning o‘zlari muhtojlarga g‘amxo‘rlik qilishda faol emaslar.
Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “Kim Allohning shiorlarini ulug‘lasa, bas, albatta, bu qalblar taqvosidandir” (Haj surasi, 32-oyat).
Davron NURMUHAMMAD
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Oz qiyinchilik yetsa nolimang aslo,
U yetguncha yurdingiz ne’matlar aro.
Abdulloh ibn Umar roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisda uch kishi g‘orda yotgan vaqtida katta xarsang siljib g‘or og‘zi berkilib qoladi. Shunda ular o‘zaro kelishib o‘zlarining eng yaxshi amallarini vasila qilib duo qilishadi. Shunda ulardan ikkinchi duo qilgani aytadi: “Allohim, mening ammamning qizi bor edi. Uni juda qattiq yaxshi ko‘rar edim. U esa meni rad etdi va to bir yili (qiyinchilik) uni qurshab olgunga qadar mendan bosh tortib yurdi. So‘ng u (qiyinchilik sababli) mening yonimga keldi va menga o‘zini boshqarishga imkon berishi evaziga 120 dinor berdim, u shu ishni qildi. Unga ega bo‘lgan (bir rivoyatda: ikki oyog‘i o‘rtasiga o‘tirgan) vaqtimda u menga: “Allohdan qo‘rq, muhrni nohaqdan buzma!” dedi. Bu uzun bir rivoyatdan bir parchadir.
Rivoyatdan ayol juda taqvoli edi, avvaliga zino juda katta gunoh bo‘lgani uchun umuman rozi bo‘lmadi. Keyinchalik esa juda qiyin ahvolga tushib qolib o‘sha kishi talab qilgan narsaga rozi bo‘lishga majbur bo‘ldi, lekin buni umuman xohlamasdi. Shuning uchun ham unga Allohni va Undan qo‘rqishini eslatdi. Bu gapdan iymoniy hislar jo‘shib ketdi, agar yigit xohlasa nikoh yo‘li bilan bu ishni halol qilishi mumkin edi, zino qilmasdi. Shuning uchun ham yigit bu ishidan qattiq afsuslandi va Allohga tavba qildi. Ushbu ayolning iymoniy va taqvo ila aytgan so‘zi sabab tavba qilgan yigitning duosi g‘or og‘zidagi xarsang toshning siljishiga sabab bo‘ldi.
Shu’la: Qo‘rquv bilan yashasangiz tez orada shu qo‘rquvdan halok bo‘lasiz.
Doktor Oiz al-Qarniyning
"Dunyodagi eng baxtli ayol" kitobidan