Bismillahir Rohmanir Rohiym
Otamning xotira qutisini ochganimda, u menga 22 yil avval bergan bir konvertni topdim.
Taxminan 2004-yillarda, “Yalla” dasturi efirga uzatilayotgan paytlarda biz yosh edik. Arab dunyosining taraqqiy etishini, yanada yaxshi tomonga o‘zgarishini orzu qilardik. Otam bu dastur epizodlarini muntazam tomosha qilar, hatto ularni videolentalarga yozib borardi.
Bir kuni dastur epizodlaridan birini tomosha qilganidan so‘ng, ikki sahifali maktubni konvertda menga topshirdi. Bugun o‘sha maktubning ayrim qismlarini sizga o‘qib bermoqchiman. Shoyadki, otamning ovozi uni yozganidan 22 yil o‘tib ham insonlarga yetib borsin.
Bu so‘zlar yoshlar va ularni tinglaydigan, kuzatadigan kishilar uchun yozilgan edi.
Otam bunday yozgan:
“Ko‘plab insonlar Islom haqida savol beradilar: “Nega inson yaratildi? Din nima uchun mavjud? Insoniyat dinga xizmat qilishi uchunmi yoki din insoniyatga xizmat qilishi uchunmi?”.
Menimcha, din insoniyatning saodati uchun yuborilgan. Dinning barcha hukmlari, ibodat va ko‘rsatmalari bitta maqsadga xizmat qiladi — insonning isloh bo‘lishi va kamol topishi.
Insonning o‘zi, oilasi, mahallasi, shahri, davlati va oxiratdagi holati yaxshilanishi – dinning asl maqsadi.
Alloh taolo ota-onaga yaxshilik qilishni O‘ziga ibodat qilish bilan yonma-yon zikr qilgan. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ham ota-onaga yaxshilik qilishni eng savobli amallardan biri sifatida ta’kidlaganlar.
Qiziqki, ayrim kishilar namozga juda e’tiborli bo‘lsalar-da, ota-onalariga beparvo bo‘ladilar. Boshqalari esa ota-onaga xizmat qilishga harakat qiladilar-u, ammo namozga sustkashlik qiladilar. Holbuki, haqiqiy musulmon ikkisini ham birdek qadrlashi kerak.
Inson bilgan narsasiga amal qilishi kerak. Shundagina u haqiqiy hidoyatga erishadi.
Alloh barcha musulmonlarni hidoyat qilsin, O‘zining roziligi va jannatiga yetaklasin. Hamd olamlar Parvardigori Allohgadir”.
Maktub shu so‘zlar bilan yakunlangan edi.
Xulosa qilib aytganda, otam dinning asosiy maqsadi insonni yaxshilash deb hisoblar edi. U inson kamoloti ikki asosga tayanishini ta’kidlagan:
Birinchisi – ibodatlar orqali shakllanadigan ma’naviy va ruhiy tarbiya.
Ikkinchisi – yaxshi amallar, go‘zal xulq va foydali ishlardan iborat amaliy tarbiya.
Bu ikki jihatdan biri bo‘lmasa, inson kamolotida nuqson paydo bo‘ladi. Insonning dunyo va oxiratdagi saodati esa aynan shu ikki asosning uyg‘unligiga bog‘liq.
Otam bu dunyoni tark etganiga yillar bo‘ldi. Ammo uning o‘rni hech narsa bilan to‘lmaydi. U haqda qancha she’r yozmayin, qancha xotiralar aytmayin, baribir otaning qadri beqiyosdir.
Ota-onaning qadriga ular hayotlik vaqtlarida yetish kerak. Ular vafot etganlaridan keyin qabr ustida to‘kilgan ko‘z yoshlar, afsuslar va armonlar foyda bermaydi.
Shuning uchun ota-onangiz hayot bo‘lsa, ularga xizmat qiling, duolarini oling va mehr ko‘rsating. Chunki ular ketganidan keyin ularning o‘rnini hech kim bosa olmaydi.
Davron NURMUHAMMAD
Germaniyalik islomshunos olima, “Cultur-Cooperation International e.V.” tashkiloti rahbari Ketlin Gyobel I Xalqaro islom sivilizatsiyasi forumidagi ishtiroki bo‘yicha taassurotlari bilan o‘rtoqlashdi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Olimaning ta’kidlashicha, dunyoning 50 ta mamlakatidan kelgan yetakchi olimlar, ekspertlar va jamoat arboblarini birlashtirgan ushbu nufuzli anjuman turli davlatlar va ilmiy maktablar vakillari uchun o‘zaro hurmat, ochiq muloqot va hamjihatlik maydoniga aylandi.
Germaniyalik mutaxassis O‘zbekistonning boy ilmiy-ma’rifiy merosiga yuqori baho berib, Imom Buxoriy, Imom Termiziy va Imom Moturidiy kabi buyuk allomalarning jahon sivilizatsiyasiga qo‘shgan hissasini alohida e’tirof etdi.
Xususan, Imom Buxoriy majmuasida amalga oshirilgan ulkan bunyodkorlik ishlari, zamonaviy muzey va sun’iy intellekt texnologiyalarining joriy etilgani unda katta taassurot qoldirgan.
Ketlin Gyobel O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tomonidan ilgari surilayotgan “Jaholatga qarshi — ma’rifat” ezgu g‘oyasining ahamiyatini alohida ta’kidladi.
Uning fikricha, Toshkentda barpo etilgan Islom sivilizatsiyasi markazi nafaqat milliy, balki butun mintaqa va xalqaro hamjamiyat uchun ochiq bo‘lgan, islomofobiya va adovatga qarshi bilim va ma’rifat bilan kurashadigan noyob platformadir.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati