Bismillahir Rohmanir Rohiym
Inson qalbi – Alloh taoloning nazari tushadigan muqaddas makon. Biroq bu makonni zaharlovchi, ma’naviy hayotni izdan chiqaruvchi illatlar borki, ularning eng xavflisi adovat va kek saqlashdir. Adovat shunday bir olovki, u avvalo egasining qalbini kuydiradi, so‘ngra jamiyat jipsligiga putur yetkazadi.
Qur’oni karimda adovatdan qaytarilgan.
Islom dini insonlarni o‘zaro muhabbat va kechirimli bo‘lishga chorlaydi.
Alloh taolo Qur’oni Karimda mo‘minlarni bir-birlariga nisbatan qalblarida g‘araz saqlamaslikka chaqirib, bunday marhamat qiladi: «Parvardigoro, O‘zing bizlarni va bizlardan ilgari iymon bilan o‘tganlarni mag‘firat qilgin va qalblarimizda iymon keltirgan zotlarga nisbatan biron g‘araz (adovat) paydo qilmagin...» (Hashr surasi, 10-oyat).
Bu oyat mo‘min kishi nafaqat tilida, balki ichki dunyosida ham boshqalarga nisbatan pok bo‘lishi kerakligini anglatadi. Adovat bor joyda iymon halovati bo‘lmaydi.
Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam ummatni adovat va nafratdan qattiq ogohlantirganlar. Zero, bu illat insonning qilgan barcha ezgu amallarini yo‘qqa chiqarishi mumkin.
Anas ibn Molik roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytdilar:
"Bir-biringizga adovat qilmang, bir-biringizga hasad qilmang va bir-biringizdan yuz o‘girmang. Ey Allohning bandalari, o‘zaro birodar bo‘ling!" (Imom Buxoriy, Imom Muslim rivoyati).
Adovatning inson hayotiga ta’siri juda kuchlidir.
Adovat — bu ruhiy zanjir. Kek saqlagan inson doimiy bezovtalikda yashaydi. Uning salbiy oqibatlarini quyidagicha tasniflash mumkin:
Ma’naviy tanazzul: Adovat egasining ibodatlaridan lazzat ketadi, chunki qalb nafrat bilan band.
Ijtimoiy inqiroz: Oilalar buzilishi, qarindoshlar o‘rtasidagi rishtalar uzilishi va jamiyatdagi ixtiloflarning bosh manbai adovatdir.
Sog‘liqqa ziyon: Tibbiy nuqtayi nazardan ham, doimiy nafrat va g‘azab qon bosimi, yurak xastaliklari va asab tizimi yemirilishiga sabab bo‘ladi.
Xulosa
Adovat - qalbni ichidan kemiruvchi zangdir. Undan qutulishning yagona yo‘li - kechirimli bo‘lish. Birovdan o‘ch olish nafsni qondirishi mumkin, lekin kechirish qalbga haqiqiy orom beradi.
Zero, ulug‘larimiz aytganlaridek: "Kechirimli bo‘lish – zaiflik emas, balki kuchli ruhiyat belgisidir". Qalbimizni adovatdan poklab, mehr-muhabbatga joy ochaylik, shunda ikki dunyo saodatiga erishamiz.
Habibullo Muminjonov,
Kosonsoy tumani “Islomxon” jome masjidi imom-xatibi
Misrning nufuzli ommaviy axborot vositalarida O‘zbekiston muftiysi, shayx Nuriddin Xoliqnazarning Muhammad alayhissalom tavallud topgan muqaddas Rabiul avval oyiga bag‘ishlangan turkum maqolalari chop etildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA muxbiri.
Xususan, Misrning “Al Gomhuria” nashri sahifalarida Rabiul avval oyi musulmonlar qalbida alohida o‘rin tutishi va Ummaning Payg‘ambarimizga bo‘lgan cheksiz muhabbati tufayli bu oy an’anaviy ravishda “Mavlid oyi” deb atalishi haqidagi fikrlar keng yoritilgan. Materialda Muftiyning ushbu davrni yangi ma’naviy ko‘tarinkilik bilan kutib olish, uni “Nabaviy siyrat oyi” va “Ibratli ummat oyi”ga aylantirish, ibodat, axloq va madaniyat masalalarida Payg‘ambarimiz o‘gitlarini amaliy o‘zlashtirishga qaratilgan da’vati alohida ta’kidlangan.
“Ya7dosal2an” nashri ham Islom e’tiqodining ajralmas qismi va chin imonning asosiy sharti bo‘lgan Payg‘ambarimizga bo‘lgan muhabbat sabablari haqidagi metodologik masalani qayd etgan. Maqolada sahobalarning sadoqatiga oid tarixiy misollar va guvohliklar keltirilgan.
“Aldawlanews” resursida Islomni amaliy tushunishning oliy manbai sifatida Nabaviy siyratni o‘rganishning ahamiyati ko‘rib chiqilgan bo‘lib, unda shunchaki sanalarni yodlash o‘rniga har bir tarixiy voqeadan sabr, adolat va rahmat kabi hayotiy saboqlarni chiqarish zarurligi urg‘ulangan.
“Al Diplomacy” nashri esa Payg‘ambarimizga bo‘lgan chin muhabbatning uch asosiy belgisiga — siyrat haqida tafakkur qilish, sunnatga so‘zsiz ergashish va ruhlar shifosi hamda jamiyatda axloqni mustahkamlashning ma’naviy asosi bo‘lgan ko‘p salavot aytishga e’tibor qaratdi.
“Sada El Balad” rasmiy resursi O‘zbekiston muftiysining Rabiul avval oyini oilalar va ta’lim muassasalari uchun keng qamrovli tarbiyaviy loyihaga aylantirish tashabbusini yoritib, musulmonlarni ushbu oyni yuksak axloq va jipslikning oliy namunasiga ergashish yo‘lidagi yangi debochaga aylantirishga chaqirdi.
“Eldameer” axborot portali ham O‘zbekiston muftiysining asarlarini atroflicha taqdim etib, Rabiul avval oyining chuqur mazmuni va sunnatga ergashish orqali ma’naviy poklanishning muhimligiga e’tibor qaratdi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati