Alloh taolo Qur’oni karimda bunday marhamat qiladi: «“Oh, Yusuf!” deb ko‘zlariga oq tushdi» (Yusuf surasi, 84-oyat).
Bu oyat uzoq vaqtdan beri mufassir va tibbiyot tadqiqotchilarini o‘ziga jalb qilib keladi. Ba’zi talqinlarga ko‘ra, bu “oq tushish” hozirda butun dunyoda ko‘rlikning asosiy sababi sifatida tan olingan “katarakta”ga ishora qiladi.
Ko‘zga oq tushishi – ko‘z gavharining xira tortishi bo‘lib, tabobat ilmida “katarakta” deyiladi. Bunda ko‘z gavharida xiralik paydo bo‘lib, ko‘rishni qisman yoki to‘liq to‘sib qo‘yadi. Ba’zida bu xiralik ko‘zni shu darajada zaiflashtiradiki, hatto inson butkul ko‘rmay qoladi.
Misrlik biokimyogar doktor Abdul Bosit Muhammad Sayyid aytadi: “Kunlarning birida bomdod namozida Yusuf surasini o‘qidim. Undagi ajoyib qissa e’tiborimni tortdi. Yusufga akalarining qilgan fitnasi, otasi uni yo‘qotib qo‘yib, qattiq qayg‘udan ko‘zi ko‘rmay qolgani, so‘ngra Yusuf alayhissalomning ko‘ylagini yuziga bosganida ko‘zi yana ochilgani haqida fikr yuritdim. O‘zimga o‘zim: “Yusufning ko‘ylagida nima bo‘lishi mumkinki, bunday shifoga sabab bo‘lsa va ko‘z o‘z holatiga qaytsa?” dedim. Ishonchim komilki, bu yerda faqat ruhiy davo emas, balki moddiy shifo ham bo‘lgan. Qur’onning haq ekanini tasdiqlash uchun bu masalani o‘rganib, oxiriga yetkazishim kerak. Men bu masala ustida tadqiqot o‘tkazdim va Alloh meni bunga muvaffaq qildi”.
Doktor Abdul Bosit Muhammad Sayyid terning Yaqub alayhissalomning ko‘rish qobiliyatini tiklashda rol o‘ynashi mumkinligi borasida ilmiy tadqiqotlar olib bordi.
Doktor Abdul Bosit inson tanasidan ajraladigan terning asosiy tarkibiy qismi bo‘lgan karbamidga e’tibor qaratdi va u katarakta hosil bo‘lishini qaytarishga yordam berishi mumkin degan gipotezani ilgari surdi.
Katarakta linzalarini ter eritmalariga botirib, linzalarning xiralashishini asta-sekin yo‘q qilishini kuzatdi. U ter tarkibiy qismlaridan olingan ko‘z tomchisi formulasini ishlab chiqdi va uni 250 nafar bemorda sinab ko‘rdi.
Natijada, 90 foizdan ortiq bemorning ko‘zidagi oqlik ketib, ko‘rishi avvalgi holiga qaytdi. Qolgan 10 foiz kishilarning ko‘z gavharida shaffoflik kuzatilgan, ammo ko‘zida boshqa kasallik bo‘lgani uchun ularning ko‘rishi yaxshilanmagan. Doktor Abdul Bosit Muhammad bu ilmiy kashfiyotlari uchun Yevropa va Amerika Qo‘shma Shtatlarida patentlarni oldi.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:
اللَّهُمَّ اجْعَلْ فِي بَصَرِي نُورًا
Allohummaj’al fiy basoriy nuron
“Yo Allohim, ko‘zimda nur qil” deb duo qilardilar (Imom Muslim rivoyati).
Alloh taolo beminnat bergan ko‘z ne’matining shukrini ado etishimizni nasib aylasin. Ko‘zlaringiz hamisha quvonchdan porlab tursin!
Davron NURMUHAMMAD
Saudiya Arabistoni poytaxtida “WTM Spotlight Riyadh 2026” xalqaro turistik ko‘rgazmasi bo‘lib o‘tdi. Unda O‘zbekiston turizm industriyasi vakillari ishtirok etdi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Mamlakatimiz turistik salohiyatini «Asialuxe Travel», «Zamin DMC» va «Bazar Travel» kompaniyalari namoyish etdi. Ular ko‘rgazmaning ishbilarmonlik dasturida faol ishtirok etib, Saudiya Arabistoni hamda boshqa xorijiy davlatlar turizm sohasi vakillari bilan bir qator samarali uchrashuvlar o‘tkazdilar.
“WTM Spotlight Riyadh” Saudiya Arabistoni turizm bozorining xalqaro hamkorlar bilan o‘zaro aloqalari uchun asosiy professional maydonlardan biriga aylandi. Ko‘rgazma turoperatorlik biznesi, qabul qiluvchi kompaniyalar, mehmonxona sektori, aviatsiya tarmog‘i, turistik texnologiyalar va industriyaning boshqa yo‘nalishlari vakillarini birlashtirdi. Tadbirda mintaqaviy va xalqaro tashrif buyuruvchilar, 450 dan ortiq eksponentlar hamda 30 dan ortiq mamlakat vakillari qatnashdi.
Uch kun davomida o‘zbekistonlik kompaniyalar vakillari saudiyalik turoperatorlar, turistik agentliklar va bozorning boshqa ishtirokchilari bilan muzokaralar o‘tkazdilar. Muloqotlarda sheriklik dasturlarini rivojlantirish, Saudiya Arabistonidan O‘zbekistonga sayyohlar oqimini oshirish hamda yangi qo‘shma turistik mahsulotlarni shakllantirish imkoniyatlari muhokama qilindi.
O‘zbekistonni madaniy-ma’rifiy, oilaviy, premium va individual turizm uchun jozibador yo‘nalish sifatida targ‘ib qilishga alohida e’tibor qaratildi. Saudiyalik hamkorlarga Samarqand, Buxoro, Xiva, Toshkent va mamlakatimizning boshqa hududlarining turistik imkoniyatlari, Buyuk ipak yo‘lining tarixiy merosi, zamonaviy mehmonxona infratuzilmasi, milliy taomlar hamda individual va guruhli turistik dasturlarni tashkil etish imkoniyatlari namoyish etildi.
O‘zbekiston turizm tarmog‘i vakillari, shuningdek, saudiyalik hamkorlar bilan sayyohlarni kutib olishni tashkil etish, Ko‘rfaz mamlakatlaridan keluvchi sayohatchilarning afzalliklarini hisobga olgan holda ixtisoslashtirilgan yo‘nalishlarni ishlab chiqish hamda Saudiya Arabistoni bozorida O‘zbekistonning turistik salohiyatini yanada targ‘ib qilish masalalarini muhokama qildilar.
O‘zbek turistik kompaniyalarining “WTM Spotlight Riyadh 2026” ko‘rgazmasidagi ishtiroki podshohlik turistik biznesi vakillari bilan bevosita aloqalarni kengaytirish va hamkorlikning yangi yo‘nalishlarini izlash uchun qo‘shimcha imkoniyat bo‘ldi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati