Yurtimizda sportga katta e’tibor qaratilmoqda, alhamdulillah. Shu bilan birga, Islom shariatida ham bunga katta e’tibor berilgan.
Bu haqda Payg‘ambarimiz Muhammad Mustafo sollallohu alayhi vasallamning ko‘plab hadislari bor.
Oisha onamiz roziyallohu anho rivoyat qiladilar: «Nabiy sollallohu alayhi vasallam men bilan musobaqalashgan edilar, men u zotdan o‘zib ketdim. Bir muddatdan so‘ng jismim og‘irlashganida yana men bilan musobaqalashib, mendan o‘zib ketdilar va “haligi bilan biru bir”, dedilar» (Imom Ahmad, Imom Abu Dovud rivoyati).
Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam ayollari Oisha onamiz roziyallohu anho bilan yugurish musobaqasi o‘tkazgan ekanlar, subhanalloh.
Bu yugurish musobaqasi paytida Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning yoshlari ellik uchdan o‘tgan edi. Oisha onamizdan o‘zib ketgan yugurish musobaqada esa, u zotning yoshlari bundan ham katta bo‘lgan. Bu, oilaviy ravishda badantarbiya bilan shug‘ullanishdir.
Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam yosh avlodning sog‘lom bo‘lib o‘sishini ta’minlash borasida ota-onalarni farzandlarini badantarbiya bilan shug‘ullantirishga targ‘ib qilganlar.
U zot alayhissalom: “Farzandlaringizga suzishni, otishni va ot minishni ta’lim beringlar”, deganlar.
Yana boshqa bir hadisi sharifda esa: “Yozishni, suzishni va otishni ta’lim berish farzandning ota-onadagi haqqidandir”, deyilgan.
O‘ylab ko‘radigan bo‘lsak, Islom o‘zining butun borlig‘i bilan harakat dinidir. Unda harakatsiz hech narsa bo‘lmaydi.
Bir vaqt namoz o‘qish uchun inson qanchalar harakat qiladi. Saharda uyqusidan turib, tahorat qilib, ikki rakat namoz o‘qigunicha insonning har bir bo‘g‘ini harakatga tushadi.
Ro‘za ham shunga o‘xshash: saharlikka turiladi, harakat qilinadi, xuftonga qo‘shib yigirma rakat taroveh namozi o‘qiladi. Haj va umra ham asosan qattiq jahd va harakatlardan iborat ibodatlar.
Bularning hammasi sog‘liq uchun foydali ekanini hozirgi paytda musulmon bo‘lmagan insonlar ham yaxshi biladi. Ammo afsuski, biz musulmonlar esa ko‘pchiligimiz sportdan uzoqlashib ketmoqdamiz.
Hech bo‘lmasa nafl namozlarni ko‘paytirsak ham tanamizga anchagina harakat qo‘shgan, shu bilan birga ulkan ajrlarga ega bo‘lamiz inshaalloh. Zero, biz musulmonlar barchaga har sohada (Alloh rozi bo‘ladigan ishlarda) namuna va ibrat bo‘lmoqligimiz lozim.
Muhammad Quddus Abdulmannon,
“Yetti chinor” jome masjidi imom noibi.
Pokistonning “The Diplomatic insight” portalida Pokiston tinchlik va diplomatik tadqiqotlar instituti ijrochi direktori Muhammad Asif Nur qalamiga mansub O‘zbekistonning ma’rifatparvar merosi sarlavhali maqolasi e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
“O‘zbekistonning eng katta boyligi faqat Samarqand, Buxoro va Xivaning mahobatida emas. Bu qadim yurtning eng katta boyligi insoniyatga hisoblashni, davolashni, osmon jismlarini kuzatishni, e’tiqodni anglashni, adolat bilan boshqarishni va tilga tamadduniy ohang bag‘ishlashni o‘rgatgan buyuk tafakkur sohiblarining vorisligidadir”, –deb yozgan muallif.
Muhammad Asif Nurning ta’kidlashicha, Prezident Shavkat Mirziyoyev rahbarligida bugun O‘zbekistonda muzeylar, ilmiy markazlar, ixtisoslashtirilgan maktablar, kitobxonlik dasturlari va madaniy diplomatiya orqali Uchinchi Renessansning poydevoriga tamal toshi qo‘yilyapti.
“Bu maqsad 2026 yil 17 mart kuni Toshkentda Islom sivilizatsiyasi markazining ochilishi bilan yanada aniq ifoda topdi. 1 iyunga qadar markazga yarim million kishi, jumladan, 150 dan ortiq xorijiy delegatsiya tashrif buyurdi. Qariyb 2 000 nafar olim 810 ta tegishli loyihada ishtirok etdi, 1 000 dan ortiq madaniy ashyo esa xorijdan O‘zbekistonga qaytarildi. Rasmiy ma’lumotlar mamlakat xotirani ta’lim va milliy ishonchga aylantirayotganini ko‘rsatadi”, – deya qayd etilgan nashrda.
Shuningdek, maqolada 2026 yilda Samarqand yaqinidagi Imom Buxoriy majmuasi qayta qurilib, ziyoratchilar uchun ochilgani e’tiroq etilgan. Unda 10 ming kishilik masjid, muzey va ilmiy-tadqiqot muassasalari barpo etildi. Majmuaning kunlik tashrif buyuruvchilarni qabul qilish imkoniyati 65 ming kishiga yetdi va birinchi oyning o‘zida majmuaga bir milliondan ortiq odam tashrif buyurdi. Bu maskan ziyoratni bilim, tadqiqot va ma’naviy tarbiya bilan uyg‘unlashtiradi.
Muallif o‘z maqolasida Amir Temur va Temuriylar merosining O‘zbekiston tarixi va taraqqiyotida tutgan o‘rniga alohida e’tibor qaratgan.
“Temuriylar davri nafaqat O‘zbekiston, balki jahon tamaddunida ham muhim palla hisoblanadi. Amir Temur Samarqandni qudratli davlat markaziga aylantirdi va me’morchilik, ilm-fan hamda madaniyat taraqqiyotini qo‘llab-quvvatladi. 2026 yilda O‘zbekistonda Amir Temur tavalludining 690 yilligi keng nishonlanmoqda, Temuriylar tarixi davlat muzeyi qayta rekonstruksiya qilindi va aprel – Amir Temur oyi deb e’lon qilindi”, – deyiladi manbada.
Asif Nurning e’tirof etishicha, O‘zbekistonda ma’rifatparvarlik g‘oyalari hech qachon faqat qo‘lyozmalar bilan cheklanib qolmagan. U mahallada, ustoz va keksalarga hurmatda, ustoz-shogird an’analarida va mehmondo‘stlikda yashaydi. U Shashmaqom ohanglarida yangraydi, Lazgi raqsida namoyon bo‘ladi, Askiya san’atida tilga kiradi, baxshilar ijrosida hikoya qilinadi, atlas va adras matolarida o‘z ifodasini topadi. YUNЕSKO tomonidan tan olinishi bu an’analarning jahon miqyosidagi ahamiyatini tasdiqlaydi.
Muallif o‘z maqolasini “O‘zbekistonning ma’rifatparvar merosining ildizlari qadimiy – ammo uning haqiqiy manzili – kelajakdir”, – degan so‘zlar bilan yakunlagan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi matbuot xizmati