Abdul Axad Momand, perviy afganskiy musulmanin, vzyavshiy kopiyu Korana v kosmos, skonchalsya v Germanii posle borbi s rakom.
Po soobsheniyu IQNA so ssilkoy na "Tawasul" Moxmand poluchil osobiy istoricheskiy status, vzyav s soboy kopiyu Korana vo vremya svoyey missii 1988 goda na sovetskuyu kosmicheskuyu stansiyu «Mir». On chital ayati iz Korana v kosmose, chto privleklo shirokoye vnimaniye v to vremya.
Vo vremya toy je missii on pozvonil materi so stansii, sdelav pushtu chetvyortim yazikom, na kotorom govoryat v kosmose. Abd al-Axad bil 29-letnim, kogda uchastvoval v etoy istoricheskoy missii.
Kto takoy Abdul Axad Momand?
Abdul Axad Momand rodilsya v 1959 godu v derevne Sardi provinsii Gazni. On poluchil nachalnoye obrazovaniye v rodnom gorode, a zatem pereyexal v Kabul, stolitsu Afganistana, chtobi prodoljit obrazovaniye.
Posle postupleniya v Politexnicheskiy institut v stolitse on otpravilsya v bivshiy Sovetskiy Soyuz, gde proshyol spetsializirovannuyu aviatsionnuyu podgotovku.
Posle vozvrasheniya v Afganistan on slujil pilotom VVS na aviabaze Bagram s 1981 po 1984 god. Zatem on prodoljil vissheye obrazovaniye v Kiyevskom institute aviatsionnix injenerov. V etot period, buduchi chlenom gruppi afganskix pilotov, on uspeshno proshyol kvalifikatsionnie ispitaniya na kosmicheskiy polyot.
29 avgusta 1988 goda on poletel na kosmicheskuyu stansiyu «Mir» i vernulsya na Zemlyu 7 sentyabrya togo je goda. Xotya missiya doljna bila dlitsya vosem dney, yeyo prodlili yeshyo na odin den iz-za texnicheskogo sboya, kotoriy bil uspeshno ispravlen.
Vernuvshis iz kosmosa, Momand prodoljil nauchnuyu i professionalnuyu deyatelnost; On uchilsya v Moskve, rabotal v Akademii nauk Afganistana, zanimal doljnost zamestitelya ministra aviatsii i turizma po texnicheskim voprosam.
Posle nachala grajdanskoy voyni v Afganistane v 1992 godu etot astronavt vmeste s semey pokinul etu stranu i perebralsya v Germaniyu i poselilsya v Shtutgarte. Tam, pomimo deyatelnosti v chastnom sektore, on rabotal v Sentre kosmicheskix issledovaniy Shtutgartskogo universiteta.
S tex por Momand jil v Germanii s jenoy i tremya detmi i ostavil posle sebya nauchnoye i istoricheskoye naslediye, kotoroye sdelalo yego odnim iz samix vidayushixsya afganskix deyateley v oblasti osvoyeniya kosmosa.
Press-slujba Upravleniya musulman Uzbekistana
O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida Toshkent shahri va Navoiy viloyatidan tashrif buyurgan imom-xatiblar ishtirokida “Uchinchi Renessans chorrahasi” mavzusi doirasida ma’rifiy tadbir tashkil etildi, xabar bermoqda iccu.uz.
Tashrif avvalida ishtirokchilar uchun mahorat darsi o‘tkazildi. Unda diniy-ma’rifiy faoliyatda zamonaviy yondashuvlar, milliy va diniy qadriyatlarni targ‘ib etish, tarixiy merosni yosh avlodga yetkazish masalalariga e’tibor qaratildi. Shuningdek, mehmonlarga “Men” nomli hujjatli film namoyish etildi.
Shundan so‘ng imom-xatiblar Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan barpo etilgan Markazning muzey ekspozitsiyalari bilan tanishdi. Ular yurtimiz hududida shakllangan qadimgi sivilizatsiyalar, islom ilm-fani taraqqiyoti, buyuk allomalar hayoti va ilmiy merosiga oid tarixiy manbalar, noyob eksponatlar hamda zamonaviy multimedia yechimlari bilan yaqindan tanishish imkoniga ega bo‘ldi. Ayniqsa, Qur’oni karim zalida saqlanayotgan Usmon mus'hafi va turli davrlarga oid nodir Qur’on nusxalari ishtirokchilarda katta taassurot qoldirdi.
Tashrifning muhim yo‘nalishlaridan biri Markazning ilmiy-tadqiqot va ma’rifiy faoliyati bilan tanishish bo‘ldi. Jumladan, mehmonlarga kutubxona faoliyati, uning fondidan o‘rin olgan ilmiy adabiyotlar, qo‘lyozmalar, elektron axborot resurslari hamda tadqiqotchilar uchun yaratilgan imkoniyatlar haqida batafsil ma’lumot berildi.
Shuningdek, Markazning ikkinchi qavatida joylashgan xalqaro ilmiy-ma’rifiy platforma faoliyatiga alohida e’tibor qaratildi. Ishtirokchilarga ushbu platformaning asosiy vazifasi — islom sivilizatsiyasi merosini xalqaro miqyosda o‘rganish va targ‘ib etish, jahonning nufuzli ilmiy muassasalari, tadqiqot markazlari, xalqaro tashkilotlar hamda olimlar o‘rtasida samarali hamkorlikni yo‘lga qo‘yish ekani tushuntirildi.
Mazkur platforma xalqaro ilmiy muloqotlar, konferensiyalar, davra suhbatlari va taqdimotlarni tashkil etish, qo‘shma tadqiqotlarni amalga oshirish, ilmiy tajriba almashish uchun zamonaviy maydon vazifasini bajaradi. U orqali Markazda jamlangan tarixiy manbalar va ilmiy izlanishlar natijalarini xalqaro ilmiy hamjamiyatga yetkazish, shuningdek, O‘zbekistonning boy ilmiy-ma’naviy merosini jahonda keng tanitish imkoniyatlari yaratilgan.
Shodlik Boynazarov, Xorazm viloyati Xiva tumanidagi Xon Ismoil Jo‘rjoniy masjidi imom-xatibi:
Bu yerda faqatgina muzey bilan cheklanib qolinmagan. Ilmiy yo‘nalishlar, diniy qadriyatlarimiz, islom dinining shakllanishidan bugungi kungacha bo‘lgan tarixi, buyuk ulamolarimiz hayoti va ularning asarlari bilan tanishish imkoniyati yaratilgan. Bunday markazning barpo etilishi yurtimiz kelajagi, ayniqsa, yosh avlod uchun katta ilmiy va ma’naviy meros hisoblanadi.
Jizzax viloyati Sharof Rashidov tumanidagi Qangli jome masjidi noib imomi esa Markazda yaratilgan zamonaviy imkoniyatlar, xususan, ekspozitsiyalar va ko‘p tilli axborot tizimining ahamiyatiga to‘xtaldi.
Uning ta’kidlashicha, Markaz orqali milliy qadriyatlar, diniy meros va buyuk allomalar hayoti haqida turli tillarda ma’lumot olish, ularni chuqur o‘rganish mumkin. Ayniqsa, Qur’oni karim zalidagi “Alaqa” surasi ilk oyatlaridan boshlanib, “Fotiha” surasi tilovati bilan davom etadigan taqdimot unda katta taassurot qoldirgan.
Normamat Ramazon, Navoiy viloyati Xatirchi tumanidagi “Abu Hanifa” jome masjidi imom-xatibi:
Ulamolarimizning hayoti va ilmiy merosi, qo‘lyozma kitoblar, shuningdek, Qur’oni karim zalidagi Usmon mus'hafi bilan tanishib, juda katta taassurot oldik. Bu yerda har bir tafsilotga alohida e’tibor qaratilgan. Yurtimizda bunday ilmiy-ma’rifiy markazlar tashkil etilayotgani biz, diniy soha vakillari uchun ham katta imkoniyat.
Ta’kidlash joizki, “Uchinchi Renessans chorrahasi” mavzusi doirasidagi bunday uchrashuv va ma’rifiy tashriflar diniy soha vakillarining tarixiy meros, islom ilm-fani va zamonaviy ilmiy tadqiqotlar haqidagi bilimlarini boyitish, shuningdek, milliy va diniy qadriyatlarni keng targ‘ib etishga xizmat qiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati