Ibn Atoulloh Sakandariy rahimahulloh aytadilar: “Agar Alloh huzuridagi qadringni bilmoqchi bo‘lsang, U seni nimada mashg‘ul qilib qo‘yganiga nazar sol”.
Sharh: Insonlar odatda o‘z qadrini molu dunyosi, lavozimi, ilm darajasi yoki xalq orasidagi obro‘si bilan o‘lchaydilar. Ammo Alloh nazdidagi haqiqiy qadr dunyo matohlari, obro‘-e’tibor bilan emas, balki insonning nimaga muvaffaq qilingani bilan bilinadi.
Agar Alloh taolo bandasini:
namozga,
Qur’on tilovatiga,
ilm o‘rganish va o‘rgatishga,
ota-ona xizmatiga,
odamlarga manfaat yetkazishga,
yaxshi axloq va solih amallarga muvaffaq qilgan bo‘lsa, bu Allohning unga bo‘lgan lutfi va ehsonidan dalolat.
Allohning nazdidagi qadringni bilishni istasangiz, tilingizni nima bilan, qalbing nima bilan va umringizni nima bilan o‘tayotganiga qarang. Chunki Alloh bandasini O‘zi yaxshi ko‘rgan ishlarda ishlatadi.
Aksincha, inson vaqtini behuda ishlarga, gunohlarga, g‘iybatga, dunyoparastlikka sarflayotgan bo‘lsa, bu uning ziyonda ekani, o‘zini jiddiy hisob-kitob qilib, tavba qilmasa U Zotning azobiga qolishiga sabab bo‘ladi.
Bu hikmat “Alloh menga nima berdi?” degan savoldan ko‘ra, “Alloh meni nimaga muvaffaq qildi?” degan savol muhimroq ekanini o‘rgatadi. Chunki ne’matning eng buyugi – Allohga yaqinlashtiruvchi amallarga muvaffaq bo‘lishdir.
Demak, har bir inson vaqti-vaqti bilan o‘ziga shunday savol berib turishi lozim: “Kunlarim nimalar bilan o‘tmoqda? Qalbim nimaga bog‘langan? Ko‘proq qaysi ishlar bilan mashg‘ulman?”.
Chunki bandaning Alloh nazdidagi maqomiga ishora qiluvchi muhim belgilardan biri – uning qaysi ishlarga muvaffaq qilib qo‘yilganidir.
Muhammad Zarif Muhammad Olim o‘g‘li
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Savol: Azon duosini har kim o‘zi qiladimi yoki imom yo muazzin o‘qisa, boshqalar omin deb turadimi? Chunki bu holat turli joylarda turlicha ekan.
Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Azonga javob berish, duolarini qilish shariatimizda joriy etilgan va har bir shaxs aytishi kerak bo‘lgan zikr hisoblanadi. Hojatxonaga kirish va chiqishdagi, tonggi va kechki duolar ham shu turkumdagi zikrga kiradi. Ya’ni har bir shaxs alohida qilishi afzal sanaladi. Shu bois ham ayrim fuqaholar azon tugagach, uning duosini muazzin ham, eshituvchi ham o‘qiydi, deganlar. Shuni unutmaslik lozimki, bu ishning asosi farz yoki sunnat amalga emas, balki afzallikka borib taqaladi.
Agar qavmdan ko‘pchilik azon duosini bilmasa, imom yoki muazzin bir muddat ta’lim uchun baland ovozda o‘qib turishida gunoh yo‘q, lekin doimiy ravishda baland ovozda bir kishi o‘qib berishni odat qilib olmaslik tavsiya qilinadi. Vallohu a’lam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi
Azon duosi: Allohumma, Robba hazihid da’vatit taammati vas-solatil qoimati ati Muhammadanil vasilata val fazilata vab’as'hu maqomam mahmudan allaziy va’adtah