Savol: Mening otam otalik burchini bajarmagan, moddiy va ma’naviy ta’minlamaganlar, hozir kamdan kam ko‘rishib turamiz, lekin ular befarqlar. Bu dunyoda ularni roziligini olishim kerakmi? Noto‘g‘ri savol bergan bo‘lsam uzr
Javob: Bismillahir rohmanir rohiym. Shariatimizda otaning ham, farzandning ham o‘z huquq va majburiyatlari bor. Ammo otaning mas’uliyatsiz yoki zolim bo‘lishi farzand zimmasidan unga yaxshilik qilish, hurmat ko‘rsatish va silai rahm qilish majburiyatini aslo soqit qilmaydi. Qolaversa, hadislarda Allohning roziligi otaning roziligiga bog‘liq ekani aytilgan.
Abdulloh ibn Amr roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Robbning roziligi otaning roziligida va Robbning g‘azabi otaning g‘azabidadir”, dedilar (Imom Termiziy rivoyati).
Shu sababli, otangizning o‘tmishdagi xatolari va hozirgi beparvoligiga qaramay, bu dunyoda uning roziligini olishga harakat qilishingiz, uchrashganda ochiq yuz va hurmat bilan kutib olib, hol-ahvol so‘rashingiz va undan aloqani butunlay uzib yubormasligingiz lozim. Vallohu a’lam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi
Gunohga sabab bo‘lmasa, otaonaning buyurganlarini albatta bajarish; ota-onaga muloyim so‘zlash; uyga kirganlarida, hurmatlari uchun o‘rnidan turish; har tong salom berish, uyqudan oldin xayrli tun tilash; mol-mulklarini saqlash; so‘ragan narsalarini berish; ulardan maslahat so‘rash; ota-ona haqiga duo va istig‘for aytish; ular mehmon kutishsa, yonlarida muntazir bo‘lib turish; ularning aytishlarini kutmay, ularni xursand qiladigan ishlarni bajarish; ularning huzurlarida ovozni baland ko‘tarmaslik; gaplarini bo‘lmaslik; izn berishmagan joyga bormaslik; uxlayotganlarida bezovta qilmaslik; ahli ayoli, farzandlarini ulardan ustun qo‘ymaslik; ota-ona xatoga yo‘l qo‘ysalar, bilmaslikka olish, darhol kechirib, unutish; kulgili gap bo‘lsa ham, ularning huzurlarida o‘zini tutish; ular yaxshi ko‘radigan taomni ilinish; ulardan oldin taomga qo‘l cho‘zmaslik; ularning oldilarida cho‘zilib yotmaslik, oyoq uzatmaslik; uyga ulardan oldin kirmaslik, oldilariga tushib yurmaslik; chaqirganlarida tezlik bilan javob berish; ularning hayotliklarida ham, vafot etganlaridan keyin ham do‘stlarini hurmat qilish; ota-onasining hurmatini qilmaydiganlar bilan do‘stlashmaslik; ularning haqlariga duo qilish; vafotlaridan keyin Allohning quyidagi kalomini ko‘p aytish: «Ey, Rabbim! Meni ular go‘daklik chog‘imda tarbiyalaganlaridek, Sen ham ularga rahm qilgin!» (Isro surasi, 24-oyat).
Ibrohimjon INOMOV tayyorladi.
“Islom nuri” gazetasining 2026 yil 10-sonidan
http://hidoyatuz.taplink.ws