FORUM SAMARQANDDA DAVOM ETMOQDA
Samarqand shahrida Imom Buxoriy ilmiy-ma’naviy merosini chuqur o‘rganish, uning islom ilmlari rivojidagi beqiyos o‘rnini xalqaro miqyosda keng yoritishga bag‘ishlangan I Xalqaro islom sivilizatsiyasi forumi o‘z ishini davom ettirmoqda.
Anjumanning ochilish marosimi Qur’on tilovati bilan boshlandi. So‘ng O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar, O‘zbekiston Respublikasi Din ishlari bo‘yicha qo‘mitasi raisi Sodiqjon Toshboyev, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi Diniy-ma’rifiy masalalar bo‘yicha departamenti boshlig‘i Muzaffar Komilov, O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi direktori Firdavs Abduxoliqov hamda bir qator nufuzli xalqaro tashkilotlar va diniy idoralar vakillari tabrik so‘zlari bilan ishtirok etdilar.
Shuningdek, Makka shahridagi “Masjid al-Harom” masjidi Bosh imomi Shayx Solih bin Abdulloh bin Humayd, ICESCO Bosh direktori Salim al-Malik, Islom olami uyushmasi Bosh kotibi o‘rinbosari, Islom fiqhi akademiyasi Bosh kotibi Abdurahmon ibn Abdulloh Zayd, Kavkaz musulmonlari idorasi raisi Shayxulislom Olloshukur Poshshozoda ham anjuman ishtirokchilarini qutladilar. Marokash Qirolligi Vaqf va islom ishlari vaziri Ahmad Tavfiq esa ishtirokchilarga videomurojaat yo‘lladi.
Forum doirasida “Imom Buxoriy kamolotiga ta’sir ko‘rsatgan geografik, ijtimoiy va oilaviy muhit” mavzusida ilmiy ma’ruzalar tinglandi. Unda Saudiya Arabistoni, Hindiston, Turkiya, Liviya va Jazoirdan tashrif buyurgan olim va tadqiqotchilar Imom Buxoriy shaxsiyatining shakllanishida Buxoro va Samarqand ilmiy muhiti, oilaviy tarbiya, ustoz-shogird an’analari, hadis ilmining rivojlanish jarayoni hamda IX asr Movarounnahr ma’naviy-ma’rifiy hayotining ahamiyati haqida ma’ruzalar qildilar.
Ma’ruzalarda Imom Buxoriy merosining nafaqat islom ilmlari taraqqiyotidagi o‘rni, balki bugungi kunda ilm-ma’rifat, bag‘rikenglik va ma’naviy yuksalishni targ‘ib etishdagi ahamiyati ham keng tahlil etildi.
Samarqandda davom etayotgan ushbu nufuzli anjuman Imom Buxoriy merosini xalqaro ilmiy maydonda yanada keng targ‘ib etish, islom ilmlari bo‘yicha tadqiqotlarni rivojlantirish, xorijiy ilmiy markazlar bilan hamkorlikni mustahkamlash hamda yosh tadqiqotchilar uchun yangi ilmiy muloqot maydonlarini yaratishga xizmat qilmoqda.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati
Muqaddas maskanga munosabat qanday bo‘lishi kerak?
Imom Buxoriy majmuasi nafaqat O‘zbekiston, balki butun islom olami uchun ulug‘ va muqaddas qadamjolardan biri hisoblanadi.
Hazrat Imom Buxoriydek buyuk muhaddis nomi bilan bog‘liq ushbu majmua bugun yurtimizning eng yirik ma’naviy va madaniy markazlaridan biriga aylangan. Har kuni minglab ziyoratchilar bu yerga kelib, ajdodlar merosi, ma’rifat va muqaddas tarix bilan yuzlashmoqda.
Majmua nafaqat ziyoratgoh, balki xalqimizning boy ma’naviy merosi, milliy me’morchiligi va islom sivilizatsiyasidagi o‘rnini namoyon etuvchi noyob madaniy ob’yektdir. Uni barpo etish uchun katta mehnat, yuksak mahorat va qimmatbaho qurilish materiallari sarf etilgan. Shu bois bu qutlug‘ maskanni asrab-avaylash har birimiz uchun muhim vazifadir.
Yaqinda Madaniy meros agentligi tomonidan ayrim ziyoratchilarning majmua hududida beparvo munosabatda bo‘layotgani haqida ma’lumot berildi. Ayrim holatlarda ustunlar, ayvonlar va muzey eksponatlariga ehtiyotsiz munosabatda bo‘lish, chiqindilarni duch kelgan joyga tashlash kabi holatlar kuzatilmoqda. Bu esa nafaqat ziyoratgoh ko‘rkiga, balki uning ma’naviy muhitiga ham salbiy ta’sir ko‘rsatadi.
Bu holat barchamizni sergaklikka chaqirishi kerak. Zero, muqaddas qadamjoga kelgan inson avvalo o‘zini munosib tutishi, tozalik va tartib-qoidalarga amal qilishi lozim. Chunki ziyoratgoh — oddiy sayrgoh emas. Bu yerda asrlar nafasi, buyuk ajdodlar ruhi va ma’rifat ziyosi mujassam.
Tozalik esa inson madaniyatining eng muhim ko‘rsatkichlaridan biri. Islom ta’limotida ham poklikka alohida ahamiyat berilgan. Payg‘ambarimiz Muhammad alayhissalom “Tozalik — iymonning yarmidir”, deya ta’kidlaganlar. Demak, ziyoratgoh hududida ozodalikni saqlash nafaqat fuqarolik burch, balki ma’naviy mas’uliyat hamdir.
Ayniqsa, chet ellik mehmonlar O‘zbekiston haqidagi ilk taassurotni aynan shunday muqaddas maskanlar orqali oladi. Agar ziyoratgoh ozoda, tartibli va fayzli bo‘lsa, bu xalqimizning yuksak madaniyati va ma’naviyatini namoyon etadi. Aksincha, beparvolik va tartibsizlik mamlakatimiz nufuziga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Yosh avlodni ziyoratgoh madaniyati ruhida tarbiyalash ham muhim ahamiyatga ega. Bolalar kattalardan ibrat oladi. Agar ota-ona muqaddas joyda tartibga amal qilsa, ehtiyotkor bo‘lsa, farzand ham shu ruhda tarbiya topadi. Shu bois har bir inson o‘z harakati bilan boshqalarga namuna bo‘lishi kerak.
Imom Buxoriy majmuasi — millatimiz g‘ururi va ma’naviy boyligi. Uni asrash, tozaligini saqlash va ehtirom bilan munosabatda bo‘lish har bir insonning vijdoniy burchidir. Ziyoratgohlarga bo‘lgan munosabatimiz orqali biz o‘z madaniyatimiz, ma’naviyatimiz va ajdodlar merosiga bo‘lgan hurmatimizni namoyon etamiz.
Asliddin Mustafoyev, majmua axborot xizmati rahbari.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati