Ismoil Somoniy maqbarasining 3D nusxasi ishlab chiqiladi
Buxoroning eski shahar qismida 864-868 yillarda qurilgan va Somoniylar davri (IH-H asr) me'morchiligining nodir namunalaridan biri bo'lgan Ismoil Somoniy maqbarasining 3D nusxasi yaratiladi.
Ta'kidlanishicha, Ismoil Somoniy maqbarasining “Digital Twin”, 3D-texnologiyalari va geografik ma'lumotlar yordamida birga-bir raqamli nusxasini (egizagini) yaratish va “Google maps” tizimiga biriktirish ishlari Koreya Respublikasi axborot texnologiyalarini rivojlantirish milliy agentligining umumiy qiymati 150 ming AQSh dollari bo'lgan grand loyihasi asosida amalga oshiriladi.
"Sharqning me'moriy durdonasi" nomi bilan mashhur maqbaraning intereri uch pog'onali, to'rtlik – to'rt qavat devor, sakkizlik – devordan tomga o'tish qismi va tom ko'rinishidagi gumbazdan iborat bo'lib, bir xonali kvadrat shaklida qurilgan. Maqbaraning dizayni jimjima g'ishtin bezaklari chiviqli to'siq yoki qamish, bo'yra to'qimasini eslatadi. Usti gumbaz bilan qoplangan.
To'rtta burchagi ustunsimon shaklda ishlangan va gumbazi atrofiga 4 ta qubba o'rnatilgan. Biroq qurilishida oddiygina pishgan g'isht, tosh va yog'ochdan foydalanilgan maqbaraning kechalari o'zidan nur taratib turishi butun dunyoni hayratga solgan va qiziqishiga sabab bo'lgan.
Maqbaraning «egizagi»ni yaratish maqsadida Buxoroga Janubiy Koreyaning “New Layer Co., Ltd”, “EGIS Co., Ltd”, “J-TOD Co.,Ltd”kompaniyalari va «LH» korporatsiyasi vakillari Lee Kwang Se, Kang Seokchan, Park Choondong, Dongho Lee, Lim Seong Ha, Kim Jeungsoo, Jung Inhelardan iborat delegatsiya vakillari kelishdi hamda loyihaning maqsad va mazmuni bilan mutaxassislarni yaqindan tanishtirishdi.
O'z o'rnida viloyat mas'ullari tomonidan maqbaraning raqamli nusxasi yaratiladigan ob'ektlarda tungi yoritish tizimini ham yo'lga qo'yish takliflari bildirildi.
Hozirgi kunda atrofi bog'ga aylantirilgan inshoot so'nggi yillarda shaharsozlik, madaniy meros, arxeologiya sohalarida keng qo'llanilayotgan “Digital Twin”, “D-Twin” (raqamli egizak) texnologiyasi yordamida maqbaraning «egizagi» modellashtiriladi hamda u 3D-platformasida o'z ko'rinishini yanada jozibali namoyon eta boshlaydi.
Mutaxassislarning aytishicha, mazkur loyiha amalga oshirilgandan so'ng, erishilgan tajriba asosida Hiva, Samarqand va Shahrisabz shaharlarining tarixiy qismlari, Qoraqalpog'iston Respublikasi va Horazm viloyatidagi qal'alar, arxeologik topilmalarning ham 3D nusxalari yaratila boshlanadi.
Fayzullo Yahyoev, O'zA
Robbingizga tavakkul qilib uyquga yoting
Hayotning bo‘ronli kunlariyu o‘tkir tig‘li hanjarlari unga ozor berishiga qaramay Allohning qadari va irodasiga rozi bo‘lib uyquga ketgan, mahzunlik uning qalbiga kirishga yo‘l topa olmayotgan, ko‘z yoshlar esa ko‘ziga hech o‘rnasha olmayotgan va farzandi, suyukli insonlari, ota-onasi yoki do‘stlarini yo‘qotgan barcha insonlarga aytar gapimiz: Alloh ajringizni ulkan qilib bersin! Darajangizni oliy qilsin! Siniqligingiz o‘rnini O‘zi to‘ldirib bersin! U zot bunday marhamat qiladi:
﴿وَاسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ وَإِنَّهَا لَكَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَى الْخَاشِعِينَ﴾
“Sabr va namoz ila yordam so‘rang. Va, albatta, u nafsi siniqlardan boshqalarga juda katta ishdir” (Baqara surasi, 45-oyat).
Hazrati Aliy roziyallohu anhu aytadilar: “Sabrning iymondagi o‘rni boshning jismdagi o‘rni kabidir”. Shuning uchun siz sabringiz evaziga beriladigan mukofot – Firdavs jannatini qo‘lga kiritishingiz sizga xushxabar bo‘lsin! Tez orada siz har qanday holatda ham muvaffaqiyat qozongan inson ekaningizni bilasiz. Chunki Alloh taolo O‘zining Payg‘ambariga bunday deydi:
﴿وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ﴾
“Va sabrlilarga bashorat ber” (Baqara surasi, 155-oyat).
Shu’la: O‘zingizga bo‘lgan ishonch umringiz qanday bo‘lishidan qat’iy nazar sizga yangi g‘oyalar ijod etishingiz va o‘z kasbingizda yangi marralarni zabt etishingizga yordam beradi.
Doktor Oiz al-Qarniyning
"Dunyodagi eng baxtli ayol" kitobidan