O'zbekiston elchisi Javlon Vahobov AQShning xalqaro diniy erkinlik masalalari bo'yicha sobiq elchisi Sem Braunbek tashabbusi bilan o'tkazilgan diniy erkinlik bo'yicha xalqaro sammit (IRF Summit) da ishtirok etdi, deb xabar bermoqda "Dunyo" axborot agentligi.

Tadbirda Jo Bayden ma'muriyati a'zolari, Vakillar palatasi Spikeri Nensi Pelosi, sobiq Davlat kotibi Maykl Pompeo, senatorlar va kongressmenlar, AQShning xalqaro diniy erkinlik bo'yicha komissiyasi vakillari, Buyuk Britaniya, Finlyandiya va Pol'sha parlament a'zolari, diplomatlar, professional sportchilar, xalqaro nodavlat tashkilotlar rahbarlari va diniy etakchilar ishtirok etdi.

Anjumanda ta'qiblar va diniy kamsitishlarga qarshi kurashish, diniy va etnik asoslarda genotsidga qarshi kurash, ijtimoiy tarmoqlar va ularning diniy erkinliklarni, iqtisodiyotda va milliy xavfsizlik sharoitida diniy erkinlikni targ'ib qilishdagi o'rni, musulmonlar orasida diniy erkinlik va xotin-qizlar huquqlarini targ'ib qilish, harbiy mojarolarning diniy e'tiqodga ta'siri kabi mavzular muhokama qilindi.

Elchi Javlon Vahobov va Global jalb qilish institutining faxriy prezidenti Kris Saypl o'rtasidagi interv'yu formatidagi muloqot chog'ida O'zbekiston diniy erkinlikni ta'minlash, diniy tashkilotlarga oid qonunchilikni liberallashtirish, ma'rifatli islom g'oyalarini targ'ib qilish va yoshlar o'rtasida radikalizmga qarshi kurashish borasida erishayotgan yutuqlari, shuningdek, respublikaning ushbu sohadagi xalqaro tashabbuslari haqida ishtirokchilarga batafsil ma'lumot berildi. O'zbekiston tashabbusi bilan qabul qilingan BMTning "Ta'lim va diniy bag'rikenglik" rezolyutsiyasi hamda Toshkent va Buxoroda o'tkazilgan

"Deklaratsiyalar muloqoti" xalqaro forumi va uning natijasida qabul qilingan ta'lim, bag'rikenglik madaniyati, turli konfessiyalar tarafdorlarining milliy an'analariga hurmat bilan qarash va ularning haq-huquqlarini ta'minlash g'oyalarini ilgari suruvchi Buxoro Deklaratsiyasining ahamiyati ochib berildi.
Elchixonaga ko'ra, O'zbekistonda amalga oshirilayotgan konstitutsiyaviy islohotlarning mazmun-mohiyati va asosiy maqsadlari, shuningdek, fuqarolarning asosiy huquqlari, jumladan, din erkinligini yanada yuksaltirishdagi ahamiyati alohida tushuntirildi.

Halqaro diniy erkinlik bo'yicha AQSh komissiyasining (USCIRF)) sobiq raisi Nadin Maenza o'z nutqida O'zbekistonning diniy erkinliklarni targ'ib qilish sohasidagi muvaffaqiyatli tajribasini qayd etdi. "O'zbekiston nisbatan qisqa vaqt ichida qanday qilib diniy erkinliklarni ta'minlashda ulkan yutuqlarga erishganiga, dunyoga dinlararo totuvlikni targ'ib qilishning noyob modelini taqdim etayotganiga guvoh bo'lyapmiz", - ta'kidladi u. "Bularning barchasi turli ko'nikmalar va ish tajribasiga ega bo'lgan ko'plab odamlar qo'llab-quvvatlashi kerak bo'lgan strategik tashabbuslar va ulkan o'zgarishlarning natijasidir".

O'z navbatida, sammitda so'zlagan va Global jalb qilish instituti vitse-prezidenti Jeyms Chen "O'zbekistonda biz diniy erkinlikni ta'minlash uchun samarali infratuzilmani mustahkamlash uchun hukumat, fuqarolik jamiyati institutlari va diniy jamoalar vakillari bilan ko'p qirrali hamkorlik o'rnatishga muvaffaq bo'ldik". "So'nggi yillarda mamlakatda misli ko'rilmagan yutuqlarga erishildi va qonun ustuvorligi va diniy erkinliklar bo'yicha o'quv dasturlari, shuningdek samoviy din vakillari o'rtasidagi dinlararo muloqot orqali biz erishilgan natijalarni birlashtirish va ko'paytirishga yordam bermoqdamiz", - dedi Jeyms Chen.

Dunyo mamlakatlarining diniy erkinliklarni targ'ib qilish sohasidagi yutuqlari bo'yicha panel' muhokamasida AQShning eng yirik masjidlaridan birining imomi Muhammad Majid shunday dedi: "Boshqa mamlakatlarga sayohatlar paytida biz odamlar bilan birgalikda vaqt o'tkazganda va ular kim ekanligi haqida gaplashganda, ularning oilalari haqida, ularning jamoalari haqida gapirganda - noto'g'ri tushunchalar va tushunmovchiliklar butunlay yo'qolishiga guvoh bo'ldik. O'zbekistonda turli konfessiya, din va e'tiqodga ega insonlar o'rtasidagi ochiq va ishonchli munosabatlarning yorqin ifodasini ko'rdik".

Bundan tashqari, tadbir doirasida Global jalb qilish instituti tomonidan O'zbekistonga tashrifidan so'ng Deklaratsiyalar forumida ishtirok etish uchun tayyorlangan qisqa videosyujet (Making Multi-Faith History in Bukhara) namoyish etildi, unda mamlakatimizning diniy plyuralizm va bag'rikenglikni targ'ib qilish borasidagi yondashuvlari ochib berildi. "O'zbekiston renessans davrini boshdan kechirmoqda, do'stlik, hurmat va ishonchning yangi davrini ko'rsatadigan ochiq muloqot va o'zgarishlarga yangi mazmun baxsh etmoqda", - deyiladi syujetda. Unda Global jalb qilish instituti rahbari Kris Saypl "Deklaratsiyalar muloqoti – bu ko'pchilik musulmon bo'lgan mamlakatda avvalgi deklaratsiyalar vakillarini birlashtiradigan va bu chuqur farqlarni engib o'tish va jips jamiyatlarni yaratish imkonini beruvchi ochiq va konstruktiv muloqot uchun asos bo'lib xizmat qiladigan yangi mexanizm", - deb ta'kidladi.
"Qo'shma Shtatlarda biz O'zbekiston hukumati so'nggi 5 yoki 6 yil ichida, hatto bu erda anchagina ta'sirchan deb hisoblangan har qanday masalalarni muhokama qilishga qanday tayyorligini kuzatmoqdamiz va diniy erkinliklarni ta'minlashda katta ijobiy yutuqlarni ko'rmoqdamiz", - dedi AQShning Toshkentdagi elchisi Deniyel Rozenblyum.

Buxoro Deklaratsiyasi allaqachon o'z samarasini berib, butun dunyo bo'yicha - Ganadan Indoneziyagacha diniy etakchilar o'rtasida aloqalarni mustahkamlashga yordam beradi. Bu "Buxoro Deklaratsiyasi dialogi" ning bir mintaqa yoki bir dindan tashqariga chiqishiga imkon beradigan global harakatlar va mazmunli o'zgarishlarni rag'batlantirish uchun sheriklik va amaliy echimlar qudratining ishonchli dalilidir", deyiladi maxsus videosyujetda.
Eslatib o'tamiz, IRF Summit - bu 2021 yildan beri Vashingtonda har yili AQShning diniy erkinlik bo'yicha sobiq elchisi Sem Braunbek tashabbusi bilan o'tkaziladigan xalqaro forumdir. Forumda 80 dan ortiq mamlakatdan hukumatlar vakillari, diniy etakchilar va fuqarolik jamiyati faollari to'planadi. Forumda dunyo bo'ylab diniy erkinliklarni targ'ib qilish, jamiyatda qutblanish va radikallashuvga qarshi kurashish, yakka tartibda yoki birgalikda ta'qib qilinayotgan dindorlarni himoya qilish masalalari muhokama qilinadi.

O'zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati