O'zbekistondagi bag'rikenglikning yana bir e'tirofi
Amerikaning Global jalb qilish instituti (Institute for Global Engagement, IGE) veb-saytida “IGE O'zbekistonda e'tiqod erkinligini himoya qilish va rivojlantirish maqsadida tarixiy “Deklaratsiyalar muloqoti” xalqaro forumini o'tkazdi” sarlavhali maqola chop etildi, deb xabar bermoqda O'zA.
Maqolada Global hamkorlik instituti va O'zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Strategik va mintaqaviy tadqiqotlar instituti hamkorligida “Deklaratsiyalar muloqoti” xalqaro forumi Toshkent, Samarqand va Buxoroda shaharlarida bo'lib o'tgani aytilgan.
Material mualliflari ushbu xalqaro tadbir diniy erkinlik va bag'rikenglik sohasidagi so'nggi yirik deklaratsiyalarni umumlashtirgan tarixiy “Buxoro deklaratsiyasi” qabul qilinganiga alohida to'xtalgan. Mazkur hujjat ko'p konfessiyali muloqotni rivojlantirish bo'yicha amaliy faoliyatni kengaytirishga xizmat qiladi, fuqarolarni diniy bag'rikenglik va inson huquqini mustahkamlash uchun o'zaro hamkorlik ko'nikmasini shakkllantirishga chaqiradi, deyiladi sahifada.
Shuningdek maqolada ushbu nufuzli anjuman doirasida “Din va qonun ustuvorligi”, “Madaniyatlararo diniy savodxonlik” va “Konfessiyalararo munosabat o'rnatish” mavzularida o'quv dasturi tashkil etilgani haqida ma'lumot berilgan.
“Deklaratsiyalar muloqoti” mahalliy va xorijiy ommaviy axborot vositalarida keng yoritilgani, delegatsiyalar a'zolari, jumladan, IGE prezidenti Kris Saypl, Markaziy Osiyo bo'yicha katta ilmiy xodimi Ueyd K'yusak, boshqaruv kengashi a'zosi Nadin Maenza O'zbekiston OAV vakillariga interv'yu bergani qo'shimcha qilingan.
Hususan, materialda global operatsiyalar bo'yicha vitse-prezident Jeyms Chenning so'zlaridan iqtibos keltirib, “so'nggi yillarda dunyo mamlakatlarida diniy erkinlik keskin bo'g'ilgan bo'lsa-da, O'zbekiston bu borada sezilarli ijobiy natijaga erishgani, “Buxoro deklaratsiyasi” ayni yunalishdagi ishlarning davomiyligi belgisi” ekani, e'tirof etilgan.
Ma'lumot uchun: “Institute for Global Engagement” 2000 yil AQShning diniy erkinlik bo'yicha birinchi maxsus elchisi Robert Saypl va uning rafiqasi Enn Saypl (tashkilotning faxriy prezidenti Kris Sayplning ota-onasi) tomonidan tashkil etilgan. Tashkilotning maqsadi Davlat departamenti va boshqa diniy tashkilotlar ko'magida turli dasturlarni amalga oshirish orqali dunyoda diniy erkinlikni targ'ib qilish, shuningdek, sohaga oid muammolarni hal qilish uchun xorijiy hukumatlar bilan muloqot olib borishdan iborat. IGE dunyo jamoatchiligi oldida barcha dinlar o'zaro tinch-totuv yashashi uchun sharoit yaratishga intiladigan xristian tashkiloti sifatida namoyon bo'ladi.
2018 yil sentabr' oyida imzolangan uch tomonlama memorandum doirasida O'zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Strategik va mintaqalararo tadqiqotlar instituti hamda Fuqarolik jamiyatini rivojlantirish markazi bilan hamkorlikda diniy erkinlik bo'yicha norasmiy ishchi guruh tuzilgan. 2019 yil noyabr' oyida 40 dan ziyod ekspertlar, din arboblarining O'zbekistonga safari tashkil qilindi. Tashrif doirasida AQShning turli shtatlaridan kelgan imomlar, ravvinlar va pastorlar ishtirokida seminar o'tkazildi.
O'zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
Saudiya Arabistoni xalqaro qorilar tanlovining ikkinchi kunida 33 nafar ishtirokchi o‘zaro bellashdi
Makkada bo‘lib o‘tayotgan 46-Saudiya xalqaro qorilar musobaqasining ikkinchi kunida 28 mamlakatdan 33 nafar erkak va ayol musobaqa qatnashchilari o‘zaro bellashdi.
IQNA "Saudiya axborot agentligi"ga tayanib xabar berishicha, Makkada Saudiya Arabistoni Islom ishlari, da’vat va hidoyat vazirligi shafeligida o‘tkazilgan tanlovning final bosqichi turli mamlakatlardan kelgan erkaklar va ayollar ishtirokida davom etdi.
Tadbirning ikkinchi kunida erkaklar va ayollardan iborat hakamlar hay’ati 28 mamlakatdan 33 nafar erkak va ayol ishtirokchining Qur’on tilovatiga baho berdi.
Ikki bosqichda, ertalab va kechqurun o‘tkazilgan hakamlar hay’ati Katta masjid hovlisida 17 nafar erkak va tanlov o‘tkaziladigan joydagi ayollar bo‘limida 16 nafar ayolni o‘z ichiga oldi. Shunday qilib, birinchi va ikkinchi kunlarda erkaklar va ayollar hay’ati oldida yangragan chiqishlarning umumiy soni 40 dan ortiq mamlakatdan 66 taga yetdi.
Tadbir kelasi payshanbagacha (2026 yil 20 avgust) davom etadi, bu ishtirokchilarning Saudiya Arabistonidan jo‘nab ketish kuni bo‘ladi. Qur’on ilmlari, qiroat va qiroat qoidalari bo‘yicha erkak va ayol mutaxassislardan iborat hakamlar guruhi elektron hakamlik tizimidan foydalangan holda chiqishlar, qorilar va matnni yod olgan ijrochilarni baholaydi, bu esa baholashning aniqligini oshiradi va turli yo‘nalishlarda adolatni ta’minlaydi.
Ayni paytda 133 mamlakatdan 334 nafar erkak va ayol besh yo‘nalishda, jumladan, yetti xil qiroat asosida Qur’oni Karimni to‘liq yodlash (qiroat va nazariy bilimlarni, shuningdek, tajvid qoidalarini a’lo darajada bajarish va rioya qilishni o‘z ichiga oladi); a’lo darajada ijro etish, tajvidga rioya qilish va so‘zlarni sharhlash bilan Qur’oni Karimni to‘liq yodlash; a’lo darajada ijro etish va tajvidga rioya qilish bilan Qur’oni Karimni to‘liq yodlash; a’lo darajada ijro etish va tajvidga rioya qilish bilan ketma-ket o‘n beshta juzni yodlash; a’lo darajada ijro etish va tajvidga rioya qilish bilan ketma-ket beshta juzni yodlash bo‘yicha bellashmoqda.
Tadbir 6 avgust kuni boshlangan bo‘lib, uning maqsadi yosh musulmonlarni Qur’onni yodlash va tushunishga, oyati karimalar ustida mulohaza yuritishga va halol raqobatni yaratishga undashdir.
Ushbu musobaqada u boshlanganidan beri rekord darajadagi ishtirokchilar - 133 mamlakatdan 334 kishi ishtirok etdi va umumiy sovrin jamg‘armasi 10 260 000 saudiya rialini tashkil etdi, bu musobaqa boshlanganidan beri eng yuqori miqdordir.
Mazkur musobaqada O‘zbekiston sharafini "Mir Arab" o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasi, "Sayyid Muhiddin maxdum" o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasi, Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom instituti hamda "Xadichai Kubro" qizlar o‘rta maxsus islom bilim yurti talabalari himoya qilishi haqida avval xabar berilgan edi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
