Amerikaning Global jalb qilish instituti (Institute for Global Engagement, IGE) veb-saytida “IGE O'zbekistonda e'tiqod erkinligini himoya qilish va rivojlantirish maqsadida tarixiy “Deklaratsiyalar muloqoti” xalqaro forumini o'tkazdi” sarlavhali maqola chop etildi, deb xabar bermoqda O'zA.
Maqolada Global hamkorlik instituti va O'zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Strategik va mintaqaviy tadqiqotlar instituti hamkorligida “Deklaratsiyalar muloqoti” xalqaro forumi Toshkent, Samarqand va Buxoroda shaharlarida bo'lib o'tgani aytilgan.
Material mualliflari ushbu xalqaro tadbir diniy erkinlik va bag'rikenglik sohasidagi so'nggi yirik deklaratsiyalarni umumlashtirgan tarixiy “Buxoro deklaratsiyasi” qabul qilinganiga alohida to'xtalgan. Mazkur hujjat ko'p konfessiyali muloqotni rivojlantirish bo'yicha amaliy faoliyatni kengaytirishga xizmat qiladi, fuqarolarni diniy bag'rikenglik va inson huquqini mustahkamlash uchun o'zaro hamkorlik ko'nikmasini shakkllantirishga chaqiradi, deyiladi sahifada.
Shuningdek maqolada ushbu nufuzli anjuman doirasida “Din va qonun ustuvorligi”, “Madaniyatlararo diniy savodxonlik” va “Konfessiyalararo munosabat o'rnatish” mavzularida o'quv dasturi tashkil etilgani haqida ma'lumot berilgan.
“Deklaratsiyalar muloqoti” mahalliy va xorijiy ommaviy axborot vositalarida keng yoritilgani, delegatsiyalar a'zolari, jumladan, IGE prezidenti Kris Saypl, Markaziy Osiyo bo'yicha katta ilmiy xodimi Ueyd K'yusak, boshqaruv kengashi a'zosi Nadin Maenza O'zbekiston OAV vakillariga interv'yu bergani qo'shimcha qilingan.
Hususan, materialda global operatsiyalar bo'yicha vitse-prezident Jeyms Chenning so'zlaridan iqtibos keltirib, “so'nggi yillarda dunyo mamlakatlarida diniy erkinlik keskin bo'g'ilgan bo'lsa-da, O'zbekiston bu borada sezilarli ijobiy natijaga erishgani, “Buxoro deklaratsiyasi” ayni yunalishdagi ishlarning davomiyligi belgisi” ekani, e'tirof etilgan.
Ma'lumot uchun: “Institute for Global Engagement” 2000 yil AQShning diniy erkinlik bo'yicha birinchi maxsus elchisi Robert Saypl va uning rafiqasi Enn Saypl (tashkilotning faxriy prezidenti Kris Sayplning ota-onasi) tomonidan tashkil etilgan. Tashkilotning maqsadi Davlat departamenti va boshqa diniy tashkilotlar ko'magida turli dasturlarni amalga oshirish orqali dunyoda diniy erkinlikni targ'ib qilish, shuningdek, sohaga oid muammolarni hal qilish uchun xorijiy hukumatlar bilan muloqot olib borishdan iborat. IGE dunyo jamoatchiligi oldida barcha dinlar o'zaro tinch-totuv yashashi uchun sharoit yaratishga intiladigan xristian tashkiloti sifatida namoyon bo'ladi.
2018 yil sentabr' oyida imzolangan uch tomonlama memorandum doirasida O'zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Strategik va mintaqalararo tadqiqotlar instituti hamda Fuqarolik jamiyatini rivojlantirish markazi bilan hamkorlikda diniy erkinlik bo'yicha norasmiy ishchi guruh tuzilgan. 2019 yil noyabr' oyida 40 dan ziyod ekspertlar, din arboblarining O'zbekistonga safari tashkil qilindi. Tashrif doirasida AQShning turli shtatlaridan kelgan imomlar, ravvinlar va pastorlar ishtirokida seminar o'tkazildi.
O'zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
O‘zbekistonda Uchinchi Renessans g‘oyasini hayotga tatbiq etish, milliy va diniy merosni chuqur o‘rganish hamda ma’naviy-ma’rifiy bilimlarni kengaytirishga qaratilgan tashabbuslar doirasida Farg‘ona, Qashqadaryo va boshqa hududlardan kelgan imom-xatiblar O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida bo‘ldilar. Ular Markazdagi muzey ekspozitsiyalari, noyob qo‘lyozmalar, Renessans davrlariga bag‘ishlangan bo‘limlar va zamonaviy interaktiv yechimlar bilan tanishib, ushbu maskanni ilm, ta’lim va ma’naviyatni uyg‘unlashtirgan muhim milliy platforma sifatida baholadilar, xabar bermoqda iccu.uz.
Farg‘ona viloyati Buvayda tumani «Katta mahalla» masjidi imom-xatibi Rahmatulloh G‘oyibnazarov Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan barpo etilgan mazkur Markazni yosh avlod uchun muhim ma’rifat maskani sifatida baholadi.
«Bu yerda Birinchi va Ikkinchi Renessans davrlari, buyuk allomalarimiz qoldirgan ilmiy meros va mamlakatimiz taraqqiyoti haqidagi ekspozitsiyalarni ko‘rib katta taassurot oldik. Bu yerga kelgan har bir inson o‘z tarixini chuqurroq anglaydi, yoshlar esa ilmga va vatanparvarlikka yanada ko‘proq intiladi. Bu yerda olgan bilim va taassurotlarimizni xalqimizga yetkazishni o‘zimizga vazifa deb bilamiz», — dedi u.
Farg‘ona viloyati Qo‘shtepa tumani bosh imom-xatibi, «Muborak» jome masjidi imom-xatibi Otabek Xolmurodov Markaz kutubxonasida ilmiy izlanishlar uchun yaratilgan sharoitlarga e’tibor qaratdi.
Uning ta’kidlashicha, elektron kitoblar fondi, Brayl alifbosidagi adabiyotlar, maxsus tadqiqot xonalari va noyob manbalarning bir joyda jamlangani Markazni nafaqat muzey, balki keng qamrovli ilmiy resurs markaziga aylantirgan.
«Bu kutubxona ilmiy izlanish bilan shug‘ullanuvchilar uchun haqiqiy bilim maskani ekan. Bu yerda yaratilgan sharoitlar ilm ahlini yanada ko‘proq izlanishga undaydi. Biz bu imkoniyatlar haqida yoshlarimizga albatta targ‘ibot olib boramiz», — dedi u.
Farg‘ona viloyati Bag‘dod tumani bosh imom-xatibi Ahmadxon Nizomov esa Markazning ilmiy konsepsiyasiga alohida to‘xtaldi.
Uning fikricha, har bir ekspozitsiya ortida keng ko‘lamli tadqiqotlar va ilmiy izlanishlar mujassam bo‘lib, bu yerdagi interaktiv muhit tashrif buyuruvchilarni faqat tomoshabin emas, balki izlanuvchiga aylantiradi.
«Bu yerga bir marta kelib barchasini to‘liq anglash qiyin. Har bir ekspozitsiya ortida katta ilmiy mehnat mujassam. Ayniqsa, allomalarimiz merosi, tadqiqot markazlari va interaktiv imkoniyatlar insonni yanada chuqur izlanishga chorlaydi. Bu maskan kelajak avlod uchun ulkan ma’naviy boylik va Yangi O‘zbekistonning ilm-fan taraqqiyotiga xizmat qiladigan muhim poydevordir», — dedi u.
Tashrif yakunida ishtirokchilar Markazda jamlangan boy ilmiy va madaniy meros, raqamli ekspozitsiyalar hamda ta’lim imkoniyatlarini keng jamoatchilik, ayniqsa yoshlar o‘rtasida targ‘ib qilish Uchinchi Renessans g‘oyalarini hayotga tatbiq etish, milliy o‘zlikni anglash va ilmiy merosga qiziqishni yanada kuchaytirishga xizmat qilishini qayd etdilar.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati