– Bu yil ro'za tutayapman. Ammo birinchi o'rinda ozish uchun ro'za tutaman, degandim. Yaqinda dugonam bunaqa niyat bilan tutilgan ro'za qabul bo'lmaydi, dedi. Shu rostmi?
Mohidil, Namangan viloyati
– Abu Hurayra raziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Nabiy sallollohu alayhi vasallam: «Kim Ramazon ro'zasini imon keltirib, savob umidida tutsa, avval qilgan gunohi kechiriladi», dedilar.
Hadisning ma'nosi: «Allohning va'da qilgan savobiga ishonib, riyo va boshqa maqsadda emas, balki Allohning mukofotidan umid qilib tutsagina gunohi kechiriladi», deyiladi. («Fathul boriy» kitobidan).
Payg'ambarimiz sallallohu alayhi vasallam ro'za haqida shunday dedilar: «Odam bolasining barcha amaliga (savob) ko'paytirib beriladi. Bir yaxshi amalga o'n barobardan etti yuz barobargacha savob bor. Alloh azza va jalla: «Faqat ro'za unday emas. Uning mukofotini O'zim beraman. Axir bandam shahvatini, taomini Men uchun tark qilyapti», deb aytadi. Ro'zador uchun ikki xursandchilik bor: biri iftor vaqtida, ikkinchi xursandchilik esa Robbisining huzuriga borganda. Shu sababli siz eng avvalo ro'zaning savobidan umid qilib ro'za tuting.
– Ba'zan kishi ro'zaligini unutib, bilmay ovqat eb qo'yishi yoki suv ichib qo'yishi mumkin. Bunda ro'za buziladimi?
Muslima, Buxoro viloyati
– Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: «Agar qay biringiz unutib eb-ichib qo'ysa, ro'zasini kamoliga etkazaversin. Uni Alloh edirib-ichiribdi». Ya'ni, kim ro'zaligini unutib, ul-bul narsa ebyoki ichib qo'ysa, ko'ngli xijil bo'lmasin va ro'zasini tutishda davom etsin. Demak, uni Alloh taolo mehmon qilibdi.
– Ba'zan saharlikka uxlab qolaman, ammo kechqurun ertaga ro'za tutaman, deb niyat qilib yotaman. Saharlikka uxlab qolganimda ham ro'za hisoblanamanmi?
Madina, Toshkent
– Ramazon oyida niyatni kechasi qilishni esidan chiqarib qo'ygan bo'lsa, kunduzi zavol (quyoshning og'ishi, kunning ikkinchi yarmi)gacha niyat qilsa bo'laveradi (Hidoya).
Niyat ro'zaning farzlaridan biri bo'lib, uning avvali vaqti saharlikk va oxirgi vaqti zavolgacha hisoblanadi. Saharlikdan oldin, hatto ba'zi qavllarda (Fath ul-Qadiyr) iftorlikdan keyin ham ertangi kunning ro'zasi uchun niyat qilsa bo'laveradi. Lekin zavol vaqtidan keyin niyat qilib bo'lmaydi (Muxtasar al-Viqoya).
– Ramazon oyida biron kishining tobi qochib qolsa, unga ukol qilish mumkinmi? Ba'zilar ukol ro'zani ochmas emish, deydilar. Iltimos shu to'g'risida ma'lumot bersangiz.
Akmal, Toshkent
– Alloh taolo bandalarini foydasini ko'zlab, har bir ibodatga engillik berib qo'ygan. Jumladan, ro'za tutuvchiga ham agar u safarda yoki kasal bo'lsa, boshqa kunlari ro'za tutib berishi aytilgan. Ro'za tutuvchi kishi sog'lig'iga jiddiy xavf bo'lmasa, ukol vaqtini iftorlikdan keyin yoki saharlikdan oldin qildirib olgan ma'qul. Lekin ro'za tutganda sog'lig'i yomonlashgani tufayli ukol olmasa, hayoti xavf ostida bo'lsa, ukol olib, ro'zasini qazosini Ramazon tugagandan keyin tutib beradi. Eng maqbul bo'lgan yo'l shudir.
Fatvo hay'ati
Koreya Respublikasining yetakchi nashrlaridan biri — "The Chosun Daily"da Prezident Shavkat Mirziyoyevning "O‘zbekiston va Koreya Respublikasi: o‘zgarishlar davrida kelajak sari intilayotgan hamkorlik" sarlavhali maqolasi e’lon qilindi.
Maqolada O‘zbekiston va Koreya o‘rtasidagi tarixiy rishtalar, bugungi alohida strategik sheriklik, savdo-investisiya aloqalari hamda munosabatlarni yangi texnologik bosqichga olib chiqish istiqbollariga alohida e’tibor qaratilgan.
so‘nggi yillarda O‘zbekiston va Koreya o‘rtasidagi ikki tomonlama savdo hajmi 5 barobarga oshgan;
Koreyaning O‘zbekiston iqtisodiyotiga kiritgan investisiyalari hajmi 8 milliard dollardan oshgan;
Ayni paytda mamlakatimizda Koreya kapitali ishtirokida 700 dan ziyod qo‘shma korxona va loyihalar amalga oshirilmoqda;
KOICA, Koreya Eksimbanki va EDCF bilan hamkorlikdagi loyihalarning umumiy portfeli 3,5 milliard dollardan ortiq;
2025 yilda Markaziy Osiyo davlatlarining umumiy yalpi ichki mahsuloti 500 milliard dollardan oshgan.
Prezident ikki mamlakat iqtisodiyotining o‘zaro to‘ldiruvchanligi yangi o‘sish drayverlarini yaratish uchun katta imkoniyat ekanini ta’kidlab, hamkorlikni umumiy ishlab chiqarish tizimlari, texnologik platformalar va yangi bozorlarni shakllantirish darajasiga olib chiqish muhimligini ta’kidladi.
"Ishonchim komilki, aynan shu asosda hamkorligimizning yangi sahifasini ochishimiz — alohida sohalardagi muvaffaqiyatli hamkorlikdan umumiy ishlab chiqarish tizimlari, texnologik platformalar va yangi bozorlarni shakllantirishga o‘tishimiz mumkin. Bu esa mamlakatlarimiz barqaror va uzoq muddatli farovonligining yanada mustahkam poydevorini barpo etadi".
Maqolada sun’iy intellekt, yarim o‘tkazgichlar, robototexnika, elektr transport vositalari, biofarmasevtika, aqlli qishloq xo‘jaligi va “aqlli shaharlar” istiqbolli hamkorlik yo‘nalishlari sifatida belgilangan. Shuningdek, ta’lim va inson kapitaliga investisiya kiritish, akademik almashinuv va qo‘shma ilmiy tadqiqotlarni kengaytirish muhimligi e’tirof etgan.
Prezident, shuningdek, Markaziy Osiyo-Koreya Respublikasi sammiti O‘zbekiston va Koreya munosabatlari bilan bir qatorda, butun mintaqa bilan hamkorlikni yangi bosqichga olib chiqish uchun muhim maydon ekaniligiga alohida urg‘u berdi.
"...O‘zbekiston siyosiy muloqotni chuqurlashtirish, amaliy hamkorlikni kengaytirish va sheriklikning yangi, samarali mexanizmlarini shakllantirishga qaratilgan qator dolzarb tashabbuslarni ilgari surish niyatida. Bu tashabbuslar “Markaziy Osiyo — Koreya Respublikasi” formatini sifat jihatidan yangi bosqichga olib chiqish, uni yanada tizimli, dinamik va uzoq muddatli mintaqaviy ustuvor vazifalarga yo‘naltirilgan mexanizmga aylantirishga qaratilgan".
Prezident maqolasida qayd etilganidek, O‘zbekiston va Koreya Respublikasi o‘rtasidagi strategik sheriklik nafaqat ikki tomonlama munosabatlarni, balki Markaziy Osiyoda tinchlik, barqarorlik, innovatsiya va umumiy taraqqiyot uchun yangi imkoniyatlarni shakllantirishga xizmat qilmoqda.
"Markaziy Osiyo va Koreya Respublikasi tinchlik, innovatsiyalar, o‘zaro ishonch va umumiy farovonlikka asoslangan hamkorlikning yangi makonini shakllantira olishiga chin dildan ishonaman"- deydi Davlatimiz Rahbari maqolada.
Ma’lumot o‘rnida: Ze Chosun Daily — 1920 yilda tashkil etilgan «Chosun Ilbo» mediaguruhi tarkibidagi nashr bo‘lib, Koreya Respublikasidagi yirik axborot platformalaridan biri hisoblanadi.
Nashr siyosat, iqtisodiyot, jamiyat va xalqaro munosabatlarga oid dolzarb voqealarni keng yoritib boradi. Unda O‘zbekiston Prezidentining maqolasi e’lon qilinishi ikki mamlakat o‘rtasidagi strategik sheriklikka bo‘lgan yuksak e’tiborning yana bir ifodasidir.