Sayt test holatida ishlamoqda!
12 Aprel, 2026   |   23 Shavvol, 1447

Toshkent shahri
Tong
04:26
Quyosh
05:49
Peshin
12:29
Asr
17:04
Shom
19:04
Xufton
20:20
Bismillah
12 Aprel, 2026, 23 Shavvol, 1447

Islomda kiyinish odobi

25.07.2022   3806   3 min.
Islomda kiyinish odobi

Islom insonni mukarram qilish bo'yicha ko'rgan choralar ichida libos masalasi ham bor. Bu masalada insonning kiyinish madaniyatiga rioya qilishi o'zi uchun obro' va martaba ekani, go'zallik va ziynat ekani bir nechta kitoblarimizda zikr qilingan.

Alloh taolo A'rof surasida marhamat qiladi: «Ey Odam bolalari, batahqiq, sizlarga avratingizni to'sadigan libos va ziynat libosini nozil qildik. Taqvo libosi, ana o'sha yaxshidir. Ana o'shalar Allohning oyat-belgilaridandir. Shoyadki eslasalar» (26-oyat).

Insonni hayvondan ajratib turadigan alomatlardan biri libosdir. Odamning avrati – aybini berkitib turishi uchun Alloh taolo unga libos ato qilgan. Libosning zaruri avratni pinhon tutadigani hisoblanadi. Lekin Alloh insonning avratdan boshqa a'zolarini ham to'sish ehtiyoji borligini inobatga olib, libosni ziynat tarzida nozil qildi. Huddi shuningdek, libosni o'z o'rnida, ya'ni shariatga muvofiq kiygan inson ziynatli hisoblanadi.

Yuqorida aytganimizdek, Alloh taolo kiyim-boshni insonga avratini to'ssin, o'zini tuzatsin, deb bergan. Ammo barcha sohada haddida turmagan inson bu o'rinda ham turli buzuqliklarga yo'l qo'ydi. Ba'zilari kiyim-boshni faxr va g'urur vositasi, ikkinchilari uni hayotdagi asosiy maqsad qilib oldi. Qadr-qiymatni ham kiyim-bosh bilan o'lchay boshladi. Uchinchilari kiyimni tor va yupqa kiyib, undan ko'zlangan asosiy maqsadni suiiste'mol qilishga kirishdi. Hususan, tarbiyasiz ayollar libosni aynan avratni bo'rttirib ko'rsatish uchungina kiydilar. Bu esa yuksak insoniy sharafni erga uradigan holatdir. Shuning uchun ham Islom bu ishlarda o'z ta'limotlarini joriy qildi.

Boshqa dinlar, tuzumlar va xalqlarning bu boradagi tasarruflariga qaraydigan bo'lsak, Islomdagi kabi mo''tadillikni ko'rmaymiz. Ular yoki u tarafga, yoki bu tarafga og'ib ketgan bo'ladilar.

Ularning ba'zilari eb-ichish, kiyish va sadaqa ishlarida tarki dunyo yo'lini tutib, imkoni bor narsani qilmasdan, o'zini o'zi qiynaydi. Albatta, hozirda bu toifadagilar oz.

Ba'zilar esa hayotni eb-ichish, kiyinishu o'yin-kulgidan iborat, deb xayol qiladi. Butun imkoniyatlarini mazkur narsalarga sarflaydi.

Yeb-ichishda ham, kiyinishda ham, sadaqa qilishda ham doimiy va chegarasiz ravishda isrofga yo'l qo'yadilar. Eng yomoni, bu masalada dunyoqarashlari noto'g'ri bo'lgani sababli eydigan taomlari, ichadigan ichimliklari, kiyadigan kiyimlari va qiladigan sadaqalari ila manmanlik, mutakabbirlik qiladilar. Hozirda xuddi shu toifa ko'pchilikni tashkil etadi.

Ming afsuslar bo'lsinkim, ba'zi musulmonlik da'vosini qilib yurganlar ham Islom ta'limotlaridan uzoqlashish, ularga amal qilmaslik oqibatida bu masalada xatoga yo'l qo'yadilar. Oqibatda turli-tuman muammolar kelib chiqadi.

 

Manbalar asosida tayyorlandi

 So'fiyev Abdulhakim

O'zbekiston musulmonlari idorasi Pop tumani bosh imom-xatibi

Boshqa maqolalar
Maqolalar

At-tahiyyatu lillah

09.04.2026   6067   2 min.
At-tahiyyatu lillah

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Qachonki siz namozda tashahhud va salovot o‘qiyotganingizda, iltimos, qalbingiz to‘liq hozir bo‘lsin va aytayotgan kalimalaringizni ma’nosini tushunib ayting:
1. “At-tahiyyatu lillah…”
Siz Podshoh — Alloh hurzuridasiz. Unga hech qanday to‘siqsiz bevosita salom beryapsiz. Go‘yoki shu lahzada Alloh bilan “suhbatdasiz”. Tasavvur qiling, sizning salomingiz qanday bo‘lishi kerak? Albatta, kimga murojaat qilayotganingizga mos, ixlos va hurmat bilan bo‘lishi lozim.
2. “Vas-salavotu vat-toyyibat”
Bu namoz — faqat Sening yuzing uchun, ey Alloh! Bu — Sening rububiyatingni tan olishdir.
3. “As-salomu alayka ayyuhan-nabiyyu va rahmatullohi va barakotuh”
Allohga salom berganingizdan so‘ng, endi Payg‘ambarga salom yo‘llaysiz. Shu kichikgina o‘tirishda siz Rabbul-olamin va Uning Rasuli — Muhammad sollallohu alayhi vasallam bilan “uchrashganday” bo‘lasiz. Bu manzarani, bu ulug‘ majlisni bir lahza bo‘lsa ham qalbingizda tasavvur qiling.
4. “As-salomu alayna va ala ibadillohis-solihiyn”
Siz o‘zingizga ham go‘zal salom beryapsiz (“o‘zingizga go‘zal salom beringlar”). O‘zingizni shu nur doirasiga kiritdingiz. Podshoh va Uning Rasuli huzurida o‘zingizga salom berdingiz. So‘ngra Allohning solih bandalariga salom berasiz — go‘yo siz ham ular safiga qo‘shilgandek bo‘lasiz.

Butun dunyoda shu bog‘lanishdan ko‘ra go‘zal, yuksak va pok aloqa bormi?!!
Ey namoz o‘quvchi! Iltimos, namozingizdagi shu oddiy, lekin juda ulug‘ lahzalarning lazzatini qo‘ldan boy bermang. Siz bir kunda besh marta Alloh, Uning Rasuli, o‘zingiz va solih bandalar bilan “uchrashasiz”.
Lekin salom berganingizda, kimga salom berayotganingizni eslang!
Allohim! Bizga o‘rgatganingdan foyda ber, bizga foydali ilm o‘rgat va ilmimizni ziyoda qil. Omin, ey Robbul-olamin.
Bashariyatga ta’lim bergan zotga salavot aytib turing:
U zotga salavot va salomlar bo‘lsin.

Salavot ayting:
— tiz cho‘kib o‘tirib, qushchasi o‘lgan bolanga tasalli bergan zotga;
— muhabbatni “Meni Oisha haqida ozorlamanglar” degan so‘z bilan ifodalagan zotga;
— bir kuni unga ozor bermagani uchun kasal bo‘lib qolgan yahudiyni borib holidan xabar olgan zotga;
— Qiyomat kuni: “Ummatim! Ummatim!” deb nido qiladigan zotga.
Allohim, Muhammad sollallohu alayhi vasallamga salavot va salomlaringni yog‘dir!

Homidjon qori ISHMATBЕKOV

Maqolalar