Islom insonni mukarram qilish bo'yicha ko'rgan choralar ichida libos masalasi ham bor. Bu masalada insonning kiyinish madaniyatiga rioya qilishi o'zi uchun obro' va martaba ekani, go'zallik va ziynat ekani bir nechta kitoblarimizda zikr qilingan.
Alloh taolo A'rof surasida marhamat qiladi: «Ey Odam bolalari, batahqiq, sizlarga avratingizni to'sadigan libos va ziynat libosini nozil qildik. Taqvo libosi, ana o'sha yaxshidir. Ana o'shalar Allohning oyat-belgilaridandir. Shoyadki eslasalar» (26-oyat).
Insonni hayvondan ajratib turadigan alomatlardan biri libosdir. Odamning avrati – aybini berkitib turishi uchun Alloh taolo unga libos ato qilgan. Libosning zaruri avratni pinhon tutadigani hisoblanadi. Lekin Alloh insonning avratdan boshqa a'zolarini ham to'sish ehtiyoji borligini inobatga olib, libosni ziynat tarzida nozil qildi. Huddi shuningdek, libosni o'z o'rnida, ya'ni shariatga muvofiq kiygan inson ziynatli hisoblanadi.
Yuqorida aytganimizdek, Alloh taolo kiyim-boshni insonga avratini to'ssin, o'zini tuzatsin, deb bergan. Ammo barcha sohada haddida turmagan inson bu o'rinda ham turli buzuqliklarga yo'l qo'ydi. Ba'zilari kiyim-boshni faxr va g'urur vositasi, ikkinchilari uni hayotdagi asosiy maqsad qilib oldi. Qadr-qiymatni ham kiyim-bosh bilan o'lchay boshladi. Uchinchilari kiyimni tor va yupqa kiyib, undan ko'zlangan asosiy maqsadni suiiste'mol qilishga kirishdi. Hususan, tarbiyasiz ayollar libosni aynan avratni bo'rttirib ko'rsatish uchungina kiydilar. Bu esa yuksak insoniy sharafni erga uradigan holatdir. Shuning uchun ham Islom bu ishlarda o'z ta'limotlarini joriy qildi.
Boshqa dinlar, tuzumlar va xalqlarning bu boradagi tasarruflariga qaraydigan bo'lsak, Islomdagi kabi mo''tadillikni ko'rmaymiz. Ular yoki u tarafga, yoki bu tarafga og'ib ketgan bo'ladilar.
Ularning ba'zilari eb-ichish, kiyish va sadaqa ishlarida tarki dunyo yo'lini tutib, imkoni bor narsani qilmasdan, o'zini o'zi qiynaydi. Albatta, hozirda bu toifadagilar oz.
Ba'zilar esa hayotni eb-ichish, kiyinishu o'yin-kulgidan iborat, deb xayol qiladi. Butun imkoniyatlarini mazkur narsalarga sarflaydi.
Yeb-ichishda ham, kiyinishda ham, sadaqa qilishda ham doimiy va chegarasiz ravishda isrofga yo'l qo'yadilar. Eng yomoni, bu masalada dunyoqarashlari noto'g'ri bo'lgani sababli eydigan taomlari, ichadigan ichimliklari, kiyadigan kiyimlari va qiladigan sadaqalari ila manmanlik, mutakabbirlik qiladilar. Hozirda xuddi shu toifa ko'pchilikni tashkil etadi.
Ming afsuslar bo'lsinkim, ba'zi musulmonlik da'vosini qilib yurganlar ham Islom ta'limotlaridan uzoqlashish, ularga amal qilmaslik oqibatida bu masalada xatoga yo'l qo'yadilar. Oqibatda turli-tuman muammolar kelib chiqadi.
Manbalar asosida tayyorlandi
So'fiyev Abdulhakim
O'zbekiston musulmonlari idorasi Pop tumani bosh imom-xatibi
Indoneziya OAVlarida Toshkent, Samarqand va Termiz shaharlarida bo‘lib o‘tgan I Xalqaro islom sivilizatsiyasi forumi, uning yakunlari va xalqaro ahamiyati keng yoritildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Xususan, “Garuda TV”, “Indonesiainside”, “Kabarsurya”, “Apaberita”, “Retizen (Republika)” “Kalimantan Post”da turli materiallar e’lon qilindi.
Ta’kidlanishicha, “Islom sivilizatsiyasi: tinchlik, bag‘rikenglik va ilm-ma’rifat yo‘li” shiori ostida tashkil etilgan forumda ko‘plab mamlakatlardan olimlar, din arboblari, ekspertlar va xalqaro tashkilotlar vakillari faol ishtirok etgan.
Indoneziya ommaviy axborot vositalari forumning eng muhim natijalari sifatida Toshkent deklaratsiyasi qabul qilinganiga alohida e’tibor qaratdi. Islom sivilizatsiyasi merosini raqamlashtirish, elektron kutubxona va yagona reyestr yaratish, muzeylar hamda tadqiqot muassasalari o‘rtasidagi aloqalarni rivojlantirish bo‘yicha ilgari surilgan takliflar forumning muhim amaliy natijalari sifatida baholandi.
Maqolalarda O‘zbekistonning islom sivilizatsiyasi taraqqiyotiga qo‘shgan ulkan hissasi haqida alohida to‘xtalib o‘tilgan. Samarqand, Buxoro va Termiz kabi shaharlarning jahon ilm-fani hamda islom madaniyati rivojida tutgan o‘rni yuksak baholangan.
Shuningdek, Imom Buxoriy, Imom Moturidiy va Imom Termiziy singari buyuk allomalarning ilmiy merosini o‘rganish va targ‘ib qilish bo‘yicha amalga oshirilayotgan ishlar haqida batafsil ma’lumot berilgan.
Indoneziya ommaviy axborot vositalarida e’lon qilingan materiallar tahlili shuni ko‘rsatadiki, I Xalqaro islom sivilizatsiyasi forumi nafaqat O‘zbekiston, balki butun islom olami uchun muhim xalqaro ilmiy-ma’rifiy voqea sifatida e’tirof etildi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati