Namoz o'qiyotgan insonning harakatla­rida odob, andisha, tartibning yuksak na­munasini ko'ramiz. Qo'l qovushtirib, er­ga qarab, sezilar-sezilmas egilganday bo'­lib qiyomda turish, Fotiha va zamsurani ixlos va ta­fakkur bilan o'qib, ma'nolarini qalbdan o'tkazish qanday yaxshi! So'ng takbir aytib ruku qilish, har bir harakatda Allohni ulug'lab, go'zal takbiru tasbehlar aytib, qaddini rostlab, sajdaga borish va ikki sajda o'rtasida xotirjam o'tirish qanday ham qiymatli oliy amallardir.

Sajdada “Subhana robbiyal a'laa” deb kamida uch marta aytish, xolis niyat fayzining qo'llar, oyoqlar, ko'zlarda zohir bo'lishi, zikr va salavotlarda qalb hozirligini tuyish qanday yuksak fazilatdir!

Abdulloh ibn Mas'ud roziyallohu anhu­dan rivoyat qilinadi: «Nabiy sollallohu alayhi va sallam bilan namoz o'qib bo'l­ga­nimizdan so'ng, u zot bizlarga yuzlandi­lar va: “...Allohga salom bo'lsin...” deb ayt­­manglar. Zero, Alloh (ismi, sifati) o'zi Salomdir. (Ya'ni, “Senga salom bo'lsin” de­yish “Senga ofatlardan omonlik tilayman” deganidir. Bunday duo Alloh taologa nisbatan joiz emas. Chunki barchaga salomatlik, omonlik beruvchi O'zidir.) Agar namozda o'tirsangiz: “Attahiyatu lillahi vas salavotu vat toyyibat. Assalomu alayka ayyuhan Nabiyyu va rohmatullo­hi va barokatuh. Assalamu 'alaynaa va ­'alaa 'ibadillahis solihiyn. (Shuni aytsa, Allohning Yer va osmondagi har bir solih bandasiga salom etgan bo'ladi.) Ashhadu an laa ilaaha illallohu va ashhadu anna Mu­hammadan 'abduhu va rosuluh”, deb ay­ting”, dedilar» (Muttafaqun alayh).

Abdulloh ibn Mas'ud roziyallohu an­hu: “Nabiy sollallohu alayhi va sallam kaftimni muborak kaftlari bilan ushlab, menga tashahhudni Qur'ondan bir surani o'rgatganlari kabi so'zma-so'z o'rgatdilar”, deydi.

Mazhabboshimiz Imomi A'zam Abu Hanifa rahmatullohi alayh va jumhur fuqaholar namozda o'qish uchun Abdulloh ibn Mas'ud roziyallohu anhudan rivoyat qilingan ushbu tashahhudni tanlashdi.

Ahmad ibn Molik rahimahulloh rivoyat qiladi: «Nabiy sollallohu alayhi va sallam Me'rojga chiqqanlarida ushbu sano aytildi: “Mol, badan, til bilan ado etiladigan hamma ibodat Allohgadir. Ey Nabiy! Allohning rahmati va barakoti Sizga bo'lsin. Sizga va solih bandalarga Allohning salomi bo'lsin. Allohdan o'zga iloh yo'qligiga iqrorman. Muhammad (alayhissalom) Allohning quli va elchisi ekaniga iqrorman”. Alloh taolo: “Ey Nabiy, senga salomatlik, rahmatlar va barakotlar bo'lsin!” dedi. Nabiy alayhissalom: “Bizga va Allohning solih bandalariga salom bo'lsin!” dedilar. Jabroil alayhissalom: “Guvohlik beramanki, Allohdan o'zga iloh yo'q, Muhammad Uning bandasi va Rasu­li­dir”, dedi».

Til qalbning tarjimonidir. Qur'on ti­lovati, salavot aytish, duolar, kishi ko'ng­liga shodlik olib kiruvchi so'zlar ibodat bo'­ladi. Shuningdek, g'iybat, yolg'on, safsata, tuh­mat, yolg'on guvohlik berish, so'kish, dilo­zorlik kabi illatlardan saqlanish ham ibodatdir. Ibodatning Alloh rizosi uchun xolis ado etilishida muhim narsa shuki, bunda qalbdagi itoat fayzining yuz, ko'z, til, qo'l, oyoq va boshqa a'zolarga ko'chishi sodir bo'ladi.

Ba'zi mufassirlar “Salamun qovlam mir Robbir Rohiym” (Yosin surasi, 58-) oyati Me'­roj kechasida Alloh taolo Nabiy sol­lal­lohu alayhi va sallamga yo'llagan salomdir, deyishadi. Shu jihatdan olib qarasak, biz naqadar mas'ud va baxtli ummatmizki, tashahhudning ushbu muborak jumlalarini har kuni namozlarimizda takror-takror aytamiz.

Abdumutal OTABOYeV,

O'zbekiston musulmonlari idorasi

Jizzax viloyati vakili o'rinbosari