Sayt test holatida ishlamoqda!
28 Avgust, 2026   |   15 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:21
Quyosh
05:45
Peshin
12:24
Asr
17:06
Shom
19:07
Xufton
20:26
Bismillah
28 Avgust, 2026, 15 Rabi`ul avval, 1448

Mo'min qalbidagi itoat fayzi

05.07.2022   1799   4 min.
Mo'min qalbidagi itoat fayzi

Namoz o'qiyotgan insonning harakatla­rida odob, andisha, tartibning yuksak na­munasini ko'ramiz. Qo'l qovushtirib, er­ga qarab, sezilar-sezilmas egilganday bo'­lib qiyomda turish, Fotiha va zamsurani ixlos va ta­fakkur bilan o'qib, ma'nolarini qalbdan o'tkazish qanday yaxshi! So'ng takbir aytib ruku qilish, har bir harakatda Allohni ulug'lab, go'zal takbiru tasbehlar aytib, qaddini rostlab, sajdaga borish va ikki sajda o'rtasida xotirjam o'tirish qanday ham qiymatli oliy amallardir.

Sajdada “Subhana robbiyal a'laa” deb kamida uch marta aytish, xolis niyat fayzining qo'llar, oyoqlar, ko'zlarda zohir bo'lishi, zikr va salavotlarda qalb hozirligini tuyish qanday yuksak fazilatdir!

Abdulloh ibn Mas'ud roziyallohu anhu­dan rivoyat qilinadi: «Nabiy sollallohu alayhi va sallam bilan namoz o'qib bo'l­ga­nimizdan so'ng, u zot bizlarga yuzlandi­lar va: “...Allohga salom bo'lsin...” deb ayt­­manglar. Zero, Alloh (ismi, sifati) o'zi Salomdir. (Ya'ni, “Senga salom bo'lsin” de­yish “Senga ofatlardan omonlik tilayman” deganidir. Bunday duo Alloh taologa nisbatan joiz emas. Chunki barchaga salomatlik, omonlik beruvchi O'zidir.) Agar namozda o'tirsangiz: “Attahiyatu lillahi vas salavotu vat toyyibat. Assalomu alayka ayyuhan Nabiyyu va rohmatullo­hi va barokatuh. Assalamu 'alaynaa va ­'alaa 'ibadillahis solihiyn. (Shuni aytsa, Allohning Yer va osmondagi har bir solih bandasiga salom etgan bo'ladi.) Ashhadu an laa ilaaha illallohu va ashhadu anna Mu­hammadan 'abduhu va rosuluh”, deb ay­ting”, dedilar» (Muttafaqun alayh).

Abdulloh ibn Mas'ud roziyallohu an­hu: “Nabiy sollallohu alayhi va sallam kaftimni muborak kaftlari bilan ushlab, menga tashahhudni Qur'ondan bir surani o'rgatganlari kabi so'zma-so'z o'rgatdilar”, deydi.

Mazhabboshimiz Imomi A'zam Abu Hanifa rahmatullohi alayh va jumhur fuqaholar namozda o'qish uchun Abdulloh ibn Mas'ud roziyallohu anhudan rivoyat qilingan ushbu tashahhudni tanlashdi.

Ahmad ibn Molik rahimahulloh rivoyat qiladi: «Nabiy sollallohu alayhi va sallam Me'rojga chiqqanlarida ushbu sano aytildi: “Mol, badan, til bilan ado etiladigan hamma ibodat Allohgadir. Ey Nabiy! Allohning rahmati va barakoti Sizga bo'lsin. Sizga va solih bandalarga Allohning salomi bo'lsin. Allohdan o'zga iloh yo'qligiga iqrorman. Muhammad (alayhissalom) Allohning quli va elchisi ekaniga iqrorman”. Alloh taolo: “Ey Nabiy, senga salomatlik, rahmatlar va barakotlar bo'lsin!” dedi. Nabiy alayhissalom: “Bizga va Allohning solih bandalariga salom bo'lsin!” dedilar. Jabroil alayhissalom: “Guvohlik beramanki, Allohdan o'zga iloh yo'q, Muhammad Uning bandasi va Rasu­li­dir”, dedi».

Til qalbning tarjimonidir. Qur'on ti­lovati, salavot aytish, duolar, kishi ko'ng­liga shodlik olib kiruvchi so'zlar ibodat bo'­ladi. Shuningdek, g'iybat, yolg'on, safsata, tuh­mat, yolg'on guvohlik berish, so'kish, dilo­zorlik kabi illatlardan saqlanish ham ibodatdir. Ibodatning Alloh rizosi uchun xolis ado etilishida muhim narsa shuki, bunda qalbdagi itoat fayzining yuz, ko'z, til, qo'l, oyoq va boshqa a'zolarga ko'chishi sodir bo'ladi.

Ba'zi mufassirlar “Salamun qovlam mir Robbir Rohiym” (Yosin surasi, 58-) oyati Me'­roj kechasida Alloh taolo Nabiy sol­lal­lohu alayhi va sallamga yo'llagan salomdir, deyishadi. Shu jihatdan olib qarasak, biz naqadar mas'ud va baxtli ummatmizki, tashahhudning ushbu muborak jumlalarini har kuni namozlarimizda takror-takror aytamiz.

Abdumutal OTABOYeV,

O'zbekiston musulmonlari idorasi

Jizzax viloyati vakili o'rinbosari

Maqolalar
Boshqa maqolalar

Ikki ulug‘ ne’mat

14.08.2026   41896   3 min.
Ikki ulug‘ ne’mat

#Mustaqillikning 35 yilligi

 

Mustaqilligimizning 35 yillik to‘yi yaqinlashib, joylarda bayram shukuhi keza boshladi. Bundan dilda shukronalik hissi ortmoqda.

Tarixga nazar tashlansa, hamma davrda ham davlatning rivojlanishi, taraqqiy topishi jamiyatning farovon va osoyishta hayot kechirishiga bog‘liqligi ayon bo‘ladi.

Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam tinchlik-xotirjamlik eng katta ne’mat ekanligini ta’kidlab, bunday deganlar: “Ikki ne’mat borki, ko‘pchilik insonlar uning qadriga yetmaydi. Ular xotirjamlik va sihat-salomatlik” (Imom Buxoriy rivoyati).

Demak, tinchlik va xotirjamlik Alloh ta’oloning behisob bo‘lgan buyuk ilohiy ne’matlaridan. Shunday ekan, tinchlikning qadriga yetib, uning shukrini ado etish insonning burchlaridandir. Zero, hayotning bir maromda davom etishi, Haq taolo buyurgan ishlar xotirjam ado etilishi uchun ham osoyishtalik lozim bo‘ladi. Alloh taolo ham: “Ey, imon keltirganlar! Yoppasiga tinchlik ishiga kirishingiz!” deya buyuradi (Baqara surasi, 208-oyat). Tinchlik, salimlik mavzusi o‘ta muhim bo‘lgani bois Qur’oni karim oyatlaridan o‘rin olgan. Zotan, arab tilidagi “salm”, “silm”, “salom”, va “islom” so‘zlari bir o‘zakdan chiqqan, turli ma’nodagi so‘zlar bo‘lsada, aynan bir maqsadga yo‘naltirilgandir.

Bandaga berilgan ne’matlarning qadriga yetishda va uni asrashda, bizga payg‘amlarlarning otasi bo‘lgan, Ibrohim alayhissalom o‘rnak bo‘lib kelgan. U zot o‘z davrida Makkaga tinchlik, uning ahliga rizq so‘ragani so‘zimizning yorqin misolidir: “Ibrohim: “Ey, Rabbim, bu (Makka)ni tinchlik shahri qilgin va uning aholisidan Allohga va oxirat kuniga ishonuvchilarga (turli) mevalardan rizq qilib bergin” dedi” (Baqara surasi,126-oyat).

Alloh taolo bu orqali Rasululloh sollallohu alayhi va sallamni o‘tgan payg‘ambarlar hayotidan xabardor qilish barobarida, ular so‘ragan narsalarni ham bildirib, shunga chaqirgan.

Bu ne’atlar bardavom bo‘lishi uchun ham insondan shukr va qadrlash talab etiladi. Tinchlik hukm surib turgan joyga yana tinchlik so‘rab duo qilish esa, muqaddas dinimiz buyuradigan ishlardan. Shunday ekan, inson kim bo‘lishidan qat’iy nazar, o‘zi yashab turgan, Alloh ne’mat qilib bergan Vatani, uning zilol suvlari, havosi, nozi ne’matlari va boshqa barcha sharoitlariga shukr qilib, uni ziyoda bo‘lishini so‘rab duo qilishi lozim.

Bugun dunyoda tinchligi, xotirjamligini yo‘qotganlar qancha. Bularni ko‘rib, eshitib turganlar ibrat olib, xulosalar chiqarib, o‘zlari uchun in’om qilingan tinchlik va xotirjamlikni qadrlab, asrab avaylashi lozim.

Yurtimizda hukm surayotgan tinchlik, xotirjamlikni saqlash, uni turli xil g‘arazli xuruj, hamlalardan, fitna va bo‘htonlardan himoya qilish, g‘arzli va manfur kimsalarning makrlariga uchmasdan, yosh avlodni ham ulardan xabardor qilib, islom ta’limotining ezgu g‘oyalarini keng targ‘ib etish har birimizning burchimizdir. Bu xususida Alloh taolo bunday degan: “Ezgulik va taqvo (yo‘li)da hamkorlik qilingiz, gunoh va adovat (yo‘li)da hamkorlik qilmangiz! Allohdan qo‘rqingiz! Albatta, Alloh azobi qattiq zotdir” (Moida surasi, 2-oyat).

Xulosa qiladigan bo‘lsak, dinimizning tinchlik va xotirjamlikka bo‘lgan e’tibori nechog‘lik katta, hamda bag‘rikenglik uning negizi ekani yaqqol namoyon bo‘ladi. Inson o‘zidagi ne’matning qadrini uning ustida mulohaza yuritish, shu ne’matdan o‘zgalar ham bahramand yoki bebahra ekanini o‘ylab ko‘rish bilan biladi. Bu esa Allohga yanada ko‘proq shukr qilishga undaydi.

Ne’matning bardavom bo‘lishi, uning shukri ado etilishiga ham bog‘liq. Yoshi ulug‘ nuroniy otaxon va onaxonlarimiz ushbu ikki ulug‘ ne’matning mustahkamligini so‘rab duo qilishlari shundan. Alloh taolo yurtimiz tinchligi va xotirjamligini barqaror, bardavom, xalqimiz hayotini bundan-da farovon qilsin.

Isomiddin AHROROV