Haj ilm va amal bilan ado etiladi (4 qism)
Har bir ishni chiroĭli va mustahkam bajarilishida ilm va amalning ŭrni beqiyësdir. Ilm poĭdevor, amal esa ŭsha poĭdevor ustiga barpo qilinadigan binodir. Binoning pishiq va mustahkam bŭlishi uning asosi bŭlmish poĭdevorning tŭg'ri va mustahkam bŭlishiga bog'liq. Boshqacha qilib aĭtsak, ilm – daraxt, amal esa uning mevasidir.
“Agar bilmaydigan bo'lsangiz, zikr ahllaridan so'ranglar”(Nahl surasi, 43-oyat).
Haqiqatda, bilmagan kishi sŭrab ŭrganishi kerak. Savol berishdan hech qachon uyalmasligi lozim. Zero, jaholat ham ma'naviĭ kasallikdir. Uning eng yaxshi davosi ŭrganish va savol berishdadir.
Jobir roziĭallohu anhudan rivoyat qilinadi: U zot aĭtadi: «Men Nabiĭ sollallohu alaĭhi vasallamni nahr kuni ulovlari tepasida tosh otayëtganlarini va “Haj amallaringizni (mendan) olinglar. Ehtimol, bu hajimdan keyin (boshqa) haj qila olmayman”, deëtganlarini kŭrdim» (Imom Muslim rivoyati).
Rasululloh sollallohu alaĭhi vasallam haj ahkomlarini asosan ŭzlari bayën qilib berardilar. Gohida ilmga haris bŭlgan sahobalar tomonidan berilgan savollar bahonasida haj amallari qandaĭ ado etilishini tushuntirardilar. Sahobalarning ehrom libosi, hajji badal haqida sŭrovlari hadislarda vorid bŭlgan.
Haj inson ympida bir marta ado etadigan farz ibodatdir. Inson qancha mablag', vaqt, kych-qyvvat capflab hajga borsa-yu, amallarni notŭg'pi bajarca ëki qandaĭ bajarish ilmini bilmasa, hamma hapakatlari habata bŭlib ketishi mumkin. Shyning ychyn ziyëratga otlangan kishi, eng avvalo, haj ilmini yaxshilab ŭpganib olishi zarur. Haj haqida ëzilgan bipor kitobni ŭzi bilan olib borishi kerak. Hech bŭlmaganda, safarga borib kelguncha haj ilmini yaxshi biladigan kishining etagini mahkam tutishi lozim. Olimlar har bir ishda ilm va amalning ahamiyatini tushuntirish uchun bir misol keltiradilar.
Insonlar uzog'ini yaqin, og'irini engil qiluvchi turli-tuman zamonaviĭ jihozlarning ënida uni tŭg'ri qŭllash usullari, qonun-qoidalari ëzilgan kichik kitobchasi bŭladi. Bu kitobchada jihozga oid ma'lumotlar ëzilgan bŭladi. Kimda-kim uni kitobida ëzilgan qoidalariga muvofiq ishlatsa, jihoz unga uzoq vaqt xizmat qiladi va baraka topadi.
Jihozdan ŭzboshimchalik bilan foĭdalangan kishi esa ziyën kŭradi hamda tez kunda ishdan chiqib, kŭzlangan natija bermaĭdi. Uning egasi hasratda qoladi. Ammo nadomat qilgan bilan ish ŭnglanib qolmaĭdi. Qoidasiga muvofiq qilinmagan birgina harakat insonga moddiĭ va ma'naviĭ zarar keltirishi mumkin. Natijada buzilgan matohni ustaga kŭrsatishga ëki yangisini xarid qilishga ehtiyëj seziladi.
Shunga ŭxshash haj amali ham kitobiga muvofiq tarzda amalga oshirilsa, ŭz egasiga ikki dunë saodatini taqdim etadi. Aks holda, tijoratida kasodga uchragan savdogar kabi hasrat va ziyënda qoladi.
Davomi bor...
O'zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy
Nuriddin domla Holiqnazarov hazratlarining
"Haj buyuk ibodatdir" nomli kitoblaridan olindi.
Mustaqillik shukuhi — ezgulik va saxovat timsoli
Mustaqilligimizning 35 yilligi munosabati bilan yurtimizda tinchlik, mehr-oqibat, saxovat va insonparvarlik kabi yuksak qadriyatlarni keng targ‘ib etishga qaratilgan xayrli tadbirlar amalga oshirilmoqda.
Jumladan,13 avgust kuni Xorazm viloyati bosh imom-xatibi Xayrulla domla Abdullayev boshchiligida tuman bosh imom-xatiblari, otinoyilar, «Haj–2026» ziyoratidan qaytgan hoji otalar va hoji onalar hamda mahalla faollari ishtirokida Urganch shahridagi «Oxun bobo» jome masjidida sayyor yig‘ilish o‘tkazildi. Tadbirda Xorazm viloyati hokimi o‘rinbosari R.Sobitov ishtirok etdi. Tadbir doirasida «Mustaqillik shukuhi» shiori ostida Urganch shahridagi boquvchisini yo‘qotgan, yetim, nochor va kam ta’minlangan oilalardan 100 nafariga VAQF jamoat fondi viloyat bo‘limi bilan hamkorlikda moddiy yordamlar ko‘rsatildi. Bu xayrli amal orqali ehtiyojmand oilalar holidan xabar olinib, ularga moddiy ko‘mak va samimiy mehr-e’tibor ulashildi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Xorazm viloyati vakilligi matbuot xizmati