Zulmdan saqlaning
Alloh taolo insonni O'zining erdagi xalifasi bo'lishini iroda qildib, uni barcha mahluqotlardan ustun qilib yaratdi. Unga aql, imonu-e'tiqod ato etib, o'zaro hamjihatlik, mehr-shafqat, muruvvat va salohiyat kabi sifatlar bilan ziynatladi.
Musulmon odam har-qanday zulm, fitna-fasod, birovni molini nohaq yo'l bilan eyish va joniga qasd qilish kabi botil ishlardan tiyilishi lozim. Muqaddas dinimiz ta'limotining asosi bo'lmish Qur'oni karim va hadisi shariflarning aksarida insoniy fazilatlarni ulug'lashga va unga amal qilishga chaqiriladi. Shayton yo'lidan qaytariladi. Alloh taolo shunday marhamat qiladi: «Ey odamlar! Yer yuzidagi narsalardan halol-poklarini englar va shayton izidan ergashmanglar, chunki u sizlarga ochiq dushmandir. Albatta, u sizlarni yomon va fahsh ishlarga hamda Allohga qarshi bilmagan narsangizni gapirishingizga buyuradi» (Baqara, 167, 168).
Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning hadislarida ham zulm, zo'ravonlik va adovat katta gunoh ekani ta'kidlanib, shunday marhamat qiladilar: "Ey odamlar, Allohdan qo'rqinglar! Allohga qasamki, qaysi bir mo'min boshqa bir odamga zulm qilsa, qiyomat kuni Alloh taolo mazlumga undan qasos olib berur". Boshqa hadisda esa Rasululloh sallolohu alayhi vasallam: "Birodaringizga hoh u zolim bo'lsin, hoh mazlum bo'lsin, yordam bering, dedilar, dedilar. Shunda (sahobalar): "Mazlumga-ku yordam beramiz, zolimga yordam berishlik qanday bo'ladi?", deb so'rashganida U zot sallolohu alahi vasallam: "Uni zulm qilishdan to'xtatib qolsangiz, shu unga qilgan yordamingiz bo'ladi", deb javob berdilar.
Demak, yuqoridagi ta'limotlardan shu narsa ma'lum bo'ladiki, o'zini musulmon deb sanagan har-bir inson, o'zgalarga yomonlik qilishdan, zulmu-tajovuzkorlikdan tiyilishga undaydi. Ayniqsa bugungi kundagi zulmning bir ko'rinishi bo'lmish ijtimoiy tarmoqlar orqali sodir etilayotgan o'zgalarning sha'ni, or-nomusi, iffatiga nibatan tajavvuz, haqorat va tahdid qilishdan tiyilishi lozim. Aks holda, qiyomat kunida Robbisining huzurida qilgan har-bir zulmi uchun javobgar bo'ladi.
Muhammadxonov Mutallibxon
Pop tuman "Chinor" jome masjidi imom-xatibi
Otamdan qolgan saboqlar: Alloh O‘z bandasiga yetarli emasmi?
Otamning qo‘lidagi ushbu uzukni – Alloh u kishini rahmatiga olsin —60 yil davomida taqib yurdilar. Unda bir oyat yozilgan edi, qaysi oyat ekanini maqolaning davomida bilib olasiz.
Avvalo, otam hayotida amal qilgan bir tamoyil haqida sizlar bilan o‘rtoqlashmoqchiman.
Men otamni doimo qanoat tamoyiliga amal qilgan inson deb bilaman. U hayotining barcha sohalarida mana shu yo‘lni tutar edi.
Masalan, u Jidda shahrida o‘z kompaniyasiga asos solganida, uni yirik kompaniyaga aylantirishga shoshilmadi. Oddiy va barqaror faoliyat bilan kifoyalandi.
30 yildan keyin kompaniyani o‘z zimmamga olganimda, bor-yo‘g‘i to‘qqiz nafar xodim va bitta filialga ega edi. U biznesini boshqa hududlarga kengaytirmagan edi.
Men otamdan so‘radim:
— Nega boshqa savdogarlar kabi 30 yil davomida filiallar ochmadingiz? Axir Saudiya bozorida rivojlanish uchun katta imkoniyatlar bor edi-ku?
U menga shunday javob berdi:
— Men bor narsamdan mamnun edim. Allohga hamd bo‘lsin, U bizga yetarlicha rizq berdi.
Keyin u qo‘shib qo‘ydi:
— Endi kengaytirish navbati seniki.
Darhaqiqat, kompaniyani qabul qilganimdan so‘ng birinchi qilgan ishlarimdan biri – mamlakatning turli hududlarida filiallar ochish va xodimlar sonini to‘qqiz nafardan 130 nafarga yetkazish bo‘ldi.
Ammo shunga qaramay, otamning kichik kompaniya bilan ham qanoat qilishi haqidagi fikri meni doimo o‘ylantirar edi.
Shunda men kengaytirish bilan birga uning hayot tarzidagi asosiy ma’noni tushundim: qanoat.
Men bu ma’noni aynan shu uzuk bilan bog‘ladim.
Bu uzuk otamga yoshligida hadya qilingan edi va uni 60 yil davomida taqib yurdi. Unda:
أَلَيْسَ اللَّهُ بِكَافٍ عَبْدَهُ
“Alloh O‘z bandasiga yetarli emasmi?!” (Zumar surasi, 36-oyat) degan oyat yozilgandi.
Yillar o‘tishi bilan uzukdagi yozuv o‘chib ketdi. Ammo uning ma’nosi otamning qalbiga va hayot tarziga singib ketgan edi.
Men “yetarli” so‘zining ma’nosini izladim. Uning ma’nolaridan biri – himoya qilish va qo‘llab-quvvatlash ekan.
Men otamning hayotida bu haqiqatni ko‘rdim. Alloh unga yetarli edi — U uning homiysi va tayanchi bo‘ldi.
Alloh unga boylik bergan bo‘lsa ham, u isrofni tanlamadi. U har yili yangi mashina sotib olishga qiziqmas, qimmatbaho brendlar, dabdabali uylar yoki boyligini ko‘z-ko‘z qilishga oshiqmas edi. Ammo otam xohlasa bularning barchasini qila olardi. Lekin u dunyo ne’matlaridan foydalandi, shu bilan birga qanoat va xotirjamlikni ustun qo‘ydi.
Darhaqiqat, “Agar Alloh bandasi uchun yetarli bo‘lmasa, kim yetarli bo‘la oladi?”.
Davron NURMUHAMMAD