Islom inson hayotining har bir sohasida o'zining beqiyos ko'rsatmalarini bergan. Zero, Islom inson hayotining bir bo'lagi emas, balki inson hayoti Islomning bir bo'lagidir. Islom jamiyati tom ma'nodagi poklik jamiyatdir. Hamma tomon, hamma narsa pok bo'lishi kerak. Bu jamiyatda zino harom sanaladi. Shuningdek, zinoga sabab bo'ladigan narsalar ham haromdir. Zino insonning ruhiy tinchligini yo'qotadigan razolatdir. Iffatli bo'lish kishiga tinchlik va xotirjamlik baxsh etadi. Bu ulkan gunohlardan bo'lib, shunday qattiq jazoga sabab bo'ladigan og'ir jinoyat to'satdan, o'z-o'zidan sodir bo'lmaydi.
Alloh taolo Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallamga shunday degan: “(Ey Muhammad,) mo'minlarga ayting, ko'zlarini (nomahram ayollarga tikishdan) to'ssinlar, avratlarini (haromdan) saqlasinlar! Mana shu ular uchun eng toza (yo'ldir). Albatta Alloh ular qilayotgan ishlardan xabardordir. Mo'minalarga ham ayting, ko'zlarini (nomahram erkaklarga tikishdan) to'ssinlar, avratlarini (haromdan) saqlasinlar!..” (Nur surasi, 30-31-oyatlar).
Payg'ambarimiz Muhammad s.a.v. zinodan qaytarib aytadilar: “Ey insonlar! Zinodan qo'rqinglar, unda 6 ta zarar bor. Shundan 3 tasi bu dunyoda, 3 tasi oxiratda bo'ladi. Bu dunyodagilari: zino ruhiy go'zallikni ketkazadi, kambag'allik keltiradi, umrni qisqartiradi. Oxiratdagilarga kelsak, ular – Allohning g'azabi, hisobdan yomon o'tish va jahannam azobidir”.
Abu Hurayra r.a.dan rivoyat qilinadi. Rasululloh s.a.v.: “Zinokor zino qilayotgan vaqtida mo'min holida bo'lmaydi, o'g'ri o'g'rilik qilayotgan vaqtda mo'min holida bo'lmaydi, xamr ichuvchi ichayotgan vaqtda mo'min holida bo'lmaydi va kishi birovning molini zo'rlik bilan olayotganida odamlar u zo'rlik bilan olayotganida undan ko'zlarini yumadigan bo'lishsa, u mo'min holida bo'lmaydi. Sizlardan birortalaringiz jinoyat qilayotganda u mo'min holida bo'lmaydi. Bas, bu narsalarni qilishdan saqlaninglar, saqlaninglar”, dedilar.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Agar kishi zino qilsa, iymon undan chiqadi va unga soyabon kabi bo'ladi. Agar (zinodan) bosh tortsa, iymon unga qaytadi” (Abu Dovud, Termiziy, Hokim rivoyati).
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytdilar: “Kimki zino qilsa yoki xamr ichsa, xuddi inson boshidan ko'ylagini echib olgandek, Alloh undan iymonni echib oladi” (Hokim rivoyati, sahih hadis).
Alloh taolo inson tanasining ayrim joylariga qarashni man etgan. Buning foydalari bisyor. Nomahramlarga qarashdan ko'zini tiygan odamning qalbi ham, tanasi ham salomat bo'ladi. Qolaversa, nigohni nomahramlardan tiyish bilan juda ko'p yomonliklar oldi olinadi, oilalar tinch bo'ladi. Buning biz bilgan-bilmagan hikmatlari ko'p.
Kimning eri yo xotini bo'la turib fahshga, zinoga yaqinlashsa, u o'ta haddan oshgan odamdir. Ular sof insoniy tabiatdan mutlaqo chetda bo'lgan odamlardir.
Ali roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Ey Ali, nazarga nazarni ergashtirma. Albatta, birinchisi sen uchun bezarar bo'lsa ham, boshqasi undoq emas, dedilar” (Imom Abu Dovud va Termiziy rivoyat qilishgan). Birinchi nazar, nomahramga to'satdan tushgani uchun zararsiz hisoblanadi, gunoh bo'lmaydi. Ammo undan keyin yana qayta nazar solishni to'satdan deb bo'lmaydi, bunisi qasddan bo'lgan bo'ladi va gunoh hisoblanadi.
Ushbu ta'limotlar ham Islom jamiyatini pok saqlash, yigit-qiz va erkak-ayollarni turli noshar'iy ishlardan, ulardan kelib chiqadigan noxush oqibatlardan himoyalash uchun kelgandir. Islom shariati hukmi bo'yicha erkak kishining ayollarning yo'lini to'sishi, tegajoqlik qilishi, gap otishi u yoqda tursin, pinhona nazar solishi ham harom, xiyonat hisoblanadi. Uylanmoqchi bo'lsa, shariat ko'rsatmasi bo'yicha nazar solsin, gunoh ham bo'lmaydi, birov malomat ham qilmaydi. O'z xotiniga xohlaganicha nazar solsin, undan lazzat olsin, savob bo'ladi. Ammo birovning ayoliga shahvat nazari bilan qaramasin. Zino sodir bo'lmagan choqda ham ko'z zinosi bo'ladi, xiyonat sodir bo'ladi. Shuning uchun Allohdan va qiyomat kunidan umidi bor erkaklar nomahram nazarlardan o'zlarini saqlasinlar, ayol-qizlar esa o'zlarini ko'z-ko'z qilmasinlar.
Biz Allohning amriga itoat etsak, U Zot dilimizga ixlos ne'matini soladi. Uning halovatini ibodat chog'ida sezamiz. Dunyoda imon lazzatidan ham qadrliroq, ko'ngil xotirjamligidan-da totliroq ne'mat yo'q. Alloh taolo barchamizni mustahkam imon, ixlos, ofiyat ne'mati bilan siylasin!
"Hadichai Kubro" O'MIBYu
3-kurs talabasi Orifjonova Gulhayo
Munosabat
Yurtimizda amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlar va tub yangilanishlar zamirida ezgu maqsad — insonni ulug‘lash, uning dardu tashvishlari bilan yashash g‘oyasi mujassamdir. Ayniqsa, diniy-ma’rifiy sohaga, milliy va diniy qadriyatlarimizni tiklashga qaratilayotgan yuksak e’tibor hamda “Inson qadri uchun” tamoyili xalqimiz qalbida ertangi kunga bo‘lgan ishonchni, Yaratganning bergan ne’matlariga shukronalik hissini yanada mustahkamlamoqda.
Mamlakatimizda inson qadrini ulug‘lash, aholini ijtimoiy himoya qilish, jamiyatda mehr-oqibat, saxovat va hamjihatlik muhitini mustahkamlash davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishiga aylandi. Oliyjanob, xalqchil va savobli ushbu tamoyillar, ayniqsa, imon-e’tiqod, ezgulik fazilatlari yanada jo‘sh uradigan muborak kunlarda, qutlug‘ Qurbon hayiti ayyomi arafasida o‘zgacha bir tarovat va amaliy ifoda kasb etmoqda.
Davlatimiz Rahbari tomonidan ehtiyojmand aholini ijtimoiy-iqtisodiy jihatdan yanada qo‘llab-quvvatlash yuzasidan yangi takliflar taqdimoti bilan tanishilib, 690 milliard so‘m mablag‘ ajratilishini ma’qullaganlari butun yurtdoshlarimizni yanada to‘lqinlantirib yubordi. Davlat kuchi va e’tibori bilan ajratilgan bu katta mablag‘ning aynan "Vaqf" fondi hisobidan yo‘naltirilishi bizning zimmamizga ulkan, sharafli mas’uliyat yuklaydi. Bu ishonch fondning har bir xodimidan har qachongidan ham ko‘proq g‘ayrat, fidoyilik talab etadi.
Xalqning omonati bo‘lgan bu mablag‘larni Muhtaram Prezidentimiz ta’kidlaganlaridek, to‘liq shaffof, adolatli va manzilli tarzda o‘z egalariga yetkazish uchun bor kuch-g‘ayratimizni safarbar etamiz. Zero, bu xayriya ishlari shunchaki ko‘rsatkichlar uchun emas. Ularning zamirida minglab xonadonlarga qayta kirib keladigan umid va quvonch mujassam.
Mazkur mablag‘lar hisobidan og‘ir va nogironlikni keltirib chiqaruvchi kasalliklarga chalingan 10 ming nafar bolada murakkab jarrohlik amaliyotlari o‘tkaziladi. Bu degani, 10 ming oilaning qayta baxtga erishishi, onalar ko‘zidagi yoshning tinishidir. Shuningdek, 2,3 ming nafar onkologik, gematologik va onkogematologik tashxisi qo‘yilgan bemorlarni tibbiy tekshiruvdan o‘tkazish, davolash va jarrohlik amaliyotlari xarajatlari, shu jumladan, kamida 350 nafar og‘ir bemorda jigar va buyrak ko‘chirish amaliyoti xarajatlari to‘liq qoplab beriladi. Ko‘rsatilayotgan bu saxovatlar doirasida ijtimoiy himoyaga muhtoj, yetim va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan, shuningdek, Vatan sarhadlarini himoya qilish yo‘lida qurbon bo‘lgan qahramonlarimizning 8 ming nafardan ziyod farzandlari alohida e’tiborga olinib, ularning omonat hisobvaraqlariga 200 AQSH dollari miqdorida pul mablag‘lari o‘tkazib berilishi farzandlarimiz bizga omonat, degan ulug‘ g‘oyaning amaliy isbotidir.
Shu bilan birga, davlat ta’minotidagi oilalar, o‘zgalar parvarishiga muhtoj bo‘lgan yolg‘iz yashovchi hamda yolg‘iz keksalar va nogironligi bo‘lgan shaxslar oziq-ovqat to‘plamlari bilan ta’minlanishi, ijtimoiy himoyaga muhtoj aholi toifalari uchun ehson dasturxonlari yozilishi, ziyoratgohlar va diniy ta’lim tashkilotlarida qurbonlik tadbirlarining o‘tkazilishi bayram shukuhini har bir xonadonga olib kiradi.
Muqaddas islom dinida insonlarga yaxshilik qilish bilan birga, Allohning uylarini obod etish, o‘tganlarning qabrlarini ziyoratgohga aylantirish eng ulug‘ savobli amallardan sanaladi. Davlat rahbari tomonidan ko‘rsatilgan bu galgi g‘amxo‘rlik doirasida diniy-ma’rifiy soha alohida e’tiborda tutilib, joylardagi 500 ta masjidda aholi uchun qulay sharoitlar yaratish maqsadida zamonaviy tahoratxonalar qurilishi, rekonstruksiya qilinishi va ta’mirlanishi, shuningdek, qabristonlar obod etilishi ushbu ezgu ishlarning nihoyatda go‘zal va uzviy davomi bo‘ldi.
Muhtaram Prezidentimiz ushbu tadbirlarning shaffof va manzilli tashkil etilishi zarurligini alohida ta’kidlab, mutasaddilarga tegishli topshiriqlarni berdilar.
Hadisi sharifda: "Kim bir mo‘minning dunyoviy tashvishlaridan birini aritsa, Alloh taolo uning qiyomat kunidagi tashvishlaridan birini aritadi", deb marhamat qilinadi. Bugun yurtimizda davlat darajasida olib borilayotgan bu tizimli saxovat va muruvvat tadbirlari ayni shu ilohiy da’vatning jamiyatdagi jonli namunasidir. Tinchlik va osoyishtalik hukm surgan yurtga mana shunday baraka va xayr-saxovat yarashadi.
"Vaqf" xayriya jamoat fondi jamoasi mana shunday ulug‘vor jarayonlarda xalqimizga xizmat qilish yo‘lida bor kuch va imkoniyatlarini ishga solib, zimmadagi mas’uliyatli vazifani yuksak g‘ayrat va vijdon amri bilan ado etishga kirishgan. Zero, inson qadri ulug‘langan yurtda hamisha baraka, tinchlik va taraqqiyot bardavom bo‘ladi. Ilohim, yurtimiz tinch, xalqimiz farovon, muborak ayyomlar qutlug‘ bo‘lsin!
Zayniddin ESHONQULOV,
O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi o‘rinbosari,
"Vaqf" xayriya jamoat fondi raisi