Sayt test holatida ishlamoqda!
14 Iyul, 2026   |   29 Muharram, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:20
Quyosh
05:02
Peshin
12:29
Asr
17:40
Shom
20:00
Xufton
21:37
Bismillah
14 Iyul, 2026, 29 Muharram, 1448

Kiyinish odoblari

06.06.2022   5305   5 min.
Kiyinish odoblari

Zamon globallashgani sari uning foydalari bilan birga zararlari ham tobora namoyon bo'lmoqda. Shulardan biri kiyinish masalasidir. Yoshlarimiz taqlidga o'ch bo'lgani bois internet saytlari va ijtimoiy tarmoqlarda ko'rgan modalari ortidan ergashishga harakat qilyaptilar.

Natijani esa ko'rib turibmiz: yigitlar kaltaishton kiyishib, burni va quloqlarini teshtirib olmoqda. Qizlardan esa hayo pardasi ko'tarilgan. Eng yomoni, bular oddiy hol sifatida qabul qilinmoqda.

Muqaddas dinimizda har bir narsaning odobi bo'lgani kabi, kiyinishning ham go'zal tartib-qoidalari bor. Kiyim – inson ziynati. U kishi ma'naviyati, madaniyati, didi va dunyoqarashining yorqin ko'zgusidir. U insonni issiq-sovuqdan saqlaydi, avratlarini berkitadi va kishiga ziynat bo'lib xizmat qiladi.

Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “Ey, Odam avlodi! Sizlarga avratlaringizni berkitadigan libos va patlar (ziynat kiyimlari)ni tushirdik. (Ammo) taqvo libosi – bu, yaxshiroqdir. Bu(lar) Allohning mo''jizalaridandir. Shoyad (buni) eslab ko'rsalar!” (A'rof surasi, 26-oyat).

Bugungi globallashuv davri liboslarga ham ma'lum ma'noda o'z ta'sirini o'tkazayotgani achinarlidir. G'arbdan kirib kelayotgan ajnabiy suratlar va turli yozuvlar aks etgan kiyimlarni ko'rib, yoqa ushlaysan kishi. Ayniqsa, ayrim o'smir yigitlar ustidagi liboslar har qanday insonni taajjubga solishi shubhasiz.

Abu Homid G'azzoliy «Qalb ajoyibotlari» nomli kitobida ko'rkam va qimmatbaho kiyimlarga o'chlik shaytonning inson qalbini zabt etish uchun kiradigan eshiklaridan biri ekani haqida yozgan. Darhaqiqat, shayton insonni umr bo'yi oliy nav va faxrli kiyimlar bilan ziynatlanishga chorlab, shu yo'l bilan ham o'ziga bo'ysundirishga, nafsining quliga aylantirishga harakat qiladi.

Shayx Sha'biy aytadi: «Ahmoqlar ustingdan kulmaydigan va faqihlar (shariat bilimdonlari) ayblamaydigan kiyimni kiy». Muhammad ibn Siriyn: «Shuhrat oldin kiyimni uzun kiyishda edi, so'ng uni yangilashga o'tdi», degan. Umar ibn Hattob: «Kiyimning dag'al va eskirganini kiyinglar», deganlar. Bu zot masjid minbarida xutba o'qiyotganlarida, ustilarida ettita yamoq solingan ko'ylak bor edi.

Odobimizda ayniqsa ayollarning kiyinishiga katta e'tibor bilan qaralgan. Ularning yuzi, ikki qo'l kaftidan boshqa hamma joyi uyatli (avrat) bo'lgani uchun, u begona nazarlardan yashirilishi va kiyinish ham shunga munosib bo'lishi lozim. Hozirgi paytda ayrim qiz-juvonlar o'rtasida urf bo'lganiday, engi va etagi kalta, ko'ksi ochiq kiyimlar, gavda va a'zolarini «ko'z-ko'z» qilib turuvchi tor va yupqa-harir ko'ylaklar, eng achinarlisi, ko'krak, kindik va boldirlarini ochib, hammaga namoyish qilib yurishlar odobimizga mutlaqo ziddir.

Amerika teri kasalliklari mutaxassislari o'tkazgan tadqiqotlar natijasida g'arblik ayollar yosh bo'la turib husn va jozibalarini tez yo'qotayotganlari, barvaqt ajin tushayotgani va uning tez ko'payib ketayotgani, aksincha, muslima ayollarning etmish-sakson yoshda ham yuzlari chiroyli, ajinsiz va nurli ekani, ularda g'arb ayollarida ko'p uchraydigan teri saratoni (raki) xastaligi deyarli kuzatilmayotgani ayon bo'ldi.

Boshqa sohalarda bo'lgani kabi, kiyinish borasida ham musulmon inson avvalo halol-haromga e'tibor berishi lozim. Uning kiyadigan kiyimi halol kasb bilan topilgan bo'lishi va uni kiyish shar'an harom bo'lmasligi kerak.

Bugun ayrim kishilar hatto davralarga ham pala-partish, kir-chir kiyimlarda kelib qoladi. Kiyim kir bo'lsa, yuvadi, yirtilsa, tikadi, bujmaysa, dazmollaydi, tugmasi uzilsa, qadaydi va hokazo. 

Sahl ibn Hanzaliyadan rivoyat qilinadi: «Bizga Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: «Albatta, sizlar birodarlaringiz huzuriga borursizlar. Bas, libosingizni tuzating, egar-yuklaringizni tuzating, odamlar ichida xuddi xoldek bo'ling», dedilar» (Imom Ahmad, Abu Dovud, Tobaroniy va Hokim rivoyati).

Hullas, yoshlarimizga aytar so'zimiz shuki, g'arbga taqlid qilishimiz bilan hech narsani yo'qotmaymiz, deb o'ylashingiz mumkin. Bu juda katta xato. Chunki o'zligidan mosuva insonning yo'qotadigan boshqa narsasi yo'q.

Tavfiq Allohdan!

 

Mansur O'ROLOV,

Sergeli tumanidagi “No'g'ayqo'g'on” jome masjidi imom noibi

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Salim al-Malik: O‘zbekiston Imom Buxoriy merosini asrashda yuksak mas’uliyat ko‘rsatmoqda

09.07.2026   16421   1 min.
Salim al-Malik: O‘zbekiston Imom Buxoriy merosini asrashda yuksak mas’uliyat ko‘rsatmoqda

Salim al-Malik
Islom olami ta’lim, fan va madaniyat tashkiloti
 (ICESCO) Bosh direktori

—  O‘zbekiston Respublikasi va ICESCO hamkorligida tashkil etilgan ushbu tarixiy anjuman oddiy tantana emas. Bu — Imom Buxoriyning buyuk ilmiy merosini asrash, uning haqqoniy mohiyatini jahon jamoatchiligiga yetkazish, shuningdek, musulmon ummatining ma’naviy o‘zligi va sivilizatsion merosini muhofaza qilish yo‘lidagi yuksak mas’uliyat ifodasidir. Ishonamanki, bu konferensiya haqiqatni ilm bilan himoya qilishning yorqin namunasi sifatida tarixda munosib o‘rin egallaydi.

Birinchidan, hadisi sharif ilmiga bag‘ishlangan xalqaro ilmiy konferensiyani har yili turli islom mamlakatlarida muayyan mavzular asosida muntazam o‘tkazishni taklif etaman. Bu ilm ahlining o‘zaro tajriba almashishi, yangi tadqiqotlarni qo‘llab-quvvatlash va xalqaro hamkorlikni yanada mustahkamlashga xizmat qiladi.

Ikkinchidan, hadis ilmini rivojlantirish, mazkur sohadagi fundamental tadqiqotlarni rag‘batlantirish hamda yosh olimlarni qo‘llab-quvvatlash maqsadida har yili nufuzli xalqaro mukofot ta’sis etishni taklif qilaman.

Fursatdan foydalanib, O‘zbekiston rahbariyatiga, xususan, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti muhtaram Shavkat Mirziyoyev janoblariga ushbu xalqaro konferensiyani tashkil etish tashabbusi uchun samimiy minnatdorligimni izhor etaman.

Ikki yil avval muhtaram Prezident bilan uchrashganimizda u kishi Imom Buxoriy merosiga bag‘ishlangan yirik xalqaro konferensiya o‘tkazish niyati haqida so‘z yuritgan edilar. Bugun esa ana shu ezgu g‘oya Samarqandning muqaddas zaminida amalda ro‘yobga chiqqanini ko‘rib turganimiz barchamiz uchun katta mamnuniyat va quvonch bag‘ishlaydi.

Ushbu anjuman Imom Buxoriy merosini chuqur o‘rganish, uning ilmiy ahamiyatini keng targ‘ib etish va insoniyatning umumiy ma’naviy taraqqiyotiga xizmat qiladigan yangi xalqaro tashabbuslarga mustahkam poydevor bo‘lishiga ishonaman.

Din ishlari bo‘yicha qo‘mita 
Axborot xizmati

MAQOLA