Sayt test holatida ishlamoqda!
02 Avgust, 2026   |   19 Safar, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:45
Quyosh
05:14
Peshin
12:34
Asr
17:31
Shom
19:43
Xufton
21:12
Bismillah
02 Avgust, 2026, 19 Safar, 1448

Kiyinish odoblari

06.06.2022   5490   5 min.
Kiyinish odoblari

Zamon globallashgani sari uning foydalari bilan birga zararlari ham tobora namoyon bo'lmoqda. Shulardan biri kiyinish masalasidir. Yoshlarimiz taqlidga o'ch bo'lgani bois internet saytlari va ijtimoiy tarmoqlarda ko'rgan modalari ortidan ergashishga harakat qilyaptilar.

Natijani esa ko'rib turibmiz: yigitlar kaltaishton kiyishib, burni va quloqlarini teshtirib olmoqda. Qizlardan esa hayo pardasi ko'tarilgan. Eng yomoni, bular oddiy hol sifatida qabul qilinmoqda.

Muqaddas dinimizda har bir narsaning odobi bo'lgani kabi, kiyinishning ham go'zal tartib-qoidalari bor. Kiyim – inson ziynati. U kishi ma'naviyati, madaniyati, didi va dunyoqarashining yorqin ko'zgusidir. U insonni issiq-sovuqdan saqlaydi, avratlarini berkitadi va kishiga ziynat bo'lib xizmat qiladi.

Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “Ey, Odam avlodi! Sizlarga avratlaringizni berkitadigan libos va patlar (ziynat kiyimlari)ni tushirdik. (Ammo) taqvo libosi – bu, yaxshiroqdir. Bu(lar) Allohning mo''jizalaridandir. Shoyad (buni) eslab ko'rsalar!” (A'rof surasi, 26-oyat).

Bugungi globallashuv davri liboslarga ham ma'lum ma'noda o'z ta'sirini o'tkazayotgani achinarlidir. G'arbdan kirib kelayotgan ajnabiy suratlar va turli yozuvlar aks etgan kiyimlarni ko'rib, yoqa ushlaysan kishi. Ayniqsa, ayrim o'smir yigitlar ustidagi liboslar har qanday insonni taajjubga solishi shubhasiz.

Abu Homid G'azzoliy «Qalb ajoyibotlari» nomli kitobida ko'rkam va qimmatbaho kiyimlarga o'chlik shaytonning inson qalbini zabt etish uchun kiradigan eshiklaridan biri ekani haqida yozgan. Darhaqiqat, shayton insonni umr bo'yi oliy nav va faxrli kiyimlar bilan ziynatlanishga chorlab, shu yo'l bilan ham o'ziga bo'ysundirishga, nafsining quliga aylantirishga harakat qiladi.

Shayx Sha'biy aytadi: «Ahmoqlar ustingdan kulmaydigan va faqihlar (shariat bilimdonlari) ayblamaydigan kiyimni kiy». Muhammad ibn Siriyn: «Shuhrat oldin kiyimni uzun kiyishda edi, so'ng uni yangilashga o'tdi», degan. Umar ibn Hattob: «Kiyimning dag'al va eskirganini kiyinglar», deganlar. Bu zot masjid minbarida xutba o'qiyotganlarida, ustilarida ettita yamoq solingan ko'ylak bor edi.

Odobimizda ayniqsa ayollarning kiyinishiga katta e'tibor bilan qaralgan. Ularning yuzi, ikki qo'l kaftidan boshqa hamma joyi uyatli (avrat) bo'lgani uchun, u begona nazarlardan yashirilishi va kiyinish ham shunga munosib bo'lishi lozim. Hozirgi paytda ayrim qiz-juvonlar o'rtasida urf bo'lganiday, engi va etagi kalta, ko'ksi ochiq kiyimlar, gavda va a'zolarini «ko'z-ko'z» qilib turuvchi tor va yupqa-harir ko'ylaklar, eng achinarlisi, ko'krak, kindik va boldirlarini ochib, hammaga namoyish qilib yurishlar odobimizga mutlaqo ziddir.

Amerika teri kasalliklari mutaxassislari o'tkazgan tadqiqotlar natijasida g'arblik ayollar yosh bo'la turib husn va jozibalarini tez yo'qotayotganlari, barvaqt ajin tushayotgani va uning tez ko'payib ketayotgani, aksincha, muslima ayollarning etmish-sakson yoshda ham yuzlari chiroyli, ajinsiz va nurli ekani, ularda g'arb ayollarida ko'p uchraydigan teri saratoni (raki) xastaligi deyarli kuzatilmayotgani ayon bo'ldi.

Boshqa sohalarda bo'lgani kabi, kiyinish borasida ham musulmon inson avvalo halol-haromga e'tibor berishi lozim. Uning kiyadigan kiyimi halol kasb bilan topilgan bo'lishi va uni kiyish shar'an harom bo'lmasligi kerak.

Bugun ayrim kishilar hatto davralarga ham pala-partish, kir-chir kiyimlarda kelib qoladi. Kiyim kir bo'lsa, yuvadi, yirtilsa, tikadi, bujmaysa, dazmollaydi, tugmasi uzilsa, qadaydi va hokazo. 

Sahl ibn Hanzaliyadan rivoyat qilinadi: «Bizga Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: «Albatta, sizlar birodarlaringiz huzuriga borursizlar. Bas, libosingizni tuzating, egar-yuklaringizni tuzating, odamlar ichida xuddi xoldek bo'ling», dedilar» (Imom Ahmad, Abu Dovud, Tobaroniy va Hokim rivoyati).

Hullas, yoshlarimizga aytar so'zimiz shuki, g'arbga taqlid qilishimiz bilan hech narsani yo'qotmaymiz, deb o'ylashingiz mumkin. Bu juda katta xato. Chunki o'zligidan mosuva insonning yo'qotadigan boshqa narsasi yo'q.

Tavfiq Allohdan!

 

Mansur O'ROLOV,

Sergeli tumanidagi “No'g'ayqo'g'on” jome masjidi imom noibi

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Allohim, menga rahm qilgin

28.07.2026   13519   1 min.
Allohim, menga rahm qilgin

Abu Bakr roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. U kishi Rasululloh sollallohu alayhi va sallamga: “Ey Allohning Rasuli! Menga bir duo o‘rgating, men uni namozda o‘qib yuray”, dedilar. Shunda Rasululloh: “Allohumma inniy zolamtu nafsiy zulman kasiyron. Va innahu laa yag‘firuz zunuuba illaa anta. Fag‘fir liy mag‘firotan min ’indika varhamniy, innaka antal g‘ofuurur rohiym”, dedilar.


Ma’nosi: “Allohim! Albatta, men o‘zimga ko‘p zulm qildim va Sendan o‘zga gunoh larni kechiruvchi yo‘qdir. Meni huzuringdan bo‘lgan mag‘firat bilan kechirgin va menga rahm qil gin! Albatta, Sen ko‘p kechiruvchi va o‘ta rahmli Zotsan” (Imom Buxoriy rivoyati). Yaxshilik bilan mukofotlasin Usoma ibn Zayd roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: «Kimga bir yaxshilik qilinsa, uni qilgan kishiga “Jazaakal lohu xoyron” desa, maqtovni oxiriga yetkazgan bo‘ladi», dedilar.


Ma’nosi: “Alloh seni yaxshilik bi lan mukofotlasin” (“Sunani Termiziy”). Boshqalardan behojat qilgin Ali ibn Abu Tolib roziyallohu anhu rivoyat qiladi. «Bir mukotab (ozod bo‘lish uchun to‘lov to‘lashga xojasi bilan shartnoma tuzgan qul) oldimga kelib: “Men kelishilgan mablag‘ni topib bera olmay qoldim. Menga yordam bering”, dedi. Men unga Rasululloh sollallohu alayhi va sallam o‘rgatgan kalimalarni o‘rgatdim: “Allohum­makfiniy bi halaalika ’an haroomik, va ag‘niniy bi fazlika ’amman sivaak”.


Ma’nosi: “Allohim, haromingsiz haloling bilan menga kifoya qilgin va fazling ila meni O‘zingdan boshqalardan behojat qilgin” (Sunani Termiziy).

“Hidoyat” jurnalining  

2025 yil 6-sonidan

Maqolalar