Sayt test holatida ishlamoqda!
04 Fevral, 2026   |   16 Sha`bon, 1447

Toshkent shahri
Tong
06:11
Quyosh
07:32
Peshin
12:42
Asr
16:01
Shom
17:47
Xufton
19:01
Bismillah
04 Fevral, 2026, 16 Sha`bon, 1447

Jumaga yurib borishning fazli

26.05.2022   1876   3 min.
Jumaga yurib borishning fazli

Avs ibn Avs as-Saqafiy roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:
«Nabiy sollallohu alayhi vasallam:
«Kim juma kuni yuvsa va g'usl qilsa, so'ngra erta borsa, piyoda yurib, (ulov) minmasa, imomga yaqinroq o'tirsa va tinglasa, behuda (harakat) qilmasa, uning har bir qadamiga bir yilning amali berilur, uning ro'zasi va bedorligi ajri berilur», dedilar.
Sunan egalari rivoyat qilishgan.

Sharh: Juma namozi oson yo'l bilan ulkan savoblar ishlab olish uchun qulay fursat ekanini oldin ham aytib o'tgan edik. Bu hadisi sharifda esa, niyat bilan piyoda yurib borish ila har bir bosgan qadam uchun bir yillik ibodatning savobi berilishi haqida so'z bormoqda. Mazkur ulug' maqomga erishish uchun quyidagi ishlar qilinishi kerak ekan:
1. «Kim juma kuni yuvsa».
Ya'ni, yuvishi kerak bo'lgan narsalarni yuvsa. Hususan, sochni yaxshilab yuvishni ulamolarimiz ta'kidlaganlar.
2. «G'usl qilsa».
Bu haqda aytildi.
3. «Erta borsa».
Ya'ni, juma uchun niyat bilan erta borsa.
4. «Piyoda yurib, (ulov) minmasa».
hadisi sharifdagi ayni shu jumla uni bu biz o'rganayotgan «Jumaga yurib borishning fazli» bobida keltirilishiga sabab bo'lgan.
Jumaga savob umidida piyoda yurib borish fazilatli ish. Albatta, sog'-salomat inson piyoda yurib namozga borsa, har taraflama o'ziga foyda.
5. «Imomga yaqinroq o'tirsa».
Albatta, imomga yaqin o'tirishda yaxshiliklar ko'p. Jumladan, avvalgi safdan o'rin oladi, xutba, qiroat va duolarni yaxshi eshitadi. Eng muhimi, katta ajru savoblarga ega bo'ladi.
6. «Tinglasa».
Ya'ni, jumaga borgan odam tinglashi lozim. Hususan, xutbadagi va'z-nasihatni tinglash, ibrat olish o'ta muhim.
7. «Behuda (harakat) qilmasa»
Chunki ozgina behuda harakat o'sha odamni ham, uning atrofidagilarni ham chalg'itib, ko'pgina foydalardan bebahra qiladi.
Hadisi sharifda kelgan bu etti ishni amalga oshirgan musulmonlarga ulkan xayr-barakalar va'da qilinmoqda. Zotan, Payg'ambarimiz alayhissalom: «Uning har bir qadamiga bir yilning amali berilur, uning ro'zasi va bedorligi ajri berilur», dedilar.
Bas, shundoq ekan, bu ishlarni har juma ixlos bilan ado etib, va'da qilingan ajr-savoblarni olishga harakat etaylik.

Hadis va hayot

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Rasululloh sollallohu alayhi vasallamni nima uchun sevamiz? - 1 dalil

03.02.2026   1858   3 min.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallamni nima uchun sevamiz? - 1 dalil

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Inson shunday yaratilganki, u boshqalarning tabiati, kamoli va jamolidan ta’sirlanib, ularga muhabbat qo‘yadi, ularni sevadi. Alloh taolo Nabiyi kariym sollallohu alayhi va sallamga eng oliy kamolotlarni ato qilgan. Shuning uchun har bir mo‘min kishi o‘zining suyukli payg‘ambari Rasululloh sollallohu alayhi va sallamni soxtaliklarsiz, chin dildan sevadi, muhabbat qo‘yadi. Quyida u zotni sevishimizning sabablari keltiriladi.

 

1. U ZOT – ALLOH TAOLONING MAHBUBIDIR

Rasululloh sollallohu alayhi va sallamni sevishimizning eng birinchi va asosiy sababi shuki, U zot Alloh taoloning mahbubi (suyuklisi)dirlar. Butun olamlarning Robbi Alloh taolo u zotni sevar ekan, biz ummat nima uchun sevmaylik? Qur’oni karim u zotning kamollari va jamollariga eng katta guvohdir.

Qur’oni karimning amaliy tafsiri – Nabiyimiz sollallohu alayhi va sallamning hayotlaridir. Qur’oni karimning ilmiy ajoyibotlari tugamaganidek, siyrati nabaviyyaning ham amaliy ajoyibotlari tugamaydi.

Bu muborak zotga muhabbat qilish – tug‘ma va tabiiy holatdir. Alloh taolo O‘z mahbubi Nabiy sollallohu alayhi va sallamga juda ko‘plab izzat-ikrom va qadr-qimmat ko‘rsatdi. Qur’oni karimning bir necha o‘rinlarida ular ochiq-oydin keltirilgan. Quyida ana shu dalillarni sanab o‘tamiz.

 

BIRINCHI DALIL

Allloh taolo Qur’oni karimda bir necha o‘rinda O‘zining nabiylari bilan bo‘lib o‘tgan suhbatini keltirib, ularga o‘z ismi bilan xitob qiladi:

يَا آدَمُ – «Ey Odam» (A’rof surasi, 19-oyat).

يَا نُوحُ – «Ey Nuh» (Hud surasi, 46-oyat).

يا زَكَرِيَّا – «Ey Zakariyo» (Maryam surasi, 7-oyat).

يَا اِبْرَاهِيْمُ – «Ey Ibrohim» (Soffaat surasi, 104-oyat).

يَا دَاوُودَ – «Ey Dovud» (Sod surasi, 26-oyat).

يَا عِيْسَى – «Ey Iyso» (Oli Imron surasi, 55-oyat).

يَا مُوسَى – «Ey Muso» (Toha surasi, 17-oyat).


Lekin O‘z mahbubiga hech qachon u zotning ismi bilan murojaat etmadi, balki quyidagi lafzlar bilan xitob qildi:

يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ – «Ey Nabiy» (Ahzob surasi, 1-oyat).

يَا أَيُّهَا الرَّسُوْلُ – «Ey Rasul» (Moida surasi, 67-oyat).

يَا أَيُّهَا الْمُزَمِّلُ - «Ey o‘ranib yotgan» (Muzzammil surasi, 1-oyat).

يَا أَيُّهَا الْمُدَثِّرُ – «Ey burkanib yotgan» (Muddassir surasi, 1-oyat).

Ma’lumki, sharqda farzandlar otani, shogirdlar ustozni, ayollar esa erni ismi bilan chaqirmaydilar. O‘zimizdan yosh jihatdan katta bo‘lgan kishilarni ham hurmat yuzasidan ismini tilga olib chaqirmaymiz. Bundan shu narsa oydinlashadiki, Alloh taolo O‘z mahbubini nihoyatda ikrom bilan e’zozlaydi, uni sevadi.

Alloh taolo bunday marhamat qiladi:

﴿اِنَّ أَوْلَى النَّاسِ بِاِبْرَهِيْمَ لَلَّذِيْنَ اتَّبَعُوْهُ وَهَذَ النَّبِيُ﴾

«Odamlarning Ibrohimga haqlirog‘i – unga ergashganlardir va mana bu Nabiydir» (Oli Imron surasi, 68-oyat).

Bu oyatda Alloh taolo Ibrohim alayhissalomning zotiy ismlarini keltirdi, lekin Nabiy sollallohu alayhi va sallamning zotiy ismlari o‘rniga «Nabiy» lafzini keltirib, u zotga muhabbatini ifoda etdi. Alloma Saxoviy rahmatullohi alayh bu oyatni mana shu mazmunda sharhlaganlar.

"Ilohiy Rasul" kitobidan
Nodir Odinayev tarjimasi

Maqolalar