Hazrat Ashraf Ali Tahonaviy aytdilar: «Insonning amali, hoh dinga taalluqli bo'lsin, xoh dunyoga tegishli bo'lsin, yuzaki nazar bilan tekshirilganda uch turli ekani ma'lum bo'ladi. Ko'pchilik olimlar shu fikrga kelganlar. Bittasi foydali amal, ikkinchisi zararli amal, uchinchisi na foydali va na zararli bo'lgan amal. Lekin chuqurroq o'ylab ko'rilsa, uchinchi turdagi (na foydali va na zararli) amal ham, ikkinchi, ya'ni zararli amal turiga qo'shiladi. Chunki befoyda ishga sarf bo'lgan vaqt va quvvat biror foydali ishga sarflansa edi, bundan katta foyda bo'lar edi. Mana shu foydadan mahrumlikning o'zi katta bir zarardir. Masalan, bir tijoratchi o'z sarmoyasini bir ishga tikdi. Undan na foyda bo'ldi va na zarar. Lekin u mana shuni o'zining nuqsoni va zarari deb hisoblaydi. Chunki u o'zi umid qilib, ko'z tikkan foydasidan mahrum bo'ldi».
«Majolisi hakimul-umma» kitobidan
Gunohga sabab bo‘lmasa, otaonaning buyurganlarini albatta bajarish; ota-onaga muloyim so‘zlash; uyga kirganlarida, hurmatlari uchun o‘rnidan turish; har tong salom berish, uyqudan oldin xayrli tun tilash; mol-mulklarini saqlash; so‘ragan narsalarini berish; ulardan maslahat so‘rash; ota-ona haqiga duo va istig‘for aytish; ular mehmon kutishsa, yonlarida muntazir bo‘lib turish; ularning aytishlarini kutmay, ularni xursand qiladigan ishlarni bajarish; ularning huzurlarida ovozni baland ko‘tarmaslik; gaplarini bo‘lmaslik; izn berishmagan joyga bormaslik; uxlayotganlarida bezovta qilmaslik; ahli ayoli, farzandlarini ulardan ustun qo‘ymaslik; ota-ona xatoga yo‘l qo‘ysalar, bilmaslikka olish, darhol kechirib, unutish; kulgili gap bo‘lsa ham, ularning huzurlarida o‘zini tutish; ular yaxshi ko‘radigan taomni ilinish; ulardan oldin taomga qo‘l cho‘zmaslik; ularning oldilarida cho‘zilib yotmaslik, oyoq uzatmaslik; uyga ulardan oldin kirmaslik, oldilariga tushib yurmaslik; chaqirganlarida tezlik bilan javob berish; ularning hayotliklarida ham, vafot etganlaridan keyin ham do‘stlarini hurmat qilish; ota-onasining hurmatini qilmaydiganlar bilan do‘stlashmaslik; ularning haqlariga duo qilish; vafotlaridan keyin Allohning quyidagi kalomini ko‘p aytish: «Ey, Rabbim! Meni ular go‘daklik chog‘imda tarbiyalaganlaridek, Sen ham ularga rahm qilgin!» (Isro surasi, 24-oyat).
Ibrohimjon INOMOV tayyorladi.
“Islom nuri” gazetasining 2026 yil 10-sonidan
http://hidoyatuz.taplink.ws