Yurtimizda o'tgan aziz insonlarning xotirasini e'zozlash, bugungi tinch, osoyishta, dorilomon kunlarga etishimizda fidoyilik ko'rsatgan Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari, front ortida mehnat qilgan faxriylar, nuroniy otaxonu onaxonlar holidan xabar olish, ularga moddiy va ma'naviy ko'mak berish ezgu an'anaga aylangan.
Har yili 9 may – Hotira va qadrlash kuniga bag'ishlangan ma'naviy-ma'rifiy tadbirlar respublikamizning barcha hududlarida ko'tarinki ruhda o'tkazib kelinayotir.
Muhtaram Prezidentimizning 2021 yil 29 apreldagi “Ikkinchi jahon urushi qatnashchilarini rag'batlantirish to'g'risida”gi farmoni ijrosini ta'minlash maqsadida ushbu shodiyona uyushqoqlik bilan yurtimizning har bir go'shasida nishonlashyapti.
Hotira va qadrlash tushunchalari zamirida insonga, uning hayoti, sha'ni va qadr-qimmatiga cheksiz ehtirom tuyg'usi mujassam. Hotira va qadrlash kunlari arafasida bugungi tinch-osoyishta hayot, to'kinlik va farovonlikka qanday og'ir sinov va mashaqqatlar evaziga erishilgani xayolimizdan o'tadi. Shu yo'lda qurbon bo'lgan millionlab yurtdoshlarimiz xotirasiga ta'zim qilamiz. Bizga nasib etgan mustaqillik, tinchlik va osoyishtalikning ahamiyatini yanada teranroq anglaymiz.
Bu yil g'alabaning 77 yilligini keng nishonlaymiz. Ana shu buyuk g'alabani qo'lga kiritishda mardlik va jasorat ko'rsatgan faxriylarimizni, front ortida fidokorona mehnat qilgan yurtdoshlarimizni tabriklab, ularga sihat-salomatlik, uzoq umr tilash barchamiz uchun katta sharafdir. Shu bilan birga, urush maydonlaridan qaytmagan, mana shunday musaffo osmon, tinch va osoyishta hayot uchun jon berib, qurbon bo'lgan yurtdoshlarimizning muqaddas xotirasi oldida bosh egamiz.
Urush boshlanganda O'zbekiston aholisi 6,5 million kishiga yaqin bo'lgan. Shundan 1,5 million kishi, ya'ni qurol ko'tarishga qurbi etgan (!) odamlar olovli janggohlarda jon olib-jon berishgan. Ulardan 500 mingdan ko'prog'i jang maydonlarida shahid bo'lgan, ko'plari mayib-majruh bo'lib qaytgan, bedarak yo'qolganlari qancha.
Bular shunchaki oddiy raqamlar emas. Bu raqamlar ortida fidoyilik, hurlik, istiqlol, erkinlik orzulari mujassam bo'lgan. Shularni o'ylasak, o'z-o'zidan bugungi saodatli kunlarga osonlikcha erishilmaganini anglaymiz. Demak, barchamiz shu aziz Vatanni ko'z qorachig'imizdek asrashga burchlimiz.
Ikkinchi jahon urushida qatnashgan yurtdoshlarimiz safi tobora torayib boryapti. Ayni paytda yurtimizda bor-yo'g'i 236 nafar Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi umrguzaronlik qilmoqda. Shu bois ularning qadriga etib, duolarini olib qolishga harakat qilishimiz kerak. Keksalarni e'zozlashni o'zini musulmon sanagan kishi borki, sharaf bilan ado etadi.
Anas ibn Molik roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisda Nabiy alayhissalom: “Yosh yigit keksa kishini yoshi ulug'ligi uchun hurmat qilsa, Alloh taolo uni ham keksayganida hurmat qilinadigan insonlar qatoriga qo'yadi”,(Imom Termiziy rivoyati).
Boshqa bir hadisda esa: “Kichiklarga rahm-shafqatda, kattalarga hurmat-izzatda bo'lmagan kishi bizdan emasdir”, deyilgan (Imom Abu Dovud rivoyati).
Front ortida mehnat qilganlar ham urushda qatnashganlarchalik mashaqqatlarga duchor bo'lishgani tarixiy haqiqatdir. Yurtdoshlarimiz front hududlaridan ko'chirib keltirilgan bir millionga yaqin bolalar, ayollar va qariyalarni qabul qilgani, ularga boshpana bergani, hatto oxirgi burda nonini ham ular bilan baham ko'rgani, “Sen etim emassan” deb, ularni o'z bag'riga olib, mehr-muruvvat ko'rsatgani xalqimizning odamiylik fazilatlari, olijanobligining amaldagi yorqin ifodasidir. Zero, hadisi sharifda Nabiy alayhissalom: “Men va etimni kafillikka olgan kishi jannatda mana shunday bo'ladi(deb shahodat va o'rta barmoqlarini bir-biriga yaqinlashtirib ko'rsatganlar)” (Imom Buxoriy rivoyati).
Insoniyat tarixidagi eng mudhish va beshafqat urushni boshidan kechirgan xalqimiz doimo bunday yovuz ofat hech qachon qaytmasligini, ostonamizga yaqin yo'lamasligini so'raydi. Shu bois doimo duoga qo'l ochganimizda, avvalo, tinchlik-xotirjamlikni, salomatlikni Yaratgandan so'raymiz. Ilohim, yurtimiz tinch, osmonimiz musaffo bo'lsin!
Jasurbek domla RAUPOV,
Toshkent viloyati bosh imom-xatibi
حدثنا عيسى العسقلاني أنا يزيد أنا حميد عن أنس عن عبادة بن الصامت قال: خرج علينا رسول الله صلى الله عليه وعلى آله وسلم وهو يريد أن يخبرنا ليلة القدر فتلاحى رجلان.فقال رسول الله صلى الله عليه وعلى آله وسلم: خرجت وأنا أريد أن أخبركم بليلة القدر وكان بين فلان وفلان لحاء فرفعت وعسى أن يكون خيرا فالتمسوا في العشر الأواخر في الوتر منها في خامسة وسابعة وتاسعة.
Uboda ibn Somit roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Rasululloh sollallohu alayhi va ’alaa olihi vasallam Qadr kechasi haqida aytib berishga chiqqan edilar. Ikki kishi talashib qoldi. Shunda u zot alayhissalom: “Qadr kechasini aytgani chiqqan edim. Mana bular talashib qolishdi va esimdan chiqib ketdi. Oxirgi o‘n kunida toq kunlari, yigirma besh, yigirma yetti va yigirma to‘qqizidan izlanglar”, dedilar”.
Abu Said Haysam ibn Kulayb Shoshiyning
“Musnadi Shoshiy” asaridan
Davron NURMUHAMMAD tarjimasi