Sayt test holatida ishlamoqda!
28 Avgust, 2026   |   15 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:21
Quyosh
05:45
Peshin
12:24
Asr
17:06
Shom
19:07
Xufton
20:26
Bismillah
28 Avgust, 2026, 15 Rabi`ul avval, 1448

Hotira – tabarruk, qadr – abadiy

08.05.2022   3059   4 min.
Hotira – tabarruk, qadr – abadiy

Yurtimizda o'tgan aziz insonlarning xotirasini e'zozlash, bugungi tinch, osoyishta, dorilomon  kunlarga etishimizda fidoyilik ko'rsatgan Ikkinchi jahon urushi qatnashchilari, front ortida mehnat qilgan faxriylar, nuroniy otaxonu onaxonlar holidan xabar olish, ularga moddiy va ma'naviy ko'mak berish ezgu an'anaga aylangan.

Har yili 9 may – Hotira va qadrlash kuniga bag'ishlangan ma'naviy-ma'rifiy tadbirlar respublikamizning barcha hududlarida ko'tarinki ruhda o'tkazib kelinayotir.

Muhtaram Prezidentimizning 2021 yil 29 apreldagi “Ikkinchi jahon urushi qatnashchilarini rag'batlantirish to'g'risida”gi farmoni ijrosini ta'minlash maqsadida ushbu shodiyona uyushqoqlik bilan yurtimizning har bir go'shasida nishonlashyapti.

Hotira va qadrlash tushunchalari zamirida insonga, uning hayoti,  sha'ni va qadr-qimmatiga cheksiz ehtirom tuyg'usi mujassam. Hotira va qadrlash kunlari arafasida bugungi tinch-osoyishta hayot, to'kinlik va farovonlikka qanday og'ir sinov va mashaqqatlar evaziga erishilgani xayolimizdan o'tadi. Shu yo'lda qurbon bo'lgan millionlab yurtdoshlarimiz xotirasiga ta'zim qilamiz. Bizga nasib etgan mustaqillik, tinchlik va osoyishtalikning ahamiyatini yanada teranroq anglaymiz. 

Bu yil g'alabaning 77 yilligini keng nishonlaymiz. Ana shu buyuk g'alabani qo'lga kiritishda mardlik va jasorat ko'rsatgan faxriylarimizni, front ortida fidokorona mehnat qilgan yurtdoshlarimizni tabriklab, ularga sihat-salomatlik, uzoq umr tilash barchamiz uchun katta sharafdir. Shu bilan birga, urush maydonlaridan qaytmagan, mana shunday musaffo osmon, tinch va osoyishta hayot uchun jon berib, qurbon bo'lgan yurtdoshlarimizning muqaddas xotirasi oldida bosh egamiz.

Urush boshlanganda O'zbekiston aholisi 6,5 million kishiga yaqin bo'lgan. Shundan 1,5 million kishi, ya'ni qurol ko'tarishga qurbi etgan (!) odamlar olovli janggohlarda jon olib-jon berishgan. Ulardan 500 mingdan ko'prog'i jang maydonlarida shahid bo'lgan, ko'plari mayib-majruh bo'lib qaytgan, bedarak yo'qolganlari qancha.

Bular shunchaki oddiy raqamlar emas. Bu raqamlar ortida fidoyilik, hurlik, istiqlol, erkinlik orzulari mujassam bo'lgan. Shularni o'ylasak, o'z-o'zidan bugungi saodatli kunlarga osonlikcha erishilmaganini anglaymiz. Demak, barchamiz shu aziz Vatanni ko'z qorachig'imizdek asrashga burchlimiz.

Ikkinchi jahon urushida qatnashgan yurtdoshlarimiz safi tobora torayib boryapti. Ayni paytda yurtimizda bor-yo'g'i 236 nafar Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi umrguzaronlik qilmoqda. Shu bois ularning qadriga etib, duolarini olib qolishga harakat qilishimiz kerak. Keksalarni e'zozlashni o'zini musulmon sanagan kishi borki, sharaf bilan ado etadi.

Anas ibn Molik roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisda Nabiy alayhissalom: “Yosh yigit keksa kishini yoshi ulug'ligi uchun hurmat qilsa, Alloh taolo uni ham keksayganida hurmat qilinadigan insonlar qatoriga qo'yadi”,(Imom Termiziy rivoyati).

Boshqa bir hadisda esa: “Kichiklarga rahm-shafqatda, kattalarga hurmat-izzatda bo'lmagan kishi bizdan emasdir”, deyilgan (Imom Abu Dovud rivoyati).

Front ortida mehnat qilganlar ham urushda qatnashganlarchalik mashaqqatlarga duchor bo'lishgani tarixiy haqiqatdir. Yurtdoshlarimiz front hududlaridan ko'chirib keltirilgan bir millionga yaqin bolalar, ayollar va qariyalarni qabul qilgani, ularga boshpana bergani, hatto oxirgi burda nonini ham ular bilan baham ko'rgani, “Sen etim emassan” deb, ularni o'z bag'riga olib, mehr-muruvvat ko'rsatgani xalqimizning odamiylik fazilatlari, olijanobligining amaldagi yorqin ifodasidir. Zero, hadisi sharifda Nabiy alayhissalom: “Men va etimni kafillikka olgan kishi jannatda mana shunday bo'ladi(deb shahodat va o'rta barmoqlarini bir-biriga yaqinlashtirib ko'rsatganlar)(Imom Buxoriy rivoyati).

Insoniyat tarixidagi eng mudhish va beshafqat urushni boshidan kechirgan xalqimiz doimo bunday yovuz ofat hech qachon qaytmasligini, ostonamizga yaqin yo'lamasligini so'raydi. Shu bois doimo duoga qo'l ochganimizda, avvalo, tinchlik-xotirjamlikni, salomatlikni Yaratgandan so'raymiz. Ilohim, yurtimiz tinch, osmonimiz musaffo bo'lsin!

 

Jasurbek domla RAUPOV,

Toshkent viloyati bosh imom-xatibi

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Marg‘ilonning uch muqaddas qadamjosi

14.08.2026   45927   3 min.
Marg‘ilonning uch muqaddas qadamjosi

Marg‘ilon – Farg‘ona vodiysining eng qadimiy va o‘ziga xos shaharlaridan biri. Uning tarixini faqat me’moriy obidalar, qadimiy ko‘chalar yoki mashhur hunarmandchilik an’analari bilangina emas, balki asrlar davomida xalq e’zozida bo‘lib kelayotgan ziyoratgohlarsiz ham tasavvur etib bo‘lmaydi, xabar bermoqda O‘zA.

Shahardagi Pir Siddiq ziyoratgohi, Burhoniddin Marg‘inoniy Chillaxonasi va Kaptarli mozor ana shunday tarixiy-ma’naviy maskanlar sirasiga kiradi. Ularning har biri o‘z tarixi, rivoyatlari va xalq xotirasidagi o‘ziga xos o‘rniga ega.

Marg‘ilonning qadimiy ziyoratgohlaridan biri Pir Siddiq majmuasidir. Xalq orasida bu qadamjo bilan bog‘liq turli rivoyatlar avloddan-avlodga o‘tib kelgan. Ziyoratgoh Pir Siddiq nomi bilan bog‘liq bo‘lib, “siddiq” so‘zi arab tilida haqgo‘y, rostgo‘y, haqiqatga sodiq inson ma’nolarini anglatadi. Shu jihatdan ziyoratgoh nomi ham xalq tasavvurida ezgulik, iymon va rostgo‘ylik kabi fazilatlar bilan uyg‘unlashib ketgan. Majmuadagi me’moriy yechimlar, ayniqsa, gumbazli inshootlar va qadimiy qabrlar Marg‘ilonning o‘tmishdagi shaharsozlik va me’morchilik an’analaridan darak beradi.

Pir Siddiq ziyoratgohi nafaqat ziyorat maskani, balki Marg‘ilonning tarixiy xotirasini o‘zida mujassam etgan qadamjolardan biri sifatida ahamiyatlidir. Marg‘ilon tarixi buyuk alloma Burhoniddin Marg‘inoniy nomi bilan chambarchas bog‘liq. XII asrda yashab ijod qilgan alloma islom huquqshunosligi, xususan, hanafiy fiqhi taraqqiyotiga beqiyos hissa qo‘shgan. Uning butun islom olamida mashhur bo‘lgan “Hidoya” asari asrlar davomida muhim huquqiy manba sifatida qadrlanib kelgan.

Marg‘ilonda alloma nomi bilan bog‘liq Chillaxona ham xalqning ma’naviy xotirasida alohida o‘rin tutadi. “Chillaxona” atamasi odatda insonning ma’lum muddat xilvatda qolib, tafakkur, ibodat va ruhiy tarbiya bilan mashg‘ul bo‘ladigan joyini anglatadi. Burhoniddin Marg‘inoniy Chillaxonasi bilan bog‘liq rivoyatlar ham allomaning ilm yo‘lidagi mashaqqatli izlanishlari va ma’naviy kamolotini tasavvur qilishga yordam beradi. Bu maskanni faqat ziyoratgoh sifatida emas, balki buyuk allomaning ilmiy-ma’naviy merosini anglashga xizmat qiluvchi tarixiy xotira joyi sifatida ham baholash mumkin.

Marg‘ilondagi yana bir o‘ziga xos maskan – Kaptarli mozor. Uning nomi bilan bog‘liq xalq rivoyatlari turlicha. Ayrim hikoyalarda bu joyda kaptarlar ko‘p bo‘lgani, shu sababli mozor “Kaptarli” deb atalgani aytiladi. Kaptar esa xalq tasavvurida tinchlik, poklik va ezgulik ramzi sifatida qabul qilinadi. Kaptarli mozor haqidagi ma’lumotlarni ilmiy jihatdan chuqur o‘rganish Marg‘ilonning mahalliy tarixini yanada boyitishga xizmat qiladi. Buning uchun arxiv hujjatlari, qadimiy xaritalar, qabrtoshlaridagi yozuvlar, vaqf hujjatlari va xalq orasida saqlanib kelayotgan og‘zaki tarix namunalarini tadqiq etish muhim. Zero, xalq xotirasida asrlar davomida saqlanib kelayotgan rivoyatlar ham tarixiy-etnografik tadqiqotlar uchun qimmatli manba bo‘lishi mumkin.

Uch qadamjo – bir tarix. Pir Siddiq ziyoratgohi, Burhoniddin Marg‘inoniy Chillaxonasi va Kaptarli mozorni birlashtirib turgan asosiy jihat ularning Marg‘ilonning ma’naviy qiyofasini shakllantirishdagi o‘rnidir. Bu qadamjolar xalqning ajdodlarga hurmat, muqaddas joylarni asrash, ezgulik va ma’rifatni qadrlash kabi an’analarini o‘zida mujassam etadi.

Ularning har biri Marg‘ilon tarixining turli qirralarini namoyon etadi: Pir Siddiq – diniy-ma’naviy merosni, Burhoniddin Marg‘inoniy Chillaxonasi – ilm va tafakkur an’analarini, Kaptarli mozor esa xalq xotirasi va mahalliy rivoyatlarning uzviyligini ifodalaydi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari