Salim ibn Jobir Hujaymiy roziyallohu anhu Rasululloh sollallohu alayhi va sallamning huzurlariga kelib dedi:
– Ey Allohning Rasuli! Menga vasiyat qiling!
Rasululloh sallollohu alayhi va sallam unga dedilar:
– Allohga taqvo qilgin! Idishingdagi suvni boshqaning idishiga bo'shatib berish, birodaringga ochiq yuz bilan gapirish kabi bo'lsada, yaxshiliklardan biror-bir ishni kichik sanama. Izoringni osiltirib yurishdan saqlan. U kibrdandir. Uni Alloh yaxshi ko'rmaydi. Agar bir kishi seni sendagi biladigan narsasi ila ayblasa, sen uni undagi biladigan narsang bilan ayblama. Uni o'z holiga qo'y. Gunohi o'ziga, ajri senga bo'ladi. Hech kimni so'kib haqoratlama!
Yaxshilikni kichik hisoblamang. Sizni qaysi amalingiz jannatga olib kirishini bilmaysiz!
Oddiygina mushuk o'tib ketishi uchun mashinangizni to'xtatib turishingiz ham yaxshilikdir. Bir qariyani qo'lidan tutib yo'ldan o'tkazib qo'yishingiz ham yaxshilikdir. Nogiron insonning nogironlik aravachasini etaklashingiz ham yaxshilikdir. Ko'chada ishlab yurgan ishchiga bir idishchada suv berishingiz ham yaxshilikdir. Bir qariyaga og'irlik qilib turgan yukini uning qo'lidan olishingiz ham yaxshilikdir. Bir er-xotinning o'rtasini yarashtirib qo'yishingiz ham yaxshilikdir. Hotiningizning ayblarini ko'rmaslikka olishingiz ham yaxshilikdir. Farzandlaringizni kechirishingiz ham yaxshilikdir. Qo'shningizga biror narsa hadya qilishingiz ham yaxshilikdir. Bir bemorning davolanishi uchun yordam berishingiz ham yaxshilikdir!
Yaxshilikning nihoyasi yo'q. Holiqqa olib boradigan yo'lning soni xaloyiqning nafasi miqdorichadir. Oldida shuncha ko'p yo'l bo'laturib undan yurmaganlar naqadar baxtsizdir!
Axloqingiz uchun insonlarni mezon qilib olmang. Menga yaxshilik qilsa men ham unga yaxshilik qilaman, demang. Agar yomonlikka yomonlik bilan javob beraversak yomonlik qachon tugaydi?!
Dunyoda bir ajib xulq bor. Uning nomi “o'zni baland tutish”dir. Hech kimga sizni o'zining axloqi darajasiga tushirishiga ruxsat bermang. Har qanday janjalga aralashavermang. Oldingizda paydo bo'lib qolgan har-bir urushga qatnashavermang. Kundalik hayotimizdagi ko'p janjallar arzimas maqsadlar uchun bo'ladi. Unda g'alaba qozonsangizda, g'olib bo'la olmaysiz. Ammo mag'lub bo'lsangiz mag'lubiyat alamini tortasiz. O'z axloqidan voz kechgan kishi bilan tenglashish uchun biz ham axloqimizdan voz kechsak undan nima farqimiz qoladi?!
Aqlli inson o'zi uchun baho deb faqatgina jannatni biladi. Jannatga olib bormaydigan har qanday muammoni qo'ying. Ana shunda natija qanday bo'lmasin, siz g'olib bo'lasiz. Banda birodarini avf qilsa, Alloh uning izzati va qudratini ziyoda qiladi!
Kunlar aylanaveradi. Oxirida baribir haq sohiblari g'olib bo'lishadi. Botil egalari mag'lub bo'lishadi. Bu narsa zamindagi Allohning qonunidir. Yusuf alayhissalomni quduqqa tashlagan qo'llar kuni kelib u kishidan egulik so'rab cho'zilgan edi!
Rasululloh sallollohu alayhi va sallamni jinni, yolg'onchi deganlar Fath kunida rahm qilishlarini so'rab “Sen oliyjanob kishining o'g'li oliyjanob kishisan!”, deyishgan edi!
Abdulqodir Polvonov
Shu yil 25-26 mart kuni Jizzax, Buxoro, Navoiy, Samarqand va Qashqadaryo viloyatlaridan “Haj – 2026” mavsumiga saralab olingan guruh rahbarlari uchun maxsus o‘quv seminari o‘tkazildi. Unda mavsumga puxta tayyorgarlik ko‘rish, ziyoratchilar uchun munosib sharoitlar yaratish va ibodatlarni yuqori saviyada tashkil etish masalasi muhokama etildi.
Mazkur o‘quv mashg‘ulotlarini Din ishlari bo‘yicha qo‘mita bo‘lim boshlig‘i Bobomurod Rustamov, O‘zbekiston musulmonlari idorasi Haj va umra tadbirlarini tashkil etish markazi direktori Maqsud Karimov, Buxoro viloyati bosh imom-xatibi o‘rinbosari Otabek Avezov va Samarqand viloyati bosh imom-xatibi o‘rinbosari Nursultonxon domla Abdumannonov olib bordi.
Seminar davomida notiqlar tomonidan ellikboshilarga yaqinlashib kelayotgan muborak safarning tashkiliy jihatlari, ziyoratchilar bilan ishlashda odob-axloq qoidalari va qonunchilik me’yorlariga rioya qilish yuzasidan muhim ko‘rsatmalar berildi. Xususan, haj amallarini ado etish tartibi, muborak qadamjolarni ziyorat qilish odoblari va ziyoratchilarga ma’naviy ko‘mak berishda guruh rahbarlarining mas’uliyatiga alohida urg‘u qaratildi.
Tadbir yakunida ishtirokchilar o‘zlarini qiziqtirgan savollarga batafsil javob oldilar.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati