Kimda kim Alloh taolo haqida «O'z zoti bilan Arshga qaror topdi», «O'z zoti bilan Arshdan tushadi», «Rasululloh sollallohu alayhi vasallam U bilan birga Uning yonida Arshga o'tiradi», «O'z zotida qoim topgan kalomi sovt-ovozdir», «Uning tushishi harakat, ko'chish va zoti bilan bo'ladi», «Uning Arshni ko'tarib turuvchi farishtalarga og'irlik keltiradigan og'irligi bor», «Osmonda yoki Arshda o'rin olgan», «Uning bir tomoni, chegarasi va makoni bor», «Unda hodisalar qoim topadi», «U Arshga yoki maxluqotlaridan biriga tegib turadi» va shu kabi sharmandali so'zlarni aytadigan bo'lsa, uning yo'ldan ozganligi, millatdan chiqqanligi va Alloh subhanahu va taolo haqida (ishlatilishi) joiz narsalardan uzoqda ekanligida shubha qilmaymiz. Bu shu qadar ochiq-oydin narsaki, bunday sharmandali narsalarni salafiylik da'vosi bilan berkitishning iloji yo'q. Yuqoridagi so'zlarni dindan deb biladigan kishilarning e'tiqodlarini rad etamiz, ularning orzularini chippakka chiqaramiz va ularga hashaviylarning avlodi ekanliklarini eslatamiz.
«As-Sayfus soqiyl» kitobidan 21-B, Shayx Muhammad Zohid Kavsariy rohimahulloh tahqiqlaridan
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Bir safar oilamiz bilan bir nechta davlatlarga sayohat qilish uchun yo‘lga chiqdik. Bir davlat chegarasiga yetib borganimizda, u yerda juda katta tirbandlikka duch keldik.
Kun botgunicha shu yerda qolib ketdik. Tirbandlik sabab chegaradan o‘ta olmadik. Mashinadagi uka-singillarim asabiylashgan, kimdir xavotirda, kimdir esa g‘azabda edi. Faqat otam xotirjam edi. U sokinlik bilan:
— Bu ham o‘tib ketadi, — dedi.
So‘ng qo‘shib qo‘ydi:
— Yillar o‘tgach, sizlar bu voqeani eslaysizlar va unga kulib qo‘yasizlar.
Darhaqiqat, hozir onam bu voqeani har safar eslaganda, tabassum bilan hikoya qiladi.
Bu hayotdagi oddiy, ammo muhim haqiqatni ko‘rsatadi: hech bir holat doimiy emas. Inson qiyinchilikka duch kelganda, og‘riq ko‘pincha o‘z haqiqiy hajmidan kattaroq ko‘rinadi. Xuddi shunday, quvonchli lahzalar ham bizga abadiydek tuyulishi mumkin.
Otam ham o‘sha kuni qiynalgan edi, ammo xotirjam edi. Chunki u bu qiyinchilik ham o‘tib ketishini bilardi. U baxtli kunlarda ham xotirjam edi, chunki baxt ham abadiy emasligini anglardi.
Ba’zilar buni sovuqqonlik deb atashi mumkin. Men esa buni qalb xotirjamligi deb atayman.
Bu shunday xotirjamlikki, insonga yaxshi kunlarda ham, qiyin kunlarda ham o‘zini barqaror his qilishga yordam beradi.
Bu tamoyil otamning so‘nggi kunlarida ham yaqqol namoyon bo‘ldi. U hayotining oxirgi kunlarida ham ajoyib xotirjamlik va ichki osoyishtalik bilan yashadi.
Hatto otam bunday deb aytardi:
— Hatto og‘riq ham o‘tib ketadi. O‘lim ham o‘tib ketadi.
Uning so‘nggi kunlaridagi xotirjamlik holatini hali ham to‘liq tushunib yetolmayman.
Bu qoida mashhur hikmatga o‘xshaydi:
“Hech narsa abadiy emas”.
Qiyinchiliklar ham o‘tadi, quvonchlar ham o‘tadi. Shuning uchun inson har bir holatda muvozanatni saqlashni o‘rganishi kerak.
Davron NURMUHAMMAD