Munozarali diniy masalalarga mukkangdan ketma!
Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo'lsin.
Payg'ambarimizga mukammal va batamom salavotu durudlar bo'lsin.
Mening muborak qizim, butun olamni qamragan va ta'minlagan Allohning rahmatiga mazhar bo'lishingni tilagan holda salomlarimni yo'llab qolaman. Qayta-qayta salomlarimni yo'llayman. Ana shu salomlarning barokotidan meni ham mag'firatiga nozil qilar.
Muborak qizim, Allohning izni ila kechagi kun o'tib ketdi. Abadiy tugadi. Hech qo'rqma. Allohga nisbatan ishonching cheksiz bo'lsin. Agar nomaqbul ishlardan qaytib, samimiy tavba qilgan bo'lsang, U seni allaqachon kechirib yuborgan ham. Rabbimiz ne-ne kishilarni kechirib yuborganini bilasanmi? Alloh azza va jalla qanchalar karamli va rahmli ekanidan xabaring yo'qmi? Nafaqat senga o'xshab oq-qoraning farqiga borib tavba qilganlarni, hatto bundan battarlarini ham kechirib yuborgan va bundan keyin ham kechiradi. Uning mana shunday va'dasi bor. U shunday marhamati cheksiz Allohdir. Koshki butun insoniyat Allohni shu holida bilsa-yu, dunyo jannatga eltuvchi eng yaqin vositaga aylansa. Agar fikrlaringni shu o'lchovda solmasang, shayton seni eski kunlariga qaytarishi mumkin. Juda ehtiyot bo'l.
Mening muborak qizim, senga yozib olishing va amaliyotda qo'llashing uchun kichkina tavsiyalarni berib o'tsam. Mening haqqimga ham duo qilib qo'y:
a) Ota-onang bilan hech qachon tortishma. Ularni din va sendagi o'zgarishlar xususida muxolif deb o'ylama. Sizga rahmat nazari bilan qaragan Parvardigor bir kuni ularni ham rahmatiga sazovor qilishi mumkinligini aslo yodingdan chiqarma! O'sha kun kelguncha zarur bo'lsa, qirq yil kut, qirq bor o'zingni choh tubiga ot, lekin ularni kut! Sabr mana shudir. Musulmonlik ham shudir.
b) Ikkinchi ishing, shaytonning seni tavba qilganing uchun afsus-nadomat chekishiga undaydigan hujumlariga qarshi tayyor tur. Hayoliy sarmoyalarni kutma. Odamlar doim sen bilan mashg'ul bo'lishadi deb o'ylama. Eng muhimi, hamma narsa doim yaxshi ketadi deb umid qilib qolma. Aksincha, katta burilish qilganing uchun imtihoning ham shunga yarasha og'ir bo'lishi mumkinligini o'ylagin. Va bu sinovlarni jannatga etishishdan oldin rohat-farog'at bo'lmasligini idrok qilgan holda, sabr va chidam bilan o'z foydanga foydalan.
v) Islomga va musulmonlikka yuzlanganingni hech qachon unutma; musulmonlik bilan musulmonlar ichidagi Islomga xizmat qilish vositasi bo'lgan turli guruh va fondlar bir-biridan boshqa narsalar. Sen ularni emas, Islomni mahkam ushla! Hayrli ishlarda ular bilan birga bo'l. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam, sening jonu jahoningdir, qolganlar esa u zotning orqalaridan ergashuvchilar sifatida qabul qil.
g) Munozarali diniy masalalarga mukkangdan ketma. Bahstalab bo'lmagan asl mavzular hayotingni oxirigacha senga etadi.
d) Birinchi galdagi maqsading har qanday holatda ham imoningni asrab qilish bo'lmog'i kerak. Imoningga zarar etkazishi mumkin bo'lgan falsafalardan o'zingni saqla. Falsafa ilonning zahariga o'xshaydi; undan dori ham tayyorlanishi mumkin bo'lsa-da, asli zahardir.
Ikkinchi maqsading Alloh harom qilgan narsalardan saqlanishdir. Harom bilan hech qachon birga bo'lmagin.
Uchinchi maqsading Alloh senga farz qilgan narsalarni bajarish. Ularning to'liq ado et. Agar iloji bo'lmay qolsa, qazo qil.
To'rtinchi maqsading iloji boricha nafil ibodatlarni qilish bo'lsin.
e) Eng birinchi hijobdan boshlab buyruq va taqiqlarda haddan oshmaslikka harakat qil. Haddan oshish bir kun kelib seni bir-biriga zid ko'chaga kiritib qo'yadi. Nimani g'uluv ketish va nimani o'rta yo'l ekanini so'rab turishing uchun doim bir maslahatgo'ying bo'lsin.
yo) Avvalgi qazo namoz va ro'zalaring uchun taqvim tuz. Uzrli kunlaringdan tashqari qolgan hamma kundagi namozlaringni ado etishing kerak. Qoldirgan kunlaringni hisoblab chiq. O'sha kunlarning yig'indisidan qazo namoz o'qish va qazo ro'zani uchun taqvim ishlab chiq. Ma'lum bir reja asosida, shoshilmay ularni bittama-bitta bitirgin. Agar bu ishga jiddiy kirishsang, Alloh senga juda ko'plab qulayliklar eshigini ochib qo'yganini ko'rasan. Rejangni tuz va qolgani bilan ishing bo'lmasin.
j) Atrofingda faqat mo'min do'stlar bo'lishi kerak. O'zing uchun tanlab, do'stona muhit yarat.
z) O'z ustingda ishlashing uchun o'qishing kerak. Qancha o'qiyotganing va qanday kitoblaring borligi haqida bir ro'yxat yozib yuborsang, men ham bu borada senga yordam beraman.
Muborak qizim, sening haqqingga duo qilyapman. Sendan duo qilishingni so'rayman.
Sendan xushxabarlar kutib qolaman.
Allohga omonat bo'l.
Nuriddin Yildiz
Mahmud Mahkam
“Solombo Times”: O‘zbekistonda “Uchinchi Renessans” g‘oyasini amalga oshirish davlat siyosatiga aylangan
Shri-Lankaning “Solombo Times” nashrida “O‘zbekistonda Yangi uyg‘onish davri: kelajak texnologiyalari yordamida buyuk o‘tmishni qayta tiklash” sarlavhali tahliliy maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Shri-Lankalik taniqli jurnalist Fazan Navaz tomonidan yozilgan ushbu materialda so‘nggi o‘n yilda O‘zbekistonda Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan Yangi O‘zbekistonni bunyod etish, “Uchinchi Renessans” g‘oyasini amalga oshirishga qaratilgan islohotlar va ularning samarali natijalari xususida so‘z yuritilgan.
Muallifning yozishicha, Markaziy Osiyo markazida sokin, ammo ulkan ahamiyatga ega inqilob yuz bermoqda. Bu kurash qurol-yarog‘ bilan emas, balki qo‘lyozmalar, muzeylar va mikrochiplar yordamida amalga oshirilmoqda.
Prezident Shavkat Mirziyoyev rahbarligida O‘zbekiston Samarqand va Buxoro kabi shaharlar jahon ilm-fani, she’riyati va falsafasining yetakchi markazlari bo‘lgan O‘rta asrlardagi “Oltin asr” shon-shuhratini qayta tiklashga intilmoqda.
Bu jarayonning o‘ziga xos jihati shundaki, O‘zbekiston ming yildan ziyod tarixga ega madaniy merosni asrash, qayta tiklash va keng ommaga yetkazish uchun sun’iy intellekt hamda raqamli texnologiyalardan faol foydalanmoqda.
Nashrda O‘zbekistonning boy madaniy va tarixiy merosi hamda uni saqlash bo‘yicha islohotlarga to‘xtalib o‘tilgan. Qayd etilganidek, bu zamin insoniyat tarixidagi eng buyuk allomalarga beshik bo‘lgan. Astronom va davlat arbobi Mirzo Ulug‘bek Samarqandda yulduzlarni hayratlanarli darajada aniq kuzatish imkonini bergan rasadxona barpo etgan. Xorazmdagi Ma’mun akademiyasi olimlari esa Yevropada Renessans boshlanishidan ancha avval matematika va tibbiyot sohalarida yuksak yutuqlarga erishgan edi.
O‘zbekiston yetakchisi bu tarixiy merosni tez-tez tilga olib, Mirzo Ulug‘bekni nafaqat buyuk olim, balki ilm-fanni eng yuksak qadriyat deb bilgan davlat arbobi sifatida ta’riflaydi. Davlat rahbari bugungi yangilanish jarayonini “Uchinchi Renessans” deb atab, uni O‘zbekistonning ilmu ma’rifat va madaniyat markazi sifatidagi mavqeini qayta tiklashga qaratilgan umummilliy loyiha sifatida baholaydi. Tarixchilar ta’biri bilan aytganda – bu atama mintaqada avval mavjud bo‘lgan ikki buyuk yuksalish davridan keyingi navbatdagi uyg‘onish bosqichini anglatadi.
Muallifning fikricha, O‘zbekistonda Uchinchi Renessans g‘oyasini amalga oshirish shunchaki gap emas, balki davlat siyosatiga aylangan.
“Bu ulkan maqsadning eng yorqin ramzi joriy yil Toshkentda qad rostlagan Islom sivilizatsiyasi markazidir. 2026 yil mart oyida 40 mamlakatdan tashrif buyurgan 1500 dan ortiq mutaxassis ishtirokida qurib bitkazilgan mazkur markaz o‘z bag‘rida islom olamining eng noyob yodgorliklaridan biri – VII asrga mansub Usmon Mus'hafini saqlaydi. Shuningdek, bu yerda ilmiy laboratoriyalar, restavratsiya ustaxonalari va arxivlar faoliyat yuritadi. Markaz allaqachon dunyodagi eng chiroyli yangi muzeylardan biri sifatida e’tirof etilgan”, – deya qayd etgan jurnalist.
Materialda ta’kidlanishicha, O‘zbekiston yondashuvining boshqalardan ajratib turadigan muhim jihati – bu sun’iy intellektdan iqtisodiy taraqqiyot vositasi sifatidagina emas, balki madaniy merosni muhofaza qilish vositasi sifatida ham foydalayotganidadir.
Sun’iy intellekt turizm sohasini ham tubdan o‘zgartirmoqda. Bu tashabbus 2026 yilda mamlakatga 12 million sayyohni jalb qilish rejasining bir qismi hisoblanadi.
Fazan Navaz o‘z maqolasini “Uchinchi Renessans” o‘z oldiga qo‘ygan maqsadlarga to‘liq erishadimi-yo‘qmi, buni vaqt ko‘rsatadi. Biroq bugunning o‘zidayoq O‘zbekiston qanday yo‘ldan odimlab borayotgani aniq ko‘rinib turibdi”, – degan so‘zlar bilan yakunlagan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati