Mamlakatimizda tarixiy obidalar, ziyoratgohlar, bir so'z bilan aytganda, o'zbek xalqining buyuk tarixini qayta tiklashga katta e'tibor qaratilmoqda. Hususan, qadim Buxoro zaminida mangu qo'nim topgan ulug' ajdodlarimizdan Hoja Abdulxoliq G'ijduvoniy, Hoja Orif Mohitobon Revgariy, Hoja Mahmud Anjir Fag'naviy, Hoja Ali Romitaniy, Hoja Muhammad Boboyi Samosiy va Hoja Muhammad Bahouddin Naqshband qabrlari qayta tiklanib, ular joylashgan maskanlar obodonlashtirildi. Bugungi kunda ushbu maqbaralar ulug' ziyoratgohlarga aylangan.

Halqimizning qadimiy tarixidan so'zlaydigan noyob yodgorliklardan biri Hazrat Boboyi Laqlaqag'iy ziyoratgohi Buxoroning Romitan tumanida joylashgan eng qadimiy qadamjolardan sanaladi.

Hazrat Umar jome masjidi imomlari tomonidan taqdim etilgan ma'lumotlarga ko'ra, Hazrat Boboyi Laqlaqag'iy – Hazrat Hoja Niyoz Horazmiy xojagonlik tariqatining asoschisi Abdulxoliq G'ijduvoniyga ustozlik qilgan. Shu bois Hazrat xojagonlik tariqati zanjirining boshlanishida turuvchi ulug' avliyo hisoblangan. Hazrat tirikchilik uchun dehqonchilik bilan mashg'ul bo'lgan. O'z mablag'lari hisobidan 3arafshon daryosi ustida yog'och ko'prik qurdirgan. Mazkur ko'prikdan Choriqulboy tomonidan toshko'prik qurilgunga qadar foydalanilgan.

Hazrat o'z muridlari tarbiyasi uchun ham qimmatli vaqtini ayamagan. Vaqti-vaqti bilan vohaning barcha tumanlariga safar qilib ham turgan.

Tarixiy manbalarda keltirilishicha, Hazrat Boboyi Laqlaqag'iy Abdulxoliq G'ijduvoniyga saboq bergan yillari yoshi ancha ulg'aygan bo'lib, u kishiga nisbatan «Bobo» so'zini ilk bora Abdulxoliq G'ijduvoniy qo'llagan ekan. Abdulxoliq G'ijduvoniy ustozlarining xizmatlarini qilib, duolarini olishga muvaffaq bo'lgan. U zot saboq olish uchun G'ijduvondan Hoja Niyoz Horazmiy huzuriga kelganlarida, Zarafshon daryosi ustiga qurilgan «Puli Laqlaqa» ko'prigidan o'tgan. Ko'prikdan o'tish chog'i ko'prik qimirlab turgani uchun «Puli laqlaqa», ya'ni «qimirlayotgan ko'prik» nomini olgan .

Hazrati Hoja Abdulxoliq 1103 yil G'ijduvonda tug'ilib, 1179 (ayrim manbalarda 1220) yil marhum bo'lgan. Qabri G'ijduvon shahrida joylashgan. Hazratning qabri ustidagi maqbara mustahkam bo'lishi uchun tomonlari 85x8,5 metr va balandligi qo'shqavatli gumbazi bilan 8,5 metr qilib, ya'ni kub shaklida qurilgan.

Hazrat Abdulxoliq G'ijduvoniyning juda ko'p murid, muhib, shogirdlari bo'lgan. Ularning eng etuklari Hoja Ahmad Siddiq, Hoja Avliyoi Kabir, Hoja Sulaymon Karmaniy, Hoja Orif Revgariydir. Hoja Abdulxoliqning muborak ruhi Hoja Bahouddin Naqshband hazratlarini tarbiya qilgani uchun u ulug' zot Bahouddin Naqshbandning uvaysiy – ma'naviy pirlari hisoblangan. Hazrat Bahouddinga zikri xufya (ovoz chiqarmay maxfiy zikr qilish)ni o'rgatgan ham u zoti sharifdir. Ma'lumotlarga ko'ra, Hazrat sakkiz ming butparastni musulmon qilishga muvaffaq bo'lgan, tavba qildirib, to'g'ri yo'lga solgan.

Madaniy meros agentligi boshqarma boshlig'i Bahodir Matchonovning ta'kidlashicha, mamlakatimizda tarixiy haqiqatni tiklash davlat siyosati darajasida bo'lib, 8 ming 210 ta tarixiy yodgorliklar ro'yxatga olingan.

– Bu raqamlar mamlakatimizni nafaqat Sharqda, balki butun dunyoda tarixiy madaniy yodgorliklarga boy o'lkalardan biri sifatida namoyon etadi. Yurtimizdan etishib chiqqan allomalar, buyuk zotlar nainki xalqimiz, balki butun insoniyat ilm-fani, madaniyat va san'ati rivojiga daxldor ulkan ma'naviy, moddiy meros qoldirgan. Ularni asrab, kelgusiga avlodga etkazish esa bugunning dolzarb vazifasidir, – deydi Bahodir Matchonov.

Muhayyo Toshqorayeva, O'zA