Shu yil 5 yanvar' kuni O'zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Nuriddin domla hazratlari Saudiya Arabistonidagi “Abu Sarhad” hamkor shirkati bilan “Umra – 2022” mavsumini amalga oshirish bo'yicha shartnoma tuzganlari haqida xabar bergan edik.
Shundan so'ng, hududlarda pandemiyadan oldin navbatda turgan fuqarolar ro'yxatlarini shakllantirish, aviaqatnov jadvallarini ishlab chiqish, qo'shimcha to'lovlarni amalga oshirish va ziyoratchilarni tibbiy ko'rikdan o'tkazish ishlari boshlab yuborildi.
Ayni kunlarda, O'zbekiston musulmonlari idorasiga OAV vakillari va mo'min-musulmonlardan umra ziyorati bo'yicha juda ko'p savollar bo'lmoqda. Ushbu savollarga quyidagi javoblarni taqdim etamiz:
Umra safari qachondan boshlanadi?
– Alloh nasib etsa, 2022 yil 22 yanvar' kuni birinchi reysni Saudiya Arabistoniga uchirishga tayyorgarlik ko'rilmoqda. Shundan so'ng 25, 28 yanvar' kunlari ham navbatdagi reyslar amalga oshiriladi. Kelgusida muborak safarga reyslarni sezilarli darajada oshirib boriladi, insha Alloh.
Boshlanayotgan umra safariga qachon ro'yxatga yozilgan fuqarolar jo'natiladi?
– Joriy umra mavsumida birinchi navbatda pandemiyadan oldin, ya'ni 2020 yil fevral' oyi oxiriga qadar umra ziyorati uchun to'lovlarni amalga oshirib, safarga bora olmagan fuqarolar yuboriladi.
Umra to'lovi qancha etib belgilandi?
Qayd etganimizdek, pandemiyadan oldin, ya'ni 2020 yil fevral' oyiga qadar umra ziyorati uchun oxirgi belgilangan to'lovlarni amalga oshirganlar qo'shimcha ravishda 4.770.000 so'm mablag' to'laydilar. Ushbu qo'shimcha to'lovni belgilashda, mehmonxonalarda ziyoratchilarning xonalarga, avtobuslarda o'rindiqlarga joylashtirishda oraliq masofa hisobiga 50 foizgacha qisqartirilish, oziq-ovqat mahsulotlarini qadoqlangan holda tarqatish, o'rnatilgan boshqa karantin tartib-qoidalarni ta'minlash, 15 foiz Saudiya QQS solig'i kabi sarf-xarajatlar ham hisobga olingan. Shuningdek, Makka va Madina shaharlarida eng zamonaviy mehmonxonalar ziyoratchilarimizga xizmat qiladi.
Mazkur to'lovlarni amalga oshirishda ziyoratchilarga qulaylik yaratish maqsadida, “Aloqabank” ATning barcha filiallarida har kuni, hatto shanba va yakshanba kunlari ham Umra to'lovlari qabul qilinadi.
Ziyoratchilar uchun qaysi vaktsina bilan emlanish talab etiladi?
– Umra safariga boruvchi fuqaro “COVID-19”ga qarshi “Astra-Zeneca”, “Moderna”, “Pfizer” yoki “Jonson & Jonson” vaktsinalari bilan to'liq emlanib, sertifikatga ega bo'lishi lozim. Talab qilingan vaktsinalarni emas, balki “Sputnik V” va O'zbekiston-Hitoy kabi vaktsinalar bilan to'liq emlangan fuqarolar yuqorida sanalgan vaktsinalaridan biri bilan 1 marta emlanishi kifoya qiladi.
Saudiya Arabistonida umra amalini ado etish qilish uchun dastur orqali navbatga turish tartibi qanday?
– Har bir ziyoratchida smartfon (Samsung, Ayfon yoki boshqa turdagi sensor) telefoni bo'lishi talab etiladi. Android telefon uchun “PlayMarket” va IOS mobil' qurilma uchun “AppStore”dan “توكلنا” (“Tawakkalna”) va “اعتمرنا” – (“ Eatmarna”) elektron dasturlari yuklatilgan bo'lishi lozim. Mazkur dasturlar telefonda “geolokatsiya” va “internet” yoqilgandagina ishlaydi. Bu dasturlar ziyoratchi Saudiya Arabistoni davlat chegarasidan o'tib, Madina shahrida tegishli ma'lumotlar bilan to'ldirilgandan keyingina ishga tushadi.
Ziyoratchi Saudiyaga etib borishi bilan Saudiya mobil' aloqa operatori sim kartasini xarid qiladi va internet to'plamini ishga tushiradi. Sim kartani aeroportda yoki Madina shahridagi mehmonxonada xarid qilish mumkin bo'ladi.
“Umra qilish mobil' dasturi” ziyoratchiga 1 martagina umra amalini bajarishga va faqat 5 mahal namozga chiqishiga ruxsat berishi mumkin. Qayta umra qilish uchun “Tawakkalna” va “Eatmarna” orqali so'rovnoma beriladi. Tizim ruxsat bergan muddatda “Oisha ona” – Tan'iym masjididan ehromga kirib keyin yana umra amalini ado etishi mumkin.
Saudiya Arabistonida qanday karantin talablari o'rnatilgan?
– Saudiya Arabistoni hududiga umra ziyorati uchun kirayotgan xorijlik fuqaro talab etilgan vaktsinalar bilan emlangan bo'lib, bu to'g'ridagi sertifikatga va 48 soatlik PTsR testiga ega bo'lishi, ziyoratchi o'zi bilan 30 ta tibbiy niqob olishi (har 4 soatda almashtirish uchun) va Saudiya Arabistonida doimiy tibbiy niqobda yurishi va oraliq masofaga rioya qilinishi belgilangan. Ta'kidlash kerakki, tibbiy niqob taqmaganlik uchun 300 AQSh dollari miqdorida jarima belgilagan. Ziyoratchilar umra safari yakunida ona-Vatanga qaytishdan avval o'z hisoblaridan Makka shahridagi mehmonxonada PTsR test topshirishlari kerak bo'ladi.
Umra safari uchun yangi navbatlar qayerda yoziladi?
– 18 yoshdan katta bo'lgan O'zbekiston fuqarosi umra safariga borish uchun o'zi ro'yxatda turgan mahalla fuqarolar yig'iniga shaxsini tasdiqlovchi hujjat bilan chiqib, umra safari uchun ochilgan maxsus daftarga ro'yxatga yoziladi va shu haqdagi ma'lumotnomani oladi. Ushbu daftar bo'yicha navbati kelgan fuqaroni MFY tuman-shaharga tavsiya beradi. So'ng hududdagi poliklinikada tibbiy ko'rikdan o'tadi. Natijalar yaxshi chiqsa, umra uchun belgilangan to'lov summasini to'laydi. Shuningdek, xorijga chiqish pasporti, tibbiy ko'rikdan o'tgani, vaktsina olgani to'g'risidagi ma'lumot va sertifikat va to'lov qog'ozining nusxasini taqdim qiladi.
O'zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
#Mustaqillikning 35 yilligi
Mustaqilligimizning 35 yillik to‘yi yaqinlashib, joylarda bayram shukuhi keza boshladi. Bundan dilda shukronalik hissi ortmoqda.
Tarixga nazar tashlansa, hamma davrda ham davlatning rivojlanishi, taraqqiy topishi jamiyatning farovon va osoyishta hayot kechirishiga bog‘liqligi ayon bo‘ladi.
Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam tinchlik-xotirjamlik eng katta ne’mat ekanligini ta’kidlab, bunday deganlar: “Ikki ne’mat borki, ko‘pchilik insonlar uning qadriga yetmaydi. Ular xotirjamlik va sihat-salomatlik” (Imom Buxoriy rivoyati).
Demak, tinchlik va xotirjamlik Alloh ta’oloning behisob bo‘lgan buyuk ilohiy ne’matlaridan. Shunday ekan, tinchlikning qadriga yetib, uning shukrini ado etish insonning burchlaridandir. Zero, hayotning bir maromda davom etishi, Haq taolo buyurgan ishlar xotirjam ado etilishi uchun ham osoyishtalik lozim bo‘ladi. Alloh taolo ham: “Ey, imon keltirganlar! Yoppasiga tinchlik ishiga kirishingiz!” deya buyuradi (Baqara surasi, 208-oyat). Tinchlik, salimlik mavzusi o‘ta muhim bo‘lgani bois Qur’oni karim oyatlaridan o‘rin olgan. Zotan, arab tilidagi “salm”, “silm”, “salom”, va “islom” so‘zlari bir o‘zakdan chiqqan, turli ma’nodagi so‘zlar bo‘lsada, aynan bir maqsadga yo‘naltirilgandir.
Bandaga berilgan ne’matlarning qadriga yetishda va uni asrashda, bizga payg‘amlarlarning otasi bo‘lgan, Ibrohim alayhissalom o‘rnak bo‘lib kelgan. U zot o‘z davrida Makkaga tinchlik, uning ahliga rizq so‘ragani so‘zimizning yorqin misolidir: “Ibrohim: “Ey, Rabbim, bu (Makka)ni tinchlik shahri qilgin va uning aholisidan Allohga va oxirat kuniga ishonuvchilarga (turli) mevalardan rizq qilib bergin” dedi” (Baqara surasi,126-oyat).
Alloh taolo bu orqali Rasululloh sollallohu alayhi va sallamni o‘tgan payg‘ambarlar hayotidan xabardor qilish barobarida, ular so‘ragan narsalarni ham bildirib, shunga chaqirgan.
Bu ne’atlar bardavom bo‘lishi uchun ham insondan shukr va qadrlash talab etiladi. Tinchlik hukm surib turgan joyga yana tinchlik so‘rab duo qilish esa, muqaddas dinimiz buyuradigan ishlardan. Shunday ekan, inson kim bo‘lishidan qat’iy nazar, o‘zi yashab turgan, Alloh ne’mat qilib bergan Vatani, uning zilol suvlari, havosi, nozi ne’matlari va boshqa barcha sharoitlariga shukr qilib, uni ziyoda bo‘lishini so‘rab duo qilishi lozim.
Bugun dunyoda tinchligi, xotirjamligini yo‘qotganlar qancha. Bularni ko‘rib, eshitib turganlar ibrat olib, xulosalar chiqarib, o‘zlari uchun in’om qilingan tinchlik va xotirjamlikni qadrlab, asrab avaylashi lozim.
Yurtimizda hukm surayotgan tinchlik, xotirjamlikni saqlash, uni turli xil g‘arazli xuruj, hamlalardan, fitna va bo‘htonlardan himoya qilish, g‘arzli va manfur kimsalarning makrlariga uchmasdan, yosh avlodni ham ulardan xabardor qilib, islom ta’limotining ezgu g‘oyalarini keng targ‘ib etish har birimizning burchimizdir. Bu xususida Alloh taolo bunday degan: “Ezgulik va taqvo (yo‘li)da hamkorlik qilingiz, gunoh va adovat (yo‘li)da hamkorlik qilmangiz! Allohdan qo‘rqingiz! Albatta, Alloh azobi qattiq zotdir” (Moida surasi, 2-oyat).
Xulosa qiladigan bo‘lsak, dinimizning tinchlik va xotirjamlikka bo‘lgan e’tibori nechog‘lik katta, hamda bag‘rikenglik uning negizi ekani yaqqol namoyon bo‘ladi. Inson o‘zidagi ne’matning qadrini uning ustida mulohaza yuritish, shu ne’matdan o‘zgalar ham bahramand yoki bebahra ekanini o‘ylab ko‘rish bilan biladi. Bu esa Allohga yanada ko‘proq shukr qilishga undaydi.
Ne’matning bardavom bo‘lishi, uning shukri ado etilishiga ham bog‘liq. Yoshi ulug‘ nuroniy otaxon va onaxonlarimiz ushbu ikki ulug‘ ne’matning mustahkamligini so‘rab duo qilishlari shundan. Alloh taolo yurtimiz tinchligi va xotirjamligini barqaror, bardavom, xalqimiz hayotini bundan-da farovon qilsin.
Isomiddin AHROROV