Qancha ko'p eslasak shuncha foyda
Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo'lsin.
Payg'ambarimizga mukammal va batamom salavotu durudlar bo'lsin.
Ubay ibn Ka'b roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:
«Bir kuni Rasululloh sollallohu alayhi vasallam biz bilan bomdod namozini o'qidilar, so'ng «Falonchi keldimi?» dedilar. «Yo'q», deyishdi. U zot: «Falonchi keldimi?» dedilar. «Yo'q», deyishdi. U zot shunday dedilar: «Munofiqqa namozlarning eng og'iri mana shu ikki namozdir (bomdod va xufton). Agar bu ikkisi uchun nimalar berilishi bilganinglarda tizzada emaklab bo'lsa ham ularni o'qishga kelardinglar. Avvalgi saf farishtalar safi kabidir, agar uning fazlini bilganingizda uning uchun musobaqalashgan bo'lar edingiz. Bir kishining boshqa bir kishi bilan o'qigan namozi yolg'iz o'zi o'qigan namozidan afzaldir, ikki kishi bilan o'qigan namozi bir kishi bilan o'qigan namozidan afzaldir. (Jamoat) qanchalik ko'p bo'lsa, Alloh azza va jallaga shunchalik mahbubdir».
Abu Dovud rivoyati.
Darhaqiqat, bomdod namozi bir qancha foydalari bilan boshqa namozlardan ajralib turadi. Kimki mazkur foydalardan bittasini bilsa, o'sha foydani qo'lga kiritish uchun uning himmatini uyg'otishga, uyqu va dangasalikni engishga, issiq ko'rpani tark qilishiga va masjid sari hansirab etib borishiga o'sha birgina foyda ham kifoya qilishini anglab etadi. Mazkur foydalar quyidagilardir:
1. Allohning zimmasiga kirish.
Jundub ibn Abdulloh ibn Sufyon al-Bajaliy roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: “Kim bomdod namozini o'qisa, u Allohning zimmasida (himoyasida) bo'ladi. Alloh sizlardan hargiz O'z zimmasidan biror narsani talab qilmaydi. Chunki, U Zot kimdan O'z zimmasidan biror narsani talab qilsa, topadi. Keyin uni yuztuban qilib jahannam oloviga uloqtiradi”.
Imom Muslim va Imom Ahmad rivoyat qilishgan.
Bu hadisning ma'nosi quyidagicha: kim bomdod namozini jamoat bilan o'qisa, u Allohning himoyasida bo'ladi. Unga hech kim yomonlik qila olmaydi. Kim Allohga bergan ahdini buzsa, U Zot undan o'sha ahdni talab qiladi.
2. Qiyomul laylning ajri.
Usmon ibn Affon roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: “Kim xuftonni jamoat bilan o'qisa, kechaning yarmini ibodat bilan o'tkazgan bo'ladi. Kim bomdodni jamoat bilan o'qisa, kechaning hammasini ibodat bilan bedor o'tkazgan bo'ladi”.
Imom Muslim rivoyat qilgan.
3. Nifoqdan ozod bo'lish.
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: “Munofiqlarga eng og'ir namoz xufton va bomdod namozlaridir. Agar u ikkisidagi narsani bilganlarida emaklab bo'lsa ham kelar edilar. Batahqiq, namozga amr qilib, u qoim qilinganda bir kishini odamlarga namoz o'qib berishini buyurib, so'ngra o'zim o'tin ko'targan odamlar bilan namozga hozir bo'lmagan odamlarning oldiga borib, ustlaridan uylariga o't qo'yib yuborishni qasd qildim”, deganlar. Imom Ahmad, Imom Buxoriy va Imom Muslim rivoyat qilishgan.
4. Qiyomat kunidagi to'liq nur.
Burayda roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi, Nabiy sollallohu alayhi vasallam: “Masjidlarga zulmatlarda yurib boruvchilarga qiyomat kuni to'liq nur bo'lishining bashoratini ber”, dedilar.
Abu Dovud va Termiziy rivoyat qilishgan.
5. Farishtalarning bomdodga kelganlar oldiga hozir bo'lishlari va ularga Alloh huzurida maqtov aytishlari.
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi, Nabiy sollallohu alayhi vasallam: “Ichingizda kechasi bir xil farishtalar, kunduzi bir xil farishtalar almashib turadilar. Ular bomdod namozida va asr namozida jamlanib turadilar. So'ngra ichingizda tunaganlar ko'tariladilar. Bas, Robbilari ulardan O'zi bilib tursa ham: “Bandalarimni qay holda tark qildingiz?” deb so'raydi. Ular: “Ularni namoz o'qiyotgan hollarida tark qildik. Ular huzuriga borganimizda ham namoz o'qiyotgan ekanlar”, deyishadi”, dedilar.
Imom Buxoriy, Imom Muslim va Imom Nasaiy rivoyat qilishgan.
6. Bir haj va umraning ajri.
Muoz ibn Anas al-Juhaniy roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:
“Kim bomdodni jamoat bilan o'qisa, so'ngra quyosh chiqqunicha Allohni zikr qilib o'tirsa, keyin ikki rakat namoz o'qisa, uning uchun haj va umraning ajridek bo'lur. To'liq, to'liq, to'liq”, deyilgan.
Imom Termiziy rivoyat qilgan.
7. Dunyo boyliklari teng kela olmaydigan boylik.
Umar ibn Hattob roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Nabiy sollallohu alayhi vasallam bir qo'shinni Najd tomonga yubordilar. Ular ko'plab o'ljalar bilan tezda qaytib keldilar. Qo'shin bilan birga bormaganlardan biri: “Biz bulardan ko'ra tezroq qaytgan va afzalroq o'lja to'plagan qo'shinni hech ko'rmadik” dedi. Shunda Nabiy alayhissalom: “Sizlarga eng afzal g'animat to'plagan va eng tez qaytgan qavmning xabarini beraymi? Ular bomdod namoziga hozir bo'lib, keyin to quyosh chiqquncha Allohni zikr qilib o'tirgan qavmdir. Ana o'shalar eng tez qaytgan va eng afzal g'animat to'plaganlardir” dedilar”.
Imom Termiziy rivoyat qilgan va “Bu zaif hadis” degan.
8. Bomdod sunnatining fazliga erishish.
Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilinadi, Nabiy sollallohu alayhi vasallam: “Bomdodning ikki rakati dunyo va undagi narsalardan yaxshidir”, dedilar”.
Imom Muslim, Imom Ahmad, Imom Termiziy va Imom Abu Dovud rivoyat qilishgan.
9. Do'zaxdan najot va jannatga kirishga bashorat.
Umora ibn Ruvayba roziyallohu anhu dedilar: “Men Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning “Quyosh chiqishidan va botishidan oldin namoz o'qigan kishi hargiz do'zaxga kirmaydi” deyayotganlarini eshitdim”.
Imom Muslim rivoyat qilgan. Hadisdagi namoz bomdod va asr namozlaridir.
10. Qiyomat kuni Allohni ko'rish baxtiga erishish (Bu foydalarning eng kattasidir).
Jarir ibn Abdulloh al-Bajaliy roziyallohu anhu dedilar: “Biz Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning huzurlarida o'tirgan edik. Bir payt u zot to'lin oy kechasi bo'lgani uchun oyga nazar soldilar va: “Sizlar xuddi mana shu oyni ko'rganingizdek Robbingizni ko'rasizlar. Uni ko'rishda uyushib, qisilib qolmaysizlar. Agar quyosh chiqishidan va botishidan oldin namoz o'qishni ko'paytira olsalaringiz, shunday qilinglar” dedilar”.
Imom Buxoriy va Imom Muslim rivoyat qilishgan.
Bomdod namoziga o'z vaqtida turishga yordam beradigan ishlardan biri xuftondan keyin ko'p o'tirmay uyquga yotishdir. Erta yotish kishini tetik bo'lib uyg'onishiga va masjidga bora olishiga yordam beradi.
Manba: arabic.uz
Hurshid Ma'ruf tayyorladi
O‘zbekiston olimlari Bobur va Boburiylarning Pokistondagi merosini tadqiq etmoqda
O‘zbekiston elchixonasi tomonidan Bobur nomli xalqaro jamoat fondi bilan hamkorlikda o‘zbekistonlik tarixshunos va boburshunos olimlardan iborat delegatsiyaning Pokistonga tashrifi amalga oshirildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA muxbiri.
Tashrif Bobur va Boburiylar davriga oid tarixiy-madaniy merosni o‘rganish, Pokiston hududida saqlanayotgan mazkur davrga oid tarixiy manbalar, qo‘lyozmalar, eksponatlar va artefaktlar bilan tanishish, shuningdek, ikki mamlakatning ilmiy-tadqiqot va madaniy muassasalari o‘rtasida hamkorlikni rivojlantirish maqsadida tashkil eildi.
Delegatsiya a’zolari dastlab Lahor shahrida Boburiylar davriga oid tarixiy obidalar va manzilgohlarga tashrif buyurib, o‘rganishlar olib bordi. Xususan, Lahor muzeyi, Islom galereyasi hamda qator ilmiy-tadqiqot muassasalarida bo‘lib, mazkur muassasalarda qator ilmiy uchrashuvlar o‘tkazdi va boburiylar davriga oid tarixiy manbalar bilan tanishdi.
Lahor shahridagi Panjob universiteti rahbariyati bilan ilmiy va akademik hamkorlik masalalari muhokama qilindi. Safar davomida mazkur universitet huzuridagi Boburiylar merosi markazi bilan hamkorlikda Boburiylar sulolasining 500 yilligiga bag‘ishlangan ilmiy-amaliy anjuman o‘tkazildi.
Ishtirokchilar Bobur va Boburiylar tarixi, ularning Markaziy va Janubiy Osiyo tamaddunidagi o‘rni, mazkur davrning siyosiy, madaniy va ilmiy merosini o‘rganish masalalarini muhokama qildilar.
O‘zbekiston olimlari Islomobod shahrida Pokiston Milliy tilni rivojlantirish departamenti rahbariyati Quaid-i-A’zam universiteti, Alloma Iqbol universiteti, Pokiston Milliy kutubxonasi hamda qator ilmiy-tadqiqot muassasalariga tashrif buyurib, qo‘lyozmalar, boburiylar davriga oid eksponatlar va boshqa tarixiy manbalar bilan tanishdi.
O‘zbekiston vakillari Islom hamkorlik tashkilotining Ilmiy va texnologik hamkorlik bo‘yicha doimiy qo‘mitasi bosh koordinatori Muhammad Iqbol Choudhari tomonidan qabul qilindi.
Unda Bobur va Boburiylar merosini chuqur o‘rganish, uni asrash va musulmon dunyosi ilmiy doiralari hamda keng jamoatchilik o‘rtasida targ‘ib qilish bo‘yicha hamkorlikni yo‘lga qo‘yish masalalari ko‘rib chiqildi.
Kelgusida mazkur tashkilot bilan hamkorlikda Boburiylar merosiga bag‘ishlangan yirik xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya o‘tkazish bo‘yicha kelishuvga erishildi.
Tashrifning asosiy tadbiri Islomobod shahrida «Zahiriddin Muhammad Bobur: mushtarak sivilizatsiyaviy meros va O‘zbekiston-Pokiston munosabatlari ko‘prigi» mavzusida tashkil etilgan bo‘ldi.
Konferensiyada Pokiston Milliy meros va madaniyat vazirining o‘rinbosari Farah Naz Akbar, O‘zbekiston elchisi Alisher To‘xtayev, Pokistondagi «Bobur forumi» rahbari Ramzan Mug‘al hamda tarixchi va boburshunos olimlar hamda yosh tadqiqotchilar ishtirok etdi.
Diplomatik vakolatxona rahbari o‘z nutqida ikki mamlakat o‘rtasidagi tarixiy, madaniy, ma’naviy va sivilizatsiyaviy aloqalar uzoq tarix va chuqur ildizlarga ega ekanini qayd etdi.
– Ushbu mushtarak tarixda Zahiriddin Muhammad Bobur Janubiy Osiyoda ulkan davlatchilikka asos solgani xalqlarimizni birlashtiruvchi muhim tarixiy omil bo‘ldi, – dedi O‘zbekiston elchisi. – Ta’kidlash joizki, bugungi kunda O‘zbekiston-Pokiston munosabatlari barcha sohalarda izchil rivojlanib bormoqda. Ikki davlat rahbarlari o‘rtasidagi muntazam va yaqin do‘stona muloqot natijasida ikki tomonlama munosabatlarimiz strategik sheriklik darajasiga ko‘tarildi. Aloqalarning bunday darajasida umumiy tarixiy va madaniy merosni o‘rganishning naqadar muhimligi, bu borada yaqindan hamkorlik qilish ikki xalq o‘rtasidagi do‘stlik va o‘zaro anglashuvni yanada mustahkamlashga xizmat qiladi.
Bobur nomli xalqaro jamoat fondi raisi o‘rinbosari Rustam Mamasoliyev o‘z chiqishida Bobur va uning ilmiy-adabiy merosi butun mintaqa tarixida alohida o‘rin tutishini urg‘uladi.
– O‘zbekistonda Bobur va boburiylar merosini o‘rganish, asrash va targ‘ib qilish borasida juda katta ishlar amalga oshirilyapti, – dedi u. – Boburiylar merosini chuqur o‘rganishda pokistonlik olimlar va ilmiy muassasalar bilan qo‘shma tadqiqotlar, ilmiy anjumanlar, nashriyot loyihalari va akademik almashinuvlarni kengaytirish juda muhim.
Pokiston Milliy meros va madaniyat vazirining o‘rinbosari Farah Naz Akbar, o‘z navbatida, boburiylarning Pokiston tarixidagi muhim o‘rniga to‘xtaldi.
– Boburiylarning Pokistondagi tarixiy-madaniy merosini asrash va kelajak avlodlarga yetkazishga hukumat darajasida e’tibor qaratilyapti, – dedi Farah Naz Akbar. – Biz O‘zbekiston bilan tarixiy aloqalarimizni yanada mustahkamlash, ilmiy hamkorlik va madaniy almashinuvlarni qo‘llab-quvvatlashga, buyuk ajdodlarimiz qoldirgan merosni birgalikda o‘rganish va targ‘ib qilishga tayyormiz.
Bobur nomli xalqaro jamoat fondi delegatsiyasi tashrifi davomida Panjob viloyatida joylashgan Boburiylar davriga oid qator tarixiy qadamjolarda o‘rganishlar olib borishi rejalashtirilgan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
